Pháp luật Email    In

Vận dụng luật - không ai chịu ai

Thứ Hai, 26.3.2007 | 09:28 (GMT + 7)

(LĐ) - * Tính chất vụ án có thể tăng hoặc giảm do sự khác nhau của những cách vận dụng văn bản pháp luật là điều đáng lo ngại.

Vụ án điện kế điện tử ở Cty điện lực TPHCM ban đầu được công bố công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng với tính chất rất nghiêm trọng là đưa và nhận hối lộ, buôn bán và làm giả trên 300 ngàn điện kế điện tử, cố ý làm trái gây thiệt hại cho Nhà nước trên 181 tỉ đồng. Cơ quan điều tra (CQĐT) bằng những chứng cứ thu thập được đã kết luận số điện kế này là hàng giả.

Bộ KHCN cũng có văn bản ngày 17.8.2005 khẳng định đây là hàng giả. Tuy nhiên, Bộ Công nghiệp (CN) sau khi kiểm định (4 cơ quan kiểm định, trong đó có 3 cơ quan nước ngoài) thì khẳng định là số điện kế này đạt chất lượng và cho rằng có thể sử dụng bình thường, chỉ cần thay vỏ, nhãn mác. Quan điểm của Bộ CN đã gây tranh cãi.

Những người có trách nhiệm ở các cơ quan bảo vệ pháp luật TƯ cho rằng việc giám định phải theo quy định của pháp luật (trong đó chỉ có kết luận của cơ quan giám định trong nước có chức năng mới được công nhận) và chỉ có toà án mới có quyền phán quyết bán để sung công quỹ hay huỷ hàng giả. Như vậy, kết quả giám định và quan điểm của Bộ CN có thể không được công nhận.

Tuy nhiên, nếu chất lượng số điện kế kia vẫn bảo đảm thì khái niệm về hàng giả bị thay đổi và dù muốn hay không, tính chất nghiêm trọng của hành vi làm hàng giả đã bị giảm đi nhiều. Nếu có giám định lại lần nữa thì sai số sẽ không lớn và đương nhiên mức độ thiệt hại sẽ giảm, chứ không phải là 181 tỉ đồng. Hơn nữa, khi kết thúc điều tra, CQĐT đã không tìm ra được chứng cứ về việc có chia chác tiền bạc của các bị can hay không, nên không có việc đề nghị truy tố về tội tham ô mà các bị can chỉ bị đề nghị truy tố về tội cố ý làm trái, tội sản xuất và buôn bán hàng giả.

Và điều thật bất ngờ là cả 17 bị can đều được tại ngoại. Dù những người có trách nhiệm của cơ quan chức năng luôn khẳng định là "tính chất vụ án không thay đổi" nhưng cái sự "rất nghiêm trọng" của vụ án thực tế đã giảm đi rất nhiều so với "khẳng định" ban đầu. Mỗi cơ quan liên quan có cách giải thích khác nhau theo cách hiểu của mình mà vẫn chưa đi được đến sự thống nhất. Vậy thì những hành vi vi phạm của các cán bộ Cty điện lực TPHCM trong vụ án điện kế này cần đến bao nhiêu văn bản pháp luật để giải thích và kết tội cho chính xác?

Trong vụ án Nguyễn Đức Chi lừa đảo thì việc vận dụng khác nhau văn bản pháp luật mang tính chất điển hình và dẫn đến thay đổi tính chất vụ án đáng kể (đối với cá nhân cán bộ cũng như cơ quan liên quan). Cty RIT của Nguyễn Đức Chi xác định giá trị các nhà đầu tư đã đầu tư vào dự án Rusalka là 120 tỉ đồng, CQĐT xác định hơn 112 tỉ đồng, còn Hội đồng định giá của Bộ Tài chính được thành lập theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng (có sự tham gia của các bộ, ngành liên quan) thì định giá là 116,7 tỉ đồng (nếu tính theo giá thị trường đã trừ chi phí hao mòn thì hội đồng này định giá là 131,2 tỉ đồng). Và kết quả xác định này như ý kiến của Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng (báo Tuổi Trẻ ngày 4.3.2007 trích dẫn) rằng việc đánh giá hậu quả vụ án có thể sẽ phải cân nhắc!

