Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

>> Ít tăng chiều cao, nhanh tăng bề rộng

Vai năm tấc dày, thân mười thước to

Người giữ kỷ lục về mức độ "có da có thịt" ở trường THCS Ngô Sĩ Liên một học sinh lớp 8 là em Duy Minh với 101kg, cao 1,70m. Từ khi vào cấp II, Minh đã là có vóc dáng "khổng lồ" so với các bạn cùng trang lứa. Minh mang giày cỡ 45 nhưng từ nhà tới trường độ 1km, có bố mẹ hoặc  xe ôm đưa đón vì Minh rất ngại đi bộ.

Dường như dành thời gian cho sở thích ăn uống và chơi điện tử, hay ngủ gật trên lớp nên học lực của Minh không khá. Nhà trường đã mời bố mẹ em tới 3 lần cùng trao đổi, các thầy cô giáo thường xuyên động viên Minh nhằm cải thiện sức khoẻ và cả sức học của em. Nhưng nỗ lực của cả gia đình và nhà trường chưa đem lại hiệu quả, bởi Minh vẫn chưa có quyết tâm.

Khi PV báo Lao Động trao đổi với bác sĩ Nguyễn Hồng Thanh, phụ trách công tác y tế ở trường thì em Đức Anh, một học sinh lớp 7, đến hỏi ý kiến vì đã nhiều ngày nay, em bị... đau lưng. So sánh cân nặng của Đức Anh đầu hè và bây giờ, chỉ cách nhau 6 tháng, nhưng đã tăng tới 15kg. Mười hai tuổi, cậu bé mê uống nước ngọt này cao 1,50m, nhưng trọng lượng đã tròm trèm 70kg.

Theo BS Thanh, biểu hiện đau lưng của Đức Anh có thể là báo hiệu của hiện tượng cấu trúc xương không phát triển kịp theo thịt và mỡ của cơ thể. Nghĩa là cơ thể quá nặng thịt so với xương nên xương không đỡ nổi, gây nên hiện tượng đau lưng.

Không chỉ các em trai có béo phì mà ngay cả các em gái cũng có những kỷ lục đáng lo. Theo BS Thanh, một học sinh nữ lớp 9 năm ngoái nặng 94kg. Còn năm học này, đứng đầu danh sách các học sinh "nặng cân" là một em gái lớp 9 nặng 75kg.

Theo thống kê của nhà trường trong năm học 2008-2009 trong 7 lớp đã có tới 70 học sinh thừa cân và béo phì. Năm học này, thống kê ban đầu của phòng y tế về số học sinh thừa cân, béo phì tại khối lớp 6-7-8 còn đáng báo động hơn. Lớp 6A1 có 6 trẻ, lớp 7A11 có 9 trẻ. Trong khối 8, mỗi lớp đều có 3-9 thừa cân. Theo BS Thanh: Mới chỉ khoảng 10 năm trước, khi học sinh khối 6 bắt đầu nhập trường, mỗi lớp chỉ có 1-2 em béo, còn năm nay thì mỗi lớp cứ đều đều 6-7 em.

Nhà trường vào cuộc

Trả lời câu hỏi của PV báo Lao Động: Đây đã là thời điểm mà các trường học cần vào cuộc chống béo phì ở học sinh, BS Thanh khẳng định: "Bây giờ đã là muộn, nói cách khác là không thể trì hoãn! Phần lớn học sinh bị nặng cân đều có thành tích rèn luyện thể lực yếu hơn bạn bè".

Tuy nhiên, cho dù nhà trường có muốn vào cuộc, cũng khó mà biết từ đâu. Một trong những nội dung trong đề án thử nghiệm nói trên là tăng cường các hoạt động thể lực. Theo thống kê của đề án thí điểm phòng chống béo phì do Khoa Dinh dưỡng (ĐH Y Hà Nội), trên hơn 8.000 trẻ em trong năm 2007-2008, những trường học có tỉ lệ học sinh thừa cân và béo phì cao nhất đều nằm ở các khu đất chật, người đông là hai quận Hoàn Kiếm và Ba Đình.

Học sinh trường THCS Ngô Sĩ Liên chỉ có một khoảng sân chơi nhỏ hẹp.

Khoảng không gian dành cho hoạt động thể lực của các em quá hạn hẹp. Sân trường THCS Ngô Sĩ Liên chỉ đủ rộng cho 2 lớp đồng thời có giờ thể dục. Vả lại, chương trình học, thời khoá biểu của mỗi khối lớp khác nhau, khó mà tập hợp tất cả các cháu "đặc biệt" này cho một lớp học thể dục không như thông thường.

Vì thế mà theo BS Thanh, can thiệp phòng chống béo phì phải làm bài bản chứ không thể lồng ghép được, và rất khó tổ chức đại trà. Vai trò của nhà trường là truyền thông định hướng cho các em về tháp dinh dưỡng hợp lý, đồng thời cung cấp những bữa ăn cân đối năng lượng cho các em học bán trú.

Bố mẹ thờ ơ?

Cậu học sinh nặng 1 tạ có lẻ kể cho chúng tôi về bữa ăn hàng ngày của em: Mỗi tuần em được bố mẹ cho 300.000 tiền tiêu vặt, đến bữa thích ăn gì thì mua nấy vì bố mẹ em bận, ít khi để ý. Món mà Minh yêu thích là cơm với thịt kho tàu, có thể đánh nửa âu nhựa cơm và nửa nồi thịt trong một bữa. Minh đặc biệt ghét ăn cá và ăn rau, nếu bữa ăn bán trú ở trường có cá thì bữa đó Minh bỏ, tranh thủ ra phố ăn bù. Thức uống yêu thích của em là trà Ice Tea với mỗi ngày 3 chai, uống vào giờ ra chơi, lúc chơi điện tử và bất cứ lúc nào không làm gì".

