Thế giới ảo và những bài toán "nát óc"
Thứ Sáu, 8.12.2006 | 08:15 (GMT + 7)
Hầu hết các chuyên gia về công nghệ và luật đều nhất trí rằng thế giới ảo không phải là thế giới tự trị, do đó phải tuân theo luật pháp ngoài đời thực của các quốc gia. Tuy nhiên, trở ngại là hiện nay luật pháp của hầu hết các quốc gia, kể cả quốc gia phát triển như Mỹ, đều chưa phân định được rạch ròi các yếu tố pháp lý, xã hội và kinh tế nảy sinh trong thế giới ảo.
Có lẽ tranh cãi lớn nhất nằm ở câu hỏi là việc mua bán các sản phẩm ảo (trang phục, nhà cửa, vũ khí... trong game), với giá trị tính bằng tiền thật, có thể bị đánh thuế hay không? Trong khi tranh cãi này còn chưa ngã ngũ thì một tranh cãi khác cũng nóng bỏng không kém (kể cả ở VN) là bản thân việc mua bán tài sản ảo bằng tiền thật cần được nhìn nhận ra sao?
Việc mua bán này thường không chính thức diễn ra trong môi trường game bởi hầu hết các nhà phát hành game tuyên bố không ủng hộ việc đó. Tuy nhiên, mỗi năm hàng trăm triệu USD giá trị tài sản ảo vẫn được mua bán ngoài đời thực hoặc qua các website ngoài game (như eBay).
Một vấn đề phức tạp không kém là giải quyết ra sao việc các thành viên trong thế giới ảo tấn công hoặc lừa gạt nhau? Nếu việc lừa gạt là một yếu tố giải trí, được cố tình đưa vào game, thì sẽ vô cùng khó quản lý. Từ phía các nhà thiết kế game, việc ngăn chặn lừa gạt gây hại là hầu như không thể thực hiện được do tính tương tác và chủ động giữa những người chơi. Nếu một người chơi cảm thấy bị hại, cách duy nhất là nhờ đến luật pháp thực, nhưng hiện tại hầu như chưa có khung pháp lý phù hợp.
Tuy nhiên, Greg Lastowka - một chuyên gia luật người Mỹ - lập luận rằng, các vấn đề của thế giới ảo thực ra có thể giải quyết bằng cách đề ra những quy tắc và luật chơi giống như của các môn thể thao, do đó có thể tự giải quyết mà không cần luật pháp can thiệp.
Một số chuyên gia khác đồng tình với lập luận này, nhưng phân tích sâu hơn rằng chính những người chơi nên tự đề ra các quy tắc, thay vì dựa vào nhà thiết kế game. Theo đó, các nhà thiết kế thường viện lý do rằng việc đề ra các quy tắc là quá khó khăn, và trên thực tế là họ không thích làm việc đó vì trách nhiệm quá nặng nề và chẳng vui thú gì.
Có điều, khi nào cộng đồng ảo đủ "chín" để tự quyết định được vấn đề này, và liệu việc tự quyết định đó có thực sự hiệu quả, thì vẫn chưa ai biết chắc được.