Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Colombo một thủa
Ốp  - thương xá - là một xã hội Việt Nam thu nhỏ, bao gồm nhiều thành phần người thuộc các lứa tuổi, ngành nghề, công việc khác nhau và sống theo mô hình co cụm.
Trước khi Liên Xô tan rã, các ốp của công nhân Việt được gọi rút gọn thành Zin, Lốp, Giày, Nago, Búa liềm cũ... trở thành nơi quen thuộc của những người Nga thiếu hàng hoá và vật phẩm sinh hoạt.

Nổi tiếng nhất vẫn là Đôm 5 cũ tại thủ đô Mátxcơva (Mát), nơi có hàng trăm nghiên cứu sinh và sinh viên Viện Hàn lâm theo học. Suốt từ những năm 1985 đến năm 1994, Đôm 5 cũ trở thành nơi phân phối hàng hoá như một trung tâm thương mại. Hàng hóa xách tay theo các đoàn công tác, đi về phép... đều được mang bán, ký gửi tại đây. Đến đầu năm 1991, mỗi phòng ở của Đôm 5 cũ trở thành một phòng bán hàng do các doanh nhân trí thức vừa nghiên bút, vừa kinh doanh.

Tới khi cơ chế thị trường được chính thức thông qua ở Nga, ốp Việt được khai sinh hàng loạt với quy mô lớn hơn như Đôm 5 mới, Sokol, Búa liềm mới, An Đông, Sông Hồng và đặc biệt là Bến Thành. Tại các ốp này, người Việt thuê để ở, đồng thời cũng làm kinh doanh. Các ông chủ ký hợp đồng, sửa sang lại, ngăn thành quầy cho các chủ phòng có nhu cầu thuê lại. Nhờ sức hút kinh doanh của thủ đô, nơi đây là điểm đổ đến của cả một dòng người Việt đông đảo, đẩy công suất của mỗi ốp lên từ dăm trăm đến cả hơn ngàn người làm ăn sinh sống.

Có thể nói người Việt là những Colombo khởi đầu cho việc buôn bán lẻ tại Nga, bởi khi người Việt mở ốp kinh doanh giữa lòng một nước Nga thời hậu Xôviết thiếu thốn, thì các công ty của người Thổ Nhĩ kỳ, Trung Quốc còn chưa hề có thị phần thương mại.

Vì đâu nên nỗi?
Vậy mà chỉ sau 15 năm, tại Mát, người Thổ đã có tới 12 khách sạn lớn và 21 siêu thị Ramstop khổng lồ. Còn hàng Trung Quốc thì tràn ngập thị trường với cả chất lượng lẫn giá cả đều vừa phải, khiến khách hàng Nga hài lòng, đồng thời thu hút các doanh nhân người Việt tập trung sang Trung Quốc "đánh hàng". Nhờ vậy, có thể nói rằng một phần hàng hoá Trung Quốc được tiêu thụ ở Nga là do các chủ hàng người Việt giúp sức! Trong khi đó, thị phần hàng vải của Việt Nam - dù cũng được coi là một nước cực kỳ có tiềm năng - lại bị rơi vào tình trạng lãng quên.

Theo chúng tôi, các ốp chợ của người Việt đang mất dần vì một lý do cơ bản nhất. Đó là do đất chỉ được thuê lại ngắn hạn, không có tính ổn định. Các chỗ làm ốp của người Việt thuê, hầu hết là các nhà máy phá sản được linh hoạt vận dụng lại thông qua cách sửa sang thành chợ. Do vậy, không có kế hoạch đầu tư hoạch định lâu dài. Tới hồi giá bất động sản tăng lên vùn vụt và khi yêu cầu văn minh thương mại lên cao, cộng với các chính sách quản lý ngặt nghèo, ốp không có khả năng chống đỡ nên lẽ dĩ nhiên là phải chấm dứt hoạt động.

Sau khi Saliut 2 bị đóng cửa, một thời gian sau Saliut 5 cũng chấm dứt hoạt động mà lẽ ra nó vẫn có thể tồn tại một cách lâu dài và ổn định.

Còn kế hoạch xây dựng một trung tâm thương mại Việt Nam - tuy đã được đặt ra từ lâu và cũng tốn kém khá nhiều giấy mực cùng nhiều đoàn khảo sát, làm việc - nhưng thực tế lại triển khai quá chậm bỏ lỡ mất thời cơ.

Hiện ở Mát vẫn còn tồn tại một vài ốp như Sông Hồng vừa được sửa chữa để phù hợp với tình hình mới; Saliut 3 sau khi tuyên bố đóng cửa khu vực thương mại còn lại khu vực may, cũng đang tìm cách chuyển đổi; Togi cũng nằm trong thế đất hợp đồng có hạn. Cơ may chắc chỉ với trung tâm thương mại Emeral tầm cỡ hơn bởi có hợp đồng dài hạn, đang là nơi gửi gắm sự trông cậy về tính ổn định cho tương lai. Ngoài ra, ốp ở Rubak và khách sạn An Đông cũng được coi là chút vốn liếng tài sản của chủ người Việt, có thể nói là những ốp có khả năng có tuổi thọ cao, hay nói cách khác là đảm bảo được sự tồn tại giữa thủ đô Mát lúc này.