Văn hóa Email    In

Vĩnh biệt nghệ sĩ nhiếp ảnh Võ An Ninh

Thứ Bảy, 6.6.2009 | 08:05 (GMT + 7)

(LĐ) - Đã tưởng không thể qua nổi cơn bạo bệnh vào năm 2005, nhưng như một sự kỳ diệu, cụ Võ vẫn tiếp tục sống và là một tấm gương bền bỉ về lao động sáng tạo nghệ thuật.

Nhà nhiếp ảnh nổi tiếng Võ An Ninh đã về chốn vĩnh hằng vào tối 4.6 tại TP. Hồ Chí Minh, hưởng thọ 103 tuổi - tuổi ta (cụ sinh tại phố Hàng Gai, Hà Nội).

Nhắc đến nhà nhiếp ảnh lão thành Võ An Ninh - mà anh em giới nhiếp ảnh thường gọi thân tình là cụ Võ, có thể kể bao nhiêu giai thoại về ông. Năm 1925, bắt đầu cầm máy và đến lúc về già, cụ vẫn mải mê đi xe đạp săn ảnh, với chiếc máy cũ kỹ Zeiss Ikon (Đức) để sáng tác.

Lão nghệ sĩ này có thể coi là bậc thầy về ảnh phong cảnh, với những bức ảnh tràn đầy cảm xúc, đẹp như tranh thuỷ mặc về Sa Pa, với trên 40 lần lên đó, ngồi “rình” cả ngày để đợi một khoảnh khắc kỳ thú thiên nhiên ban tặng. Những bức ảnh đó mang vẻ đẹp của thiền “nhất tự vô lượng nghĩa”, với cái cảm cái hồn của người chụp mà nhiều tay máy về sau không vượt qua được. Đó là nghệ sĩ nhiếp ảnh VN đầu tiên đưa vẻ đẹp Sa Pa qua những tác phẩm nghệ thuật trắng đen đến với công chúng.

Cụ Võ còn có những bức ảnh phong cảnh đẹp 4 mùa Hà Nội, ảnh đời thường cảnh chợ hoa ngày Tết, vẻ đẹp của các thiếu nữ những năm 1930, những ông đồ nho bày mực Tàu, giấy dó viết câu đối... và hàng loạt tác phẩm khác mà cho đến nay kho tàng ảnh đồ sộ với hàng chục ngàn tấm phim của cụ vẫn chưa được khai thác hết. Cụ đã giành được nhiều giải thưởng nhiếp ảnh cao quý trong và ngoài nước, được vinh dự nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật đợt 1.

Một bức ảnh về nạn đói năm 1945 của cụ Võ An Ninh.
Dấu son sáng nhất của cụ chính là các bộ ảnh lịch sử đã thực hiện được, bộ ảnh về Hà Nội và Bác Hồ chụp trước và sau ngày Quốc khánh 2.9.1945, nhưng đặc biệt là phóng sự ảnh về nạn đói khủng khiếp năm Ất Dậu (1945). Bộ ảnh đã đóng vào lịch sử nước nhà với hình ảnh những thân hình gầy guộc đói ăn, trơ xương, gục ngã và chờ chết, gây xúc động mạnh mẽ... Tổng Bí thư Trường Chinh đã nhận xét: “Bộ phóng sự ảnh này của ông Võ An Ninh là một tài sản vô giá của loài người, một bản án kết tội chủ nghĩa thực dân mà không cần thêm một lời nói nào cả!”.

Một hãng truyền hình Nhật dựa vào đó dựng thành thiên phóng sự trở thành chứng cứ, cáo trạng về tội ác của phátxít Nhật - Pháp trong thời kỳ xâm lược Việt Nam.

Nhắc đến cụ Võ là nhắc đến lao động sáng tạo nghệ thuật không mệt mỏi của một nghệ sĩ, của một người chép sử bằng hình ảnh, của một bậc thầy phong cảnh. Nhiều lần được hỏi về bí quyết thành công trong nghệ thuật, cụ Võ nói đại ý: Phải đi nhiều và liên tục thay đổi góc độ chụp khi bấm máy và biết kiên nhẫn chờ thời cơ! 

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Võ An Ninh (tên thật là Vũ An Tuyết) sinh ngày 18.6.1907 (ngày 8.5 năm Đinh Mùi) tại Hà Nội, mất lúc 18h45 ngày 4.6.2009 (12.5 năm Kỷ Sửu), thọ 103 tuổi. Sáng 5.6, gia đình cụ Võ cho biết: Cụ ra đi rất thanh thản, yên lành. Lễ nhập quan cụ Võ: 13-15 giờ ngày 5.6, lễ viếng từ 8 giờ ngày 6.6 tại tư gia 164 Ngô Gia Tự, quận 10, TPHCM, lễ động quan lúc 7-9 giờ ngày 9.6.

Cụ Võ sẽ được an táng tại nghĩa trang gia đình ở Long Thành-Đồng Nai. Gia đình cụ Võ cũng cho biết: Chính quyền TPHCM đã đồng ý cho phép thành lập Bảo tàng Võ An Ninh tại quận 2. Cụ Võ được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật đợt 1, nhận Huân chương Lao Động hạng Nhì, Huân chương Độc Lập hạng Ba, Huân chương Kháng Chiến hạng Ba, danh hiệu Công dân Danh dự TPHCM. Cụ vào sống tại TPHCM từ năm 1980.  
Â.T

Quay về trang chuyên đề Email    In

Lady Gaga “diễn trò” trong sinh nhật cựu Tổng thống Bill Clinton