Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

"A lô, khoa Nhiễm D BV Bệnh nhiệt đới nghe đây. Ba ca nghi ngờ nữa hả? Được rồi, chúng tôi chuẩn bị ba phòng cách ly ngay". Từ ca nhiễm cúm đầu tiên được công bố vào ngày 31.5, mới hơn một tuần, số ca đã tăng vùn vụt lên con số 15... Hết nghi ngờ rồi đến nhiễm, tưởng đâu chỉ có công tác chống dịch là nặng. Tuy nhiên, khi thâm nhập vào khu cách ly đặc biệt của BV Bệnh nhiệt đới mới thấy... sự thể chống dịch không những phức tạp, nguy hiểm, mà còn gặp đủ thứ chuyện thật buồn cười.

Tai bay vạ gió!

Hễ có dịch, BV Bệnh nhiệt đới TPHCM nghiễm nhiên trở thành ứng cử viên nặng ký trong việc thu dung và điều trị dịch. Hết bệnh SARS rùng rợn rồi lại đến H5N1 và giờ đây là H1N1. "Mọi người trong khoa phải chạy hết tốc lực, nhưng vẫn không kịp. Vào đây phải cẩn thận tối đa, một chút sơ sẩy là nhiễm bệnh liền" - điều dưỡng Trưởng khoa Nhiễm D Kim Lan có vẻ tất bật và cảnh báo khi nghe chúng tôi đề nghị muốn thâm nhập vào lãnh địa cấm của khu cách ly.

Trái với hình ảnh ồn ào từ cổng vào trên đường Bến Hàm Tử, Q.5, BV và khu khám bệnh chật cứng người là cảnh vắng lặng của khoa Nhiễm D ở phía cuối BV. "Mọi người thường ví BV này như cái phễu hút dịch. Cứ mỗi khi có dịch là chuyển về đây" - BS Trần Tịnh Hiền - Phó Giám đốc BV - cho biết.

Từ khi nghe thông tin có cúm A/H1N1, xuất hiện tại VN và đưa về đây điều trị, khu vực hành lang vào khu này trở nên vắng hoe. Mặc dù nhiều người đang nuôi bệnh ở các khoa khác chưa hiểu gì về loại cúm A/H1N1, nhưng cũng không dám bước vào khu vực này. Thậm chí, khi thấy chúng tôi bước vào đoạn đường nhỏ để vào khu vực cấm, nhiều người còn tò mò hỏi: "Ở trong đó có cúm gì gì đó, coi chừng lây đó chú ơi".
 
Tôi hỏi một phụ nữ đang ngồi trước hành lang phía ngoài của khoa Nhiễm có nghe thông tin gì về cúm A/H1N1 không? Chị trả lời tỉnh bơ: "Cúm lây từ heo gây chết người đó chú!". Chị cho biết thêm, cả tháng nay, ở dãy nhà trong đó chẳng biết cúm gì mà cứ thấy xe cứu thương hụ còi, tài xế và nhân viên đeo khẩu trang kín mặt hết chuyển người này đến người khác vào đây. Ngày nào cũng vậy, hết người ngoại quốc rồi lại đến Việt kiều và kể cả người trong nước cứ vào rồi lại ra. Có buổi tối, nhiều xe còn chuyển cả hai mươi mấy người vào một lượt. Điều ngạc nhiên là chẳng thấy người bệnh có vẻ gì yếu ớt, bệnh hoạn cả, thậm chí có nhiều người to khỏe, cao lớn.

Từ ngày có dịch, toàn bộ điều dưỡng trong khoa Nhiễm D ngoài công tác chuyên môn làm hết muốn nổi thì còn phải gồng làm thêm công tác... phục vụ. Đối tượng cách ly cũng đủ loại, từ người trong nước, Việt kiều, nước ngoài đến từ nhiều nước khác nhau trên thế giới. Người nhiễm bệnh thì đã đành, nhiều người nóng sốt vì lý do gì đó khi qua máy soi thân nhiệt bỗng trở thành nghi ngờ và được chuyển về cách ly ở đây. Đúng là "tai bay vạ gió", nhiều du khách bỗng dưng trở thành nạn nhân của dịch.

Chuyện bi hài nơi khu cách ly

Mang cơm vào cho bệnh nhân cũng phải trang bị tận răng.

