Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Katê năm nay nhằm trung tuần tháng 10 dương lịch, đại lễ diễn ra trong 3 ngày (10-12.10) nhưng không khí Tết hân hoan suốt 1 tuần.

Katê là lễ hội lớn nhất của cộng đồng người Chăm được tổ chức lần lượt từ đền tháp (bimon) đến làng xóm (palei) rồi kết thúc trong từng gia đình; tựa như dòng chảy từ mạch nguồn ra sông suối, đến giếng khơi... Tháp Chăm là nơi diễn ra lễ hội chính thức. Người Chăm theo đạo Bàlamôn tin rằng, thần linh luôn luôn lắng nghe và thấu hiểu lòng người; lễ hội Katê được tổ chức cùng lúc tại 3 đền tháp là Po Inư Nưgar, Po Klaung Garai và Po Rame với lễ vật và nghi lễ giống hệt nhau.

Ông Đàng Sanh ở làng Hữu Đức bộc bạch: “Năm nay “mưa thuận, gió hoà”, cây trái tươi xanh, mùa màng bội thu; đồng bào Chăm sắm sửa nhiều sản vật dâng cúng để có cái Tết thật vui. Từ nửa đêm mùng 9 rạng sáng mùng 10.10, lễ vật đã được sửa soạn gồm 1 con dê, 3 con gà, 5 mâm cơm canh với thịt dê, 1 mâm cơm với muối vừng, ngoài 3 cỗ bánh gạo còn có trứng rượu, hoa quả, trầu cau, xôi chè...”.

Ban tế lễ gồm thầy cả sư chủ trì hành lễ, thầy kéo đàn kanhi hát thánh ca, bà bóng dâng lễ vật lên các vị thần, ông từ giữ đền chăm lo tắm tượng cùng một số tu sĩ có uy tín đã thay mặt bà con cung kính rước y phục, mở cửa tháp, tắm tượng và mặc y phục cho tượng thần trước khi cử hành đại lễ. Tất cả y phục của các vị vua Chăm đều do người Raglei cất giữ, vì vậy cứ đến Tết Katê, người Chăm lại làm lễ đón y phục từ buôn làng của người Raglei chuyển lên kiệu, rước về đền tháp trong tiếng đàn kanhi và điệu múa bóng huyền ảo của đoàn người phụ lễ. Đại lễ diễn ra sau khi tượng thần đã khoác trên mình bộ long bào lộng lẫy.

Nghi lễ kết thúc ở tháp cũng là lúc không khí hội bùng lên giữa palei.

Mỗi làng Chăm thờ một vị thần, làng Mỹ Nghiệp thờ thần Po Riyak, làng Hữu Đức thờ Po Klaung Halâu... Sáng sớm 11.10, mọi người đổ dồn về nhà làng dự lễ với tấm lòng thành kính. Lễ vật nhiều hay ít là tuỳ theo điều kiện kinh tế của mỗi làng nhưng nhất thiết phải cúng 1 con dê, 5 mâm cơm và hoa quả, trầu cau, rượu trứng...

Chủ tế là già làng hoặc trưởng thôn và nghi lễ rất đơn giản; chủ yếu để dân làng được họp mặt, liên hoan cùng các vị bô lão và nhân hào, trí thức Chăm. Nhân dịp Katê, không ít việc đại sự của làng được đưa ra bàn bạc, thảo luận. Những ngày này, khách du lịch đến Phan Rang-Tháp Chàm đông hơn, người Chăm ở Ninh Thuận háo hức chờ đợi quyết sách mới của ngành du lịch để có thể kết nối nhiều làng Chăm với các tour khám phá di sản văn hoá Chăm.