Theo các bác sĩ khoa Dinh dưỡng (BV Nhi TƯ), mặc dù con đã khá đồ sộ, nhưng hầu hết các bà mẹ đều không nghĩ đó là béo phì. Trái lại, họ nghĩ rằng béo là khoẻ. Theo nghiên cứu của ĐH Y Hà Nội, trường tiểu học Nguyễn Du có 10,9% trẻ thừa cân và 8,1% trẻ béo phì. Bà Mẫn - phụ trách y tế trường - cho biết: "Phần lớn các cháu bắt đầu béo từ lớp 3, khi mà cha mẹ nghĩ rằng con đã cứng cáp, nên lơi lỏng quản lý về ăn uống, để cho con ăn theo ý thích. Các cháu lại học nhau, ăn những thức ăn, uống đồ có nhiều mỡ, đường".

Cũng đồng tình với nhận định này, PGS-TS Phạm Duy Tường cho biết: "Tỉ lệ thừa cân béo phì cao nhất ở nhóm học sinh 10 tuổi, trong đó béo phì chiếm 3%. Mỗi em bị thừa cân, béo phì nạp năng lượng gấp rưỡi trẻ bình thường".

Chiều tan học trường THCS Ngô Sĩ Liên, phụ huynh đứng chật lòng đường Hàm Long đưa đón con. Trong số hơn 2.000 học sinh, chỉ có gần 200 chiếc xe đạp. Trong số học sinh đạp xe, thấy cô bé, cậu bé nào cũng dong dỏng, nhăng nhẳng người. Vóc dáng cao và lớn của Minh nổi bật giữa đám bạn, nên bố Minh nhận ra ngay, gọi với theo:  "Hôm nay bố đón". Vậy là hôm nay Minh tiết kiệm được 10.000đ xe ôm. Bóng cậu bé ngồi sau xe bố, có lẽ đôi vai rộng và dày gấp hai lần bố mình. 

11 tuổi mắc tiểu đường Bệnh nhân tiểu đường ít tuổi nhất mà BV Nội tiết TƯ từng gặp mới có 11 tuổi, em cao 1,65m và nặng tới 88kg. Lúc mới sinh T.T.A nặng 3,4kg và phát triển như mọi đứa trẻ bình thường. Tuy nhiên, từ năm 3 tuổi, T.A bắt đầu thích ăn đồ ngọt lại ít vận động nên cơ thể ngày càng phì ra. Theo TS Tạ Văn Bình - nguyên GĐ BV Nội tiết: "Tiểu đường thường chỉ xuất hiện vào độ tuổi trên 30. Đây là trường hợp đầu tiên tại VN mắc đái tháo đường type 2 ở lứa tuổi còn quá nhỏ. Rất may gia đình đưa đi khám sớm. Nếu muộn, cháu có thể bị các bệnh lý về mắt, thận, tăng huyết áp, bệnh lý tim mạch. Nặng hơn có thể bị ảnh hưởng đến khả năng phát triển trí tuệ, dễ mắc các bệnh lý khác như tâm thần, trầm cảm, lo lắng". Trên thế giới, kỷ lục về tuổi của bệnh nhân tiểu đường typ 2 thuộc về một bệnh nhân ở Nhật Bản mới 9 tuổi. 29 tuổi đã bị nhồi máu cơ tim vì béo phì Tỉ lệ tăng huyết áp ở người trưởng thành là 27%. Tuy nhiên, xu hướng người trẻ mắc các vấn đề liên quan đến tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ đang gia tăng nhanh chóng. Chế độ ăn nhiều chất đường bột như bánh kẹo, thói quen ăn đồ rán chiên, sữa có nhiều đường và các thực phẩm giàu năng lượng đã dẫn đến tình trạng béo phì đáng báo động. Theo điều tra của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, tỉ lệ béo phì nói chung ở trẻ em Hà Nội là 10%, ở TPHCM lên tới 20%. Thiếu sân chơi và các hoạt động ngoài trời an toàn, lành mạnh cũng góp phần đáng kể vào sự gia tăng những con số không mong muốn này. Ở trẻ em đã béo phì, 28% các em bị tăng huyết áp, 30% tăng glucose máu, 32% rối loạn mỡ máu. Những chỉ số này có thể ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ và chất lượng cuộc sống của các em bất cứ thời điểm nào. Bệnh nhân nhồi máu cơ tim trẻ nhất mà Viện đã gặp là 29 tuổi. Kỹ sư xây dựng này cao 1,62m nhưng nặng tới 98kg, hút thuốc lá. Ca mới đây nhất là một giám đốc, cao 1,61m nhưng cũng nặng 75kg, hút thuốc lá và uống nhiều bia rượu. Sau khi có biểu hiện đau ngực 10 phút thì bị đột tử. Bs Phạm Trần Linh (Viện Tim mạch Quốc gia)

>> Trẻ em VN: Tăng nhiều bề ngang mà ít lớn chiều cao
>> Béo phì làm tăng nguy cơ ung thư
>> 9 tuổi, nặng gần...110kg
>> Béo phì có thể làm bệnh viêm khớp tiến triển nhanh hơn
>> Trẻ béo phì dễ mắc các chứng dị ứng
>> Trẻ em mắc bệnh béo phì tăng nhanh