Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Dân chưa có cơ hội

Tính đến nay, lượng khách đi xe buýt tại TPHCM tăng khoảng 30%. Thực ra nhu cầu đi lại băng xe buýt còn cao hơn, nhưng hệ thống này không đáp ứng được. Mạng lưới xe buýt không tỏa khắp các tuyến, chất lượng phục vụ kém, thời gian không đảm bảo.

Nhiều người muốn chuyển từ xe máy sang đi xe buýt để tiết kiệm và an toàn, nhưng đáng tiếc là hiện tại họ không có được cơ hội đó. Hàng vạn công nhân trong các khu chế xuất, khu công nghiệp đang cân đong từng đồng trong giai đoạn khó khăn hiện nay. Họ đang cần đi lại bằng phương tiện công cộng để giảm bớt chi phí, nhưng không có điều kiện.

Thử hình dung, nếu như các thành phố VN có hệ thống xe buýt hiện đại thì sẽ không ai dại gì đi xe máy, các tuyến đường ở khu công nghiệp tập trung đều có phương tiện công cộng thì công nhân sẽ bớt nhọc nhằn. Lúc đó mặt đường thông thoáng, tai nạn giao thông giảm và nhiên liệu được tiết kiệm rất đáng kể.

Nhiều người ở gần nơi làm việc, muốn đi bộ hay đi xe đạp. Nhưng đường đi cho xe đạp không có, lề đường dành cho người đi bộ có cũng như không. Đi bộ và đi xe đạp trên đường phố chen chúc, nguy hiểm rình rập nên ai cũng ngán ngại.

Môi trường sống cũng là một yếu tố tác động đến việc lựa chọn hình thức di chuyển. Đường phố bụi bặm, khói xe đặc quánh, rác rưởi và các loại chất thải rắn, mùi hôi thì ít ai còn hứng thú đi bộ. Mà hệ thống hạ tầng giao thông do Nhà nước quản lý.

Chiến lược tiết kiệm

Trước đòi hỏi phải tiết kiệm nhiên liệu, thì việc tạo điều kiện cho người dân được thực hành tiết kiệm là trách nhiệm của Nhà nước. Việc cần làm ngay và có thể làm được là tổ chức lại hệ thống xe buýt, tăng thêm số lượng xe, nâng cao chất lượng dịch vụ để thu hút khách hàng. Người dân đi xe buýt càng tăng thì lượng xe máy sẽ càng giảm.

Theo tính toán, mỗi một người bước lên xe buýt thì tiết kiệm được ít nhất 1/4 lít xăng/người/ngày. Tính tổng số người đang sử dụng xe máy là con số tiết kiệm lên đến hàng chục ngàn tỉ đồng/năm. Người dân hạn chế đi xe máy không chỉ giảm tiêu hao nhiên liệu, mà còn thực hiện hiệu quả việc bảo vệ môi trường.

Nói phương tiện công cộng cho sang, nhưng thực tế đô thị VN chủ yếu là xe buýt. Chúng ta chưa có một tuyến metro cho một trục đường trọng yếu. Chúng ta chưa có tuyến xe điện đàng hoàng để phục vụ người dân. Nếu TPHCM và Hà Nội có hệ thống subway hiện đại như Seoul thì tốt cho dân biết mấy.

Ở các quốc gia tiên tiến, ít ai đi xe máy bởi vì họ có các phương tiện công cộng hiện đại. Và để có được một mạng lưới giao thông dưới lòng đất như  Hàn Quốc hay Shinkansen của Nhật Bản thì cần có bàn tay giỏi giang của Nhà nước.

Báo Lao Động từng đưa thông tin VN mất 1 triệu USD/ngày do lãng phí năng lượng. Sự lãng phí này có nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là do chúng ta không có chiến lược tiết kiệm nhiên liệu. Nhà nước phải chi ngân sách bù giá xăng dầu mỗi năm hàng chục ngàn tỉ đồng, nhưng lại không sử dụng số tiền đó để xây dựng các tuyến xe điện, metro và các phương tiện vận tải công cộng khác.

Sự tiết kiệm hiện nay rất đáng khích lệ, nhưng vẫn là sự thụ động của người dân và giải pháp tình thế của nhà quản lý. Sự tiết kiệm bằng một chiến lược xây dựng hệ thống giao thông công cộng hoàn chỉnh và hiện đại mới chủ động và bền vững.

Có nhiều ý kiến cho rằng, nếu như chúng ta có tầm nhìn để xây dựng hệ thống hạ tầng giao thông và phương tiện vận tải công cộng cách đây hai chục năm thì không phải đau đầu vì tình trạng kẹt xe và lãng phí xăng dầu như hiện nay. Biết vậy để làm ngay, nếu không thì hai mươi năm sau, chúng ta cũng nói lại những điều y như thế.