Trách nhiệm tiêu dùng
Thứ Hai, 18.1.2010 | 08:46 (GMT + 7)
Vừa bước qua năm mới 2010 hơn mười ngày, thị trường gần như đã xác lập một mặt bằng giá mới ở nhiều mặt hàng. Nguyên nhân và cũng là lý do các nhà cung cấp hàng hoá tăng giá vì cho rằng mức thuế VAT đối với nhiều mặt hàng tăng trở lại 10% thay vì ở mức ưu đãi chỉ 5% như trong năm 2009, từ đó sữa tăng giá, rồi ôtô, máy tính, hàng kim khí điện máy.v.v…rào rào tăng giá theo.
Dù Bộ Tài chính đã có thông tư về quản lý giá khi có biến động nhưng không phải là “cây gậy thần” khắc chế được tình trạng giá cả bắt đầu leo thang hiện nay. Không vì quy định đó mà các DN chấp nhận lãi ít đi chứ chưa nói là chịu lỗ. Giá sữa là một minh chứng. Mức thuế VAT tăng thêm 5% nhưng nhiều hãng sữa vừa tăng giá sản phẩm đến 6% - 7%. Sự lợi dụng, hoặc vin vào điều gì đó, đặc biệt là sự thay đổi chính sách, từ lâu đã trở thành một thứ lý do đẹp cho không ít DN tăng giá sản phẩm quá mức. Các DN thừa tinh vi để lách các quy định mưu lợi riêng.
Việc quản lý giá không bao giờ dễ dàng. Ở nước ta giá cả biến động càng phức tạp hơn vì các tin đồn, những kẻ đầu cơ thổi bùng các cơn sốt ảo, tâm lý bầy đàn dễ hoang mang, sự điều hành của các cơ quan còn thiếu nhạy bén và kịp thời…
Song đối với người dân, điều quan trọng nhất là vấn đề biến động giá cả được giải quyết như thế nào, có ổn thoả hay không? Và cũng chính người dân cảm nhận một cách trực tiếp và rõ ràng nhất đồng lương và thu nhập của họ bị teo tóp giá trị đến mức nào trước làn sóng tăng giá.
Nhà nước có thẩm quyền sử dụng đến các biện pháp hành chính và kinh tế, nhưng cũng sẽ phải đối mặt với những tác dụng phụ. Người tiêu dùng cũng có quyền, thậm chí rất lớn, đó là quyền tiêu dùng. Quyền tiêu dùng của người dân là “cây gậy” hoàn toàn đủ sức chế ngự làn sóng tăng giá.
Tiêu dùng là nhu cầu. Nhưng tiêu dùng một cách hợp lý, không chạy theo tâm lý đám đông, cắt bớt nhu cầu xa xỉ trong bối cảnh giá cả biến động dữ dội v.v… là một thái độ trách nhiệm không chỉ có lợi cho chính mình mà còn góp sức với chính quyền bình ổn giá thị trường, duy trì sự bình ổn lâu dài tạo ra lợi ích bền vững.
Làn sóng tăng giá hiện nay diễn ra khi mùa vụ thị trường tết vẫn chưa thực sự bắt đầu đang trực tiếp uy hiếp mạnh chỉ số CPI năm 2010 với mức phấn đấu dưới hai con số. Trong hai năm qua, giá cả trong nước đã xảy ra nhiều đợt biến động khôn lường, nỗi lo lạm phát cao trong năm 2010 cũng đang lớn dần.
Bình ổn giá đã trở thành vấn đề xã hội không chỉ còn là trách nhiệm của Nhà nước, mà đòi hỏi sự chung sức của các tổ chức, DN và từng cá nhân. Sự tiêu dùng hợp lý và có trách nhiệm sẽ luôn ích nước lợi nhà.