Tại TPHCM, khi dịch xảy ra vẫn chưa có một khu cách ly kiểm dịch đúng chuẩn. Mặc dù trong phương án đối phó với dịch cúm A, lãnh đạo ngành y tế đã đưa ra nhiều phương án chọn trường học, khách sạn... để làm điểm cách ly kiểm dịch. Thế nhưng, đến khi đưa ra mổ xẻ thì kế hoạch trên bị bác bỏ vì khó khả thi. Cân đo đong đếm mãi, cuối cùng, BV Bệnh nhiệt đới đã được chọn làm khu cách ly kiểm dịch cho các đối tượng nghi nhiễm cúm A/H1N1.

Cần nói thêm một chút về khu cách ly kiểm dịch. Thông thường, các BV có khu cách ly, nhưng chỉ cách ly với người đã mang các bệnh truyền nhiễm như sốt, sốt huyết, tay chân miệng, tiêu chảy, sởi, cúm AH5, H1... Cúm A/H1N1 là một dịch bệnh mới. Ngay cả người mạnh cũng có thể bị phơi nhiễm, có nguy cơ bị bệnh hoặc lây truyền bệnh sang người khác. Đối với những trường hợp này, việc cách ly kiểm dịch để theo dõi người nghi ngờ có thể kéo dài trong bất kỳ khoảng thời gian nào.

Ngày WHO ra thông báo có đại dịch cúm A/H1N1 đang lan rộng trên toàn cầu thì khu nhà mới xây của khoa Nhiễm D của BV cũng vừa mới hoàn tất. Chưa tổ chức nghiệm thu, khánh thành, BV đã nhanh chóng bố trí 50 giường bệnh, vật dụng để phân ra hai khu cách ly đối phó với dịch. 6 BS và 17 điều dưỡng, hộ lý được phân công phụ trách khu cách ly này.

BS Hiền cho biết, ở các nước, những trường hợp nghi nhiễm thường được đưa vào nơi có đầy đủ cơ sở vật chất đáp ứng các nhu cầu sinh hoạt, chứ không phải đưa vào BV. Không thể coi người nghi nhiễm là bệnh nhân và phải bắt họ nhập viện, nằm một chỗ. Nhưng vì TPHCM không có khu cách ly riêng, nên gần một tháng qua, BV đành phải gồng mình để trở thành "khách sạn chưa gắn sao".

Điều dưỡng Kim Lan và mọi người trong khoa bỗng dưng trở thành "tiếp tân" trong khách sạn bất đắc dĩ này. Chị Lan kể, một hành khách Canada có thân nhiệt cao được chuyển vào đây để cách ly. Buổi trưa, hành khách này một mực đòi ăn pizza chứ không phải thực đơn mà BV đưa ra. Hỏi 1080 để tìm ra địa chỉ và số điện thoại nơi bán món ăn tây này. Đặt hàng nhờ tiệm mang tới. Chiều, hành khách lại đòi ăn phở, nhưng mà phải mua đúng phở... Lệ mới chịu ăn.

"Thôi kệ, cũng đành chiều chứ biết làm sao được" - chị Lan nói nhỏ. Đến 11 giờ khuya, vị khách này vẫn chưa yên mà tiếp tục yêu cầu BV mua Coca đem vào (chỉ uống Coca thôi nhé!). "Giận quá, tôi mua 10 lon lận, nhưng cũng phải cười trừ thôi chứ biết làm sao. Tập tành làm phục vụ cũng khó quá!" - chị kể tiếp.

"Có hai vị khách đến từ Hàn Quốc cũng có thân nhiệt cao, trước khi xuất viện đề nghị điều dưỡng mua giùm hai chai nước suối lạnh. Chúng tôi xuống căngtin mua về, họ đưa tờ 100USD và yêu cầu thối lại. Cũng chẳng có tiền đâu mà thối, vả lại chỉ có 12.000 đồng nên tui đành bỏ tiền túi ra trả thay cho họ".

Khách đến du lịch còn dễ phục vụ, có nhiều người sang Việt Nam để giải quyết công việc, dạy học thì càng khó hơn. Một vị giáo sư người Mỹ được mời đến Việt Nam để dạy một khóa học ở khách sạn Duxton. Vì thân nhiệt cao nên đã bị giữ lại tại đây. Suốt ngày bó gối trong phòng, vị giáo sư đã đưa ra sáng kiến đề nghị BV lắp nhanh hệ thống Internet để làm việc.
 
"Đây là đề nghị rất chính đáng, nhưng không thể trong một ngày có thể làm được vì phải thực hiện các thủ tục xin phép. Vì thế, chúng tôi đành phải mềm mỏng giải thích để vị khách thông cảm" - BS Hiền cho biết.