Về hành vi thiếu trách nhiệm, cố ý làm trái của cá nhân cũng như lãnh đạo tỉnh Khánh Hoà tạo điều kiện cho Nguyễn Đức Chi lừa đảo thì càng thấy rõ hơn sự vận dụng pháp luật có khoảng cách quá xa nhau: Có hoặc không có tội. Tại kết luận điều tra của mình, CQĐT chiểu theo quy định của nhiều văn bản pháp luật và khẳng định việc ký văn bản miễn tiền thuê đất cho Nguyễn Đức Chi đối với 7ha đất lấn biển là phạm pháp, vì dự án Rusalka không thuộc danh mục dự án được khuyến khích tại QĐ189/2000/BTC.

Tương tự như vậy, CQĐT kết luận việc cấp sổ đỏ là hành vi phạm tội, không chỉ không thu được tiền bồi hoàn con đường 4 tỉ đồng mà còn gây ra những hậu quả khác về mặt chính trị, xã hội, làm giảm niềm tin của nhân dân đối với chính quyền. Cho đến hiện nay, CQĐT vẫn không thay đổi quan điểm của mình. Trong khi đó, tại văn bản số 4365, ngày 9.10.2006 Bộ TNMT dẫn QĐ số 833/QĐ-TTg, ngày 5.7.2001 của Thủ tướng Chính phủ, đã khẳng định: Việc cấp sổ đỏ là đúng đối tượng, đúng thẩm quyền và đủ điều kiện để ghi các thông tin trên sổ đỏ.

Còn Tỉnh uỷ và UBND tỉnh Khánh Hoà đã liên tục gửi văn bản báo cáo Thủ tướng (tỉnh Khánh Hoà vừa tiếp tục có văn bản gửi Chính phủ sau khi có kết luận điều tra) vẫn khẳng định: Tuy có thiếu sót về thủ tục hành chính, nhưng việc cấp sổ đỏ là đủ cơ sở pháp lý và đúng với quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm cấp và các hành vi này không gây ra hậu quả nghiêm trọng một cách trực tiếp; là đất cho thuê nên không thể mất được và khi ngân hàng cùng cơ quan chức năng ở tỉnh kiểm tra thực địa đã xác nhận quyền sử dụng đất bằng không; con đường đi qua dự án vẫn tồn tại và khi đơn vị nào đấu giá trúng dự án sẽ phải thanh toán lại chi phí cho tỉnh; việc miễn - giảm tiền thuê 7ha đất lấn biển là vận dụng QĐ 189 của Bộ Tài chính và NĐ 24/2000 của Chính phủ, cũng như vận dụng điều kiện thực tế của dự án và chỉ đem lại lợi ích lâu dài cho Nhà nước...

Trước sự phức tạp của vụ án và thời hạn điều tra kéo dài, trước sự khác biệt quan điểm khi vận dụng văn bản pháp luật của CQĐT, tỉnh Khánh Hoà, Bộ KHĐT, Bộ Quốc phòng, thừa lệnh Thủ tướng, VPCP đã có công văn đề nghị các ngành nghiên cứu, có ý kiến về việc xử lý, trong đó làm rõ cơ chế xử lý dứt điểm công nợ, quyền lợi, nghĩa vụ của các bên liên quan...

Qua hai vụ án đã nêu trên cho thấy rằng, sự vận dụng pháp luật khác nhau, dù vẫn khẳng định rõ vụ án là rất nghiêm trọng, nhưng cũng ít nhiều đã làm thay đổi tính chất vụ án. Đó cũng là điều mà dư luận bức xúc và các cơ quan có thẩm quyền phải đau đầu. Làm sao để không có sự "công" nhau về quan điểm nhằm tìm ra sự thật, xử lý đúng người đúng tội, không để xảy ra oan sai và không để lọt tội phạm? Đó là yêu cầu rất khó, nhưng không thể không làm. Cần thẳng thắn trước sự thật, bởi lẽ nguyên tắc của chúng ta là phải bảo đảm sự nghiêm minh và sự công bằng của luật pháp.

Nhìn lại các vụ án tham nhũng trọng điểm: Rơi rụng trong quá trình tố tụng (Bài 2)

Bài học từ những phát sinh (Bài 1)
Quay về trang chuyên đề Email    In