Vai trò của báo chí được đề cao
Thứ Tư, 4.6.2008 | 08:39 (GMT + 7)
Các nhà tài trợ khuyến nghị Chính phủ phát huy, đề cao vai trò của báo chí trong cuộc chiến chống tham nhũng.
Không có minh bạch nếu báo chí không được tiếp cận thông tin
Trong lời khai mạc, ông Vũ Tiến Chiến - Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo T.Ư về phòng, chống tham nhũng khẳng định: Cuộc đối thoại lần này tập trung thông tin, trao đổi ý kiến, quan điểm và chia sẻ kinh nghiệm với các đối tác phát triển về chủ đề: "Phòng, chống tham nhũng và cải cách hành chính", trong đó đặc biệt chú trọng đến vấn đề nâng cao tính chuyên nghiệp và trách nhiệm của đội ngũ công chức.
Khác với hai cuộc đối thoại trước, cuộc đối thoại lần này, đại diện Báo Nhân Dân, Thông tấn xã Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, Cổng thông tin điện tử Chính phủ... được xếp ghế đại biểu danh dự. Đây là cuộc đối thoại lần thứ ba do Thanh tra Chính phủ, Văn phòng Ban Chỉ đạo T.Ư về phòng, chống tham nhũng được uỷ quyền của Chính phủ Việt Nam cùng đại sứ quán Thụy Điển, thay mặt cho các nhà tài trợ, phối hợp tổ chức (hai lần trước vào tháng 5 và 12. 2007), trong khuôn khổ Hội nghị Nhóm tư vấn các nhà tài trợ (CG) sắp diễn ra tại Việt Nam.
Trong phiên đối thoại thứ nhất, các Đại sứ Hà Lan, Australia, Mỹ, Thụy Điển, Trưởng đại diện UNDP, Bộ Phát triển Quốc tế Anh (DFID) tại Việt Nam... đều phát biểu kiến nghị Chính phủ phát huy vai trò giám sát, quyền tiếp cận thông tin và nâng cao năng lực của báo chí. Đại sứ Hà Lan cho rằng báo chí phải có vai trò trung tâm và không thể minh bạch hóa nếu không có sự tiếp cận thông tin báo chí.
Trong khi đó, Đại sứ Australia nhấn mạnh: Báo chí phải là đối tác quan trọng của Chính phủ trong phòng, chống tham nhũng.
Đối thoại lại với các nhà tài trợ, Tổng Thanh tra Trần Văn Truyền khẳng định: Việt Nam luôn coi trọng và đề cao vai trò của báo chí, luôn coi thông tin của báo chí là một kênh quan trọng trong việc phát hiện, phòng ngừa cũng như đấu tranh chống tham nhũng. Dẫn ra ví dụ về việc bổ nhiệm quyền Tổng Cục trưởng Tổng cục Du lịch, Tổng thanh tra Trần Văn Truyền khẳng định: Báo chí đã có công lớn trong việc phát hiện lý lịch của người được bổ nhiệm. "Nhờ đó, Thủ tướng Chính phủ đã kịp thời xử lý để việc bổ nhiệm diễn ra theo đúng nguyên tắc" - ông Truyền nói.
Trưởng Đại diện UNDP tại Việt Nam, ông John Hendra đồng tình, việc bổ nhiệm người đứng đầu Tổng Cục trưởng Tổng cục Du lịch vừa qua cho thấy công lớn của báo chí và càng khẳng định rõ vai trò quan trọng của báo chí trong công cuộc phòng, chống tham nhũng. Đại diện UNDP kiến nghị Việt Nam nên thành lập một cơ quan quản lý dữ liệu, thông tin quốc gia liên quan đến vấn đề này.
Minh bạch trong tuyển dụng và chỉ dựa vào tài tăng
Về tính chuyên nghiệp và trách nhiệm của đội ngũ công chức Việt Nam, chủ đề của phiên đối thoại thứ hai, ông Đinh Văn Minh - Phó Viện trưởng Viện Khoa học thanh tra - khẳng định: Tính chuyên nghiệp và trách nhiệm của công chức không cao, không có sự chuyên tâm và công tâm trong công việc. Theo ông Minh, tình trạng trên là do chế độ công vụ không rõ ràng; chế độ tuyển dụng và sử dụng công chức còn nhiều bất cập; lề lối làm việc tuỳ tiện còn phổ biến.
Ngoài ra, chế độ tiền lương quá thấp hiện nay cũng được coi là khó có thể đòi hỏi công chức chuyên tâm vào công việc. Cũng theo phân tích của ông Minh thì hệ lụy đó là không ít người phải dành phần lớn trí tuệ và thời gian, trong đó có cả thời gian công vụ, để làm thêm những "nghề" khác, mà đôi khi mang lại thu nhập chính chứ không phải tiền lương công chức, để nuôi bản thân và gia đình.
Ông Matthieu Salomon - Cố vấn về chống tham nhũng của Đại sứ quán Thụy Điển tại Việt Nam thì cho rằng: Mặc dù các thủ tục tuyển chọn công chức đều phải minh bạch và dựa vào tiêu chí "tài năng" nhưng nguyên tắc về tài năng không được coi là tiêu chí cơ bản một cách rõ ràng trong việc tuyển dụng và thăng chức đối với công chức. Theo ông Salomon, ở Việt Nam, công trạng không phải là tiêu chí chính để tuyển dụng, bổ nhiệm và thăng chức cho cán bộ công chức. Do đó, đã làm giảm động lực tăng cường tính chuyên nghiệp và tinh thần trách nhiệm của cán bộ, công chức.
Ông Ayumi Konishi - Giám đốc Ngân hàng ADB tại Việt Nam chỉ rõ: Nền công vụ ở Việt Nam là một hệ thống dựa trên cơ sở nghề nghiệp suốt đời. Điều này dẫn đến hậu quả là cán bộ, công chức tự mãn vì biết rằng tương lai của họ không phụ thuộc vào việc thực hiện nhiệm vụ và họ sẽ không bị đuổi việc nếu không hoàn thành nhiệm vụ. Vì vậy, ông Konishi khuyến nghị: Cần phải rà soát lại các chính sách và hoạt động quản lý cán bộ, công chức hiện tại nhằm mục đích tạo một khung pháp lý hiệu quả hướng tới một nền công vụ có năng lực, chuyên nghiệp hơn và có động cơ thúc đẩy và có tính đạo đức hơn.
Các nhà tài trợ khuyến nghị việc xây dựng và hoàn thiện luật công vụ cần phải dựa trên những nguyên tắc cơ bản: Nguyên tắc về tài năng; quản lý theo năng lực; quản lý theo công tác; ghi nhận công lao và khen thưởng. Nền tảng của mọi dịch vụ công hiệu quả là nguyên tắc tài năng, điều đó có nghĩa là "người nào có khả năng làm việc gì tốt nhất sẽ có được công việc đó"...
Đại diện Chính phủ Việt Nam và các nhà tài trợ đều nhất trí cuộc đối thoại về phòng, chống tham nhũng lần này đã trao đổi thẳng thắn, cởi mở và đạt được sự đồng thuận về nhiều vấn đề chủ yếu trong đánh giá, nhận định về tiến triển trong công tác phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam.
Đại sứ Thụy Điển Rolf Bergman: Thụy Điển và các nhà tài trợ khác tiếp tục sẵn sàng hỗ trợ và tạo điều kiện cho việc nâng cao tính công khai và minh bạch, một yếu tố rất quan trọng trong đấu tranh chống tham nhũng ở Việt Nam.