Ngày chúng tôi thâm nhập vào khu cách ly trong bộ đồ bảo hộ "ngoài hành tinh", cũng chứng kiến nhiều cảnh bi hài. Một anh chàng người Mỹ 18 tuổi cao lồng ngồng, khi bị lấy máu làm xét nghiệm thì mắt nhắm chặt, khuôn mặt đổi màu xanh, tay chân run lẩy bẩy. Chị Ri - một Việt kiều Mỹ, quê ở Vĩnh Long - năn nỉ các bác sĩ: "Thôi cho em về đi, con trai 12 tuổi từ sáng đến giờ gọi điện thoại cho mẹ 4-5 chặp, vừa gọi vừa khóc".

Hỏi ra mới biết, chị và con từ Mỹ về thăm nhà, phát hiện sốt, chị tự mình đến BV Bệnh nhiệt đới khám và BV phải thực hiện cách ly. Xét nghiệm cuối cùng cho kết quả PCR âm tính, ngay trong chiều hôm đó, chị được xuất viện.

Chống dịch không chỉ của ngành y tế

Điểm qua danh sách số lượng người đến cách ly tại BV, BS Hiền nói: "Người nước ngoài họ ý thức vì cộng đồng rất cao, đưa vào đây họ không trốn mà luôn tuân thủ các biện pháp bảo vệ. Cũng có trường hợp trốn, nhưng lại là người Việt và Việt kiều. Chúng tôi đành phải làm cửa sắt để hạn chế bệnh nhân đi ra ngoài".

Mới đây nhất, anh K.B.C - Việt kiều Mỹ, người bay cùng bệnh nhân B mắc cúm A/H1N1 được điều trị tại Hàn Quốc. Anh C về Việt Nam do có tang gia đình. Anh đã mua vé khứ hồi và quay về Mỹ ít ngày sau đó. Tuy nhiên, BV đã yêu cầu anh phải hủy chuyến bay và theo nhân viên y tế về BV để được cách ly thêm 3 ngày. Anh C đã rất bức xúc, không chịu hợp tác và lấy lý do nếu trở về Mỹ trễ anh sẽ bị mất việc. Ngay trong đêm hôm đó, ngành y tế đành phải xin ý kiến cấp trên, làm gấp một biên bản xác nhận xin chịu hoàn toàn trách nhiệm để giữ anh C ở lại.

Bà T.T.N.L - cũng là Việt kiều Mỹ - khi được người của Sở Y tế TPHCM đề nghị cách ly, đã lẻn ra xe hơi cùng cô con gái và chạy trốn về Đà Nẵng. Rồi 2 mẹ con người Hàn Quốc khi được đề nghị làm xét nghiệm PCR cũng rủ nhau bỏ trốn. Sau khi bà mẹ dẫn cậu con trai trốn về quận 7 (TPHCM), thấy chỗ "ẩn nấp" bị động lại di chuyển sang quận 2.

Các ca nhiễm cúm A/H1N1 tại Việt Nam đang tăng lên từng ngày và có khả năng bùng phát mạnh, cũng chính một phần do người nhiễm bệnh chưa có ý thức trách nhiệm cao vì cộng đồng. Ngành y tế cần rà soát lại phương pháp chống dịch để tìm ra hướng mới để chống dịch hiệu quả.

Điều đáng nói, các ca nhiễm khi được phát hiện phần lớn đã gieo rắc mầm dịch trong cộng đồng. Chẳng hạn như ca nhiễm đầu tiên tại Việt Nam là anh L.Q.T, trước khi phát hiện nhiễm cúm A/H1N1, bệnh nhân này đã lui tới một số nơi công cộng như cửa hàng mua sắm, nhà hàng, nhà thờ... trên địa bàn TPHCM. Hay là trường hợp của hai mẹ con chị T.T.T.N - 39 tuổi, Việt kiều Mỹ - về thăm nhà ở Đồng Nai, cũng đã lây cho nhiều người trong gia đình. Đây là nguy cơ lây lan dịch rất lớn cho nhiều người đã tiếp xúc với người bệnh.

BS Phan Văn Nghiệm - Trưởng phòng Nghiệp vụ y, Sở Y tế TPHCM - nói với chúng tôi: "Muốn chống dịch hiệu quả, cần lắm ý thức của mọi người. Nếu họ vì cái riêng mà giấu bệnh khi xuống sân bay hoặc không tuân thủ quy định cách ly, thì chắc chắn dịch cúm A/H1N1 sẽ còn dài dài và lan sang nhiều người vô tội khác".