Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

* Trước đây, người Nhật thường có truyền thống làm việc cả đời ở một Cty?

- Truyền thống tuyển dụng của các Cty Nhật Bản thay đổi theo từng giai đoạn và theo tình hình kinh tế của nước Nhật. Không ai muốn những nhân viên nòng cốt của mình chuyển qua làm cho Cty khác, đặc biệt là với vấn đề công nghệ, nhân viên không thể dễ dàng nắm bắt chỉ trong một hay hai năm. Tôi cho rằng đó là lý do mà Nhật Bản có một truyền thống tuyển dụng đặc biệt và duy nhất.

Hơn nữa, đó là văn hoá làm việc của chúng tôi."Haji" (tiếng Nhật có nghĩa là cảm thấy hổ thẹn) với chúng tôi như một đức tính tốt. Người Nhật lưỡng lự khi nhảy việc, vì theo quan niệm của người Nhật đó là biểu hiện của những người thiếu tính kiên trì.

Tuy nhiên, ngày nay truyền thống tuyển dụng và làm việc cả đời cho một Cty đã dần dần thay đổi để phù hợp hơn với tình hình kinh tế. Giờ đây ở Nhật, nhiều người thay đổi công việc để có một sự nghiệp tốt hơn hay lựa chọn một môi trường làm việc phù hợp hơn với phong cách sống hay cá tính của họ.

* Các Cty của Nhât trước đây đã làm thế nào để giữ được nhân viên, và trong bối cảnh thay đổi về quan niệm đối với nghề nghiệp, công việc hiện nay, các Cty của Nhật đã giải quyết vấn đề này như thế nào?

- Tôi nghĩ chỉ có một điểm quan trọng để giữ được nhân viên - đó là mục đích. Trước đây đó là mục đích tăng trưởng kinh tế. Sau chiến tranh, chúng tôi hoàn toàn tay trắng. Người Nhật bắt buộc phải có những mục đích rõ ràng để phục hồi nền kinh tế và theo kịp các nước khác. Ai cũng đều nhiệt huyết và đam mê làm việc, hay nói cách khác làm việc rất chăm chỉ. Chúng tôi tin rằng chúng tôi sẽ đạt được mục đích vì chúng tôi chăm chỉ.

Và tất nhiên là vì sự chăm chỉ sẽ được tăng lương, được thăng tiến. Đó cũng là yếu tố khiến người Nhật có tinh thần làm việc theo nhóm, chúng tôi đối xử với đồng nghiệp như người trong gia đình. Đến nay thì tính cách này vẫn được duy trì ở hầu hết các Cty của Nhật cho dù tình hình tuyển dụng đã có nhiều thay đổi.

* Ông có cho rằng điều đó là do hệ thống giáo dục của Nhật Bản mang lại?

- Khả năng của mỗi nhân viên đều có giới hạn, nhưng khi làm việc theo nhóm, họ có thể đạt được những điều mà một người không thể làm được. Nếu nói về nền giáo dục của Nhật Bản, tôi cũng phải thừa nhận là chúng tôi có cả điểm tốt và điểm chưa được tốt. Điểm tốt, như ai cũng thấy, đó là chúng tôi chú trọng làm việc theo nhóm.

Thực tế, là chúng tôi không đựơc khuyến khích làm việc gì vì kỳ vọng của một cá nhân, trong môi trường học tập thì điều đó bị coi là một hành xử xấu. Nhưng nếu khuyến khích làm việc theo nhóm quá nhiều sẽ hạn chế sự cạnh tranh để vươn lên trong một số hoàn cảnh. Tôi lo ngại là hệ thống giáo dục này sẽ làm ảnh hưởng đến lợi thế cạnh tranh của Nhật bản trên thị trường thế giới.  

* Theo ông, có điểm nào chung giữa lưc lượng lao động Nhật Bản và Việt Nam?
- Đúng là khó mà nói hết những điểm chung vì chúng ta đều là người Châu Á, và chúng ta có nhiều nét tương đồng. Chúng ta kính trọng người già, người hơn tuổi, hơn về thứ bậc. Chúng ta đều coi quan hệ là một trong những yếu tố quan trọng khi quyết định công việc.

Người Việt các bạn thật siêng năng, cần cù, và điều đó chắc các bạn cũng được nghe nhắc đến khi nói về lợi thế cạnh tranh của Việt Nam. Vì thế, khi có mục đích thì dù là người Nhật hay người Việt Nam, chúng ta đều làm việc rất chăm chỉ. Tôi tin tưởng vào tương lai của Việt Nam; và với một mục đích, thái độ làm việc đúng đắn, các bạn sẽ tiến xa hơn nữa.