Thứ Ba, 16.3.2010 | 13:29 (GMT + 7)
Ấy nhưng chưa bao giờ vị trí của thương lái được nhìn nhận đúng như thực tế trong quá trình hạt lúa trên đồng ruộng của ND trở thành hạt gạo xuất khẩu của các doanh nghiệp.
Đầu tháng 3, tại TP.Cần Thơ, Báo Doanh nhân Sài Gòn tổ chức buổi họp mặt giới thiệu Ngày hội thương lái Việt Nam thứ I với chủ đề “Tôn vinh thương lái Việt Nam”. Theo ông Nguyễn Thanh Minh – Tổng biên tập Báo Doanh nhân Sài Gòn – mục đích của ngày hội nhằm giới thiệu vai trò của thương lái trong hệ thống thu mua, phân phối, tiêu thụ của từng ngành hàng; thay đổi nhận thức của xã hội về thương lái; giới thiệu đến công chúng những điển hình thương lái trong việc thu mua, tiêu thụ và hỗ trợ người sản xuất. Qua đó, ngày hội nhằm nhân rộng những nhân tố tích cực, động viên lực lượng thương lái đóng góp nhiều hơn cho xã hội.
Ngày hội dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 8.2010 tại TPHCM với 3 phần chính là hội thảo, lễ hội và triển lãm; trong đó có các nội dung như: Thương lái Việt Nam – lịch sử và hiện tại trong lưu thông phân phối; kết nối thương lái vào chuỗi giá trị tiêu thụ nông – thủy sản; triển lãm “Thương lái Việt Nam – xưa và nay”...
Cùng thời điểm này, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cũng chỉ đạo các doanh nghiệp trực thuộc khẩn trương tập hợp hệ thống thương lái, hàng xáo để tổ chức tốt hơn việc thu mua lúa của ND.
Theo ông Phạm Văn Bảy – Phó Chủ tịch VFA – trước mắt doanh nghiệp nên tổ chức hàng xáo thành một hội hay một câu lạc bộ trực thuộc doanh nghiệp, có quyền lợi và nghĩa vụ cụ thể. Tại TP.Cần Thơ chuyện liên kết mua lúa gạo cũng đang chuẩn bị triển khai thực hiện.
Ông Lê Văn Trượng – Giám đốc Cty Lương thực Sông Hậu - cho biết, Cty đã ký biên bản thỏa thuận, cam kết giữa các xí nghiệp trực thuộc Cty với các đơn vị gia công, hàng xáo làm ăn lâu nay. Với cách làm này, Cty sẽ có đội ngũ thu mua trên 100 đơn vị xay xát gia công và hàng xáo. Phía Cty ra giá thu mua, thương lái – hàng xáo chỉ việc mua đúng, đủ theo giá mua ấn định trước.
Lâu nay khoảng 90% sản lượng lúa của ND ở khu vực ĐBSCL đều được bán thông qua mạng lưới thương lái, hàng xáo. Giám đốc Cty Lương thực Đồng Tháp Lê Văn Lộc cho rằng, trong điều kiện sông kinh chằng chịt, chỉ lực lượng hàng xáo mới có thể len lỏi vào vùng sâu, vùng xa mua vài tấn lúa. Điều đó các doanh nghiệp xuất khẩu gạo không làm được.
Theo cách mua truyền thống, thương lái gom lúa trong ND bán cho các doanh nghiệp tư nhân xay xát, chế biến; sau đó các doanh nghiệp này bán gạo cho các doanh nghiệp xuất khẩu. Vai trò của thương lái trong khâu tiêu thụ lúa gạo đã quá rõ. Ấy nhưng, lực lượng này luôn phải chịu nhận cách đánh giá “Thương lái ép giá ND”; kể cả trên các phương tiện truyền thông. Đúng là có chuyện thương lái ép giá ND, nhưng chính họ cũng bị doanh nghiệp ép giá. Hầu hết thương lái đều tính phương án phòng ngừa rủi ro bằng cách mua giá thấp hơn giá thực tế ở cùng thời điểm từ 100 – 300 đồng/kg.
TS Lê Văn Bảnh – Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL – nhấn mạnh rằng, dù là trung gian nhưng vai trò của hàng xáo trong việc tiêu thụ lúa của ND là cực kỳ quan trọng; không có hàng xáo thì ND không bán được lúa do mình làm ra...