Xã hội hoá xe buýt ở Hà Nội: Nguy cơ... "chết yểu"
Thứ Hai, 27.11.2006 | 05:32 (GMT + 7)
Tuy nhiên, chính Sở GTCC Hà Nội đã phải thừa nhận, việc xã hội hoá xe buýt vẫn chưa có hiệu quả vì không lường hết những vấn đề nảy sinh từ thực tế.
Hồ hởi khi đấu thầu
Theo ông Nguyễn Văn Hùng - Giám đốc Cty cổ phần vận tải và du lịch Đông Anh, mục tiêu duy nhất của Cty: Tạo điều kiện cho người dân Đông Anh được đi xe buýt với mức giá hợp lý, an toàn, đáp ứng nhu cầu đi lại của cán bộ, học sinh, sinh viên từ Đông Anh vào TP và ngược lại.
Trước chủ trương xã hội hoá xe buýt của UBND TP.Hà Nội, Cty đã tham gia đấu thầu. Vượt trên 18 doanh nghiệp vận tải, Cty cổ phần vận tải và du lịch Đông Anh và Cty TNHH vận tải Bắc Hà là 2 đơn vị thắng thầu, trong đó, Cty cổ phần vận tải và du lịch Đông Anh trúng thầu tuyến 46 Mỹ Đình - Cổ Loa (tần suất 15 - 20 phút/chuyến, 100 lượt xe/ngày);
Cty TNHH vận tải Bắc Hà trúng thầu tuyến 41 - 47 (trừ tuyến 46).
Qua tìm hiểu hồ sơ mời thầu, cả 2 doanh nghiệp trên đều đạt những tiêu chí đấu thầu như phương tiện đảm bảo kỹ, mỹ thuật, đủ khả năng kinh tế, đóng trên địa bàn TP, tuân thủ nghiêm ngặt sơ đồ chạy xe (chuyến, tuyến, lượt), đặc biệt Nhà nước phải trợ giá thấp nhất. Và mới đây, tháng 10.2006, Sở GTCC tiếp tục tổ chức đấu thầu xã hội hoá tuyến xe buýt 57 và 58 đi Mỹ Đình - Nhổn - Hà Đông và Hà Nội - Mê Linh Plaza.
Theo đó, Cty TNHH du lịch dịch vụ xây dựng Bảo Yến là đơn vị trúng thầu nâng tổng số tuyến buýt lên xã hội hoá là 7 tuyến.
Hụt hẫng khi triển khai
Đó là khẳng định của ông Nguyễn Trung Tấn - Bí thư - Chủ tịch HĐQT Cty cổ phần vận tải thương mại và du lịch Đông Anh. Theo ông Tấn, để đưa tuyến buýt 46 (Mỹ Đình - Cổ Loa) hoạt động thường xuyên, Cty đã phải vay vốn ngân hàng 9 tỉ đồng với lãi suất 1,25% để đầu tư mua mới 15 xe buýt, loại 60 chỗ ngồi với giá thành 760 triệu đồng/xe.
Tuy nhiên, khi đi vào hoạt động thực tế, Cty đã gặp rất nhiều khó khăn và ảnh hưởng trực tiếp đến tài chính của doanh nghiệp. Đó là việc doanh nghiệp phải đầu tư xe buýt nhưng lại không được tính vào chi phí vận hành để thanh toán trợ giá.
Theo quyết định của UBND TP thì thời gian hợp đồng khai thác tuyến là 3 năm, nhưng hiện không phù hợp với dự án đầu tư vay vốn 5 năm theo quy định hiện hành. Hơn nữa phần đất dành cho bãi đỗ xe không có, Cty phải đi thuê giá cao, trong khi đó đơn giá tính theo giá đất Nhà nước cho thuê.
Ông Tấn cho biết thêm, để tạo điều kiện cho Cty hoạt động, UBND TP cần cấp bù chênh lệch lãi suất cho vay dự án đầu tư phương tiện; được khai thác ổn định trên tuyến tối thiểu là 5 năm; được thuê đất sử dụng vào mục đích làm văn phòng, nhà xưởng, bãi đỗ xe và được hưởng các chính sách ưu đãi về tiền thuê đất theo quy định. Bởi lẽ chỉ cần TP chậm quyết toán chắc chắn sẽ đẩy doanh nghiệp vận tải khốn đốn.
Qua tìm hiểu của chúng tôi, 2 tuyến xã hội hoá mới nhất là tuyến 57, 58 đến nay cũng chưa hoạt động. Về việc chậm đi vào hoạt động, Sở GTCC cho rằng, nguyên nhân là do công tác xây dựng quy chế còn bất cập, chưa lường hết được những vấn đề nảy sinh từ thực tế.
Việc tính toán cơ chế đối với các doanh nghiệp xe buýt gặp khó khăn do vật giá biến đổi liên tục. Và Sở GTCC đã thừa nhận, các đơn vị tham gia xã hội hoá chưa có nhiều kinh nghiệm xây dựng tổng chi phí vận hành.
Chủ trương xã hội hoá xe buýt là cần thiết, nhưng đã đến lúc TP cũng cần có những cơ chế mở, thậm chí ưu tiên các thành phần kinh tế tham gia hoạt động vận tải bằng xe buýt. Nếu cứ cứng nhắc, chắc chắn với những doanh nghiệp vận tải bằng xe buýt không trường vốn sẽ... "chết yểu".