Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Trong số đó có 48 điểm trường sắp bước vào mùa thi, 3 nhà công vụ, 10 trụ sở xã, thôn, 1 nhà chợ, 2 trạm y tế, đường điện, cáp quang... Cả Xín Mần (Hà Giang) vẫn đang "bơi"... sau lốc xoáy và mưa đá...

Tan hoang, xơ xác...
Tan hoang là tất cả những gì đập vào mắt tôi khi trở lại Chí Cà. "Rắc! Những tiếng nổ khô khốc. ẹt phút sau là tiếng lủng loảng của cây, của tấm lợp, xen lẫn đá quăng xuống rầm rập sau cái "vặn mình" của giời đất.

Tôi chưa kịp định thần thì giời ơi, bụi tre già, dãy chuối, mái nhà, cây vườn... bỗng chốc trở nên tan hoang, xơ xác. Và cũng chỉ loáng có ít phút, gió ngừng, mưa ít, đá cũng ít, chỉ có tiếng "kêu cứu" thì vang lên khắp bản. Chạy đến nhà mình: Mái nhà đi mất, chỉ trơ lại mấy bức tường (nhà trình tường đất theo cách làm của đồng bào), vợ, con mặt mày xanh như lá... rừng. Trời ơi!" - Trưởng bản Chí Cà Hạ (xã Chí Cà) Vàng Quáng Lâm vừa thở vừa kể.

Số liệu Trưởng bản Lâm đưa tôi xem ngày 1.5 ghi rõ: Cả thôn Chí Cà Hạ có 68 hộ, 262 khẩu, 3 dân tộc sinh sống, thì trận lốc, mưa đá chiều 24.4 đã làm 59 hộ bị thiệt hại. Trong số đó, có 7 hộ bị mất toàn bộ nhà cửa, 3 em học sinh lớp 2 + lớp 3 và 1 cô giáo bị thương. Còn số liệu thiệt hại toàn xã Chí Cà đến ngày 1.5 là: 136 ngôi nhà tốc mái, 2 nhà sập hoàn toàn, 30 nhà tốc hết sạch, 37 nhà bị thiệt hại trên 50% và 65 nhà thiệt hại dưới 50%. Tổng số tấm lợp bị vỡ 6.760 tấm, 968 tấm úp nóc, 122 tấm tôn kẽm, trên 72 ngàn viên ngói vỡ... Tôi đến Chí Cà sau ít ngày khi cơn lốc qua, nhưng trước mắt vẫn còn những bụi tre già bị đánh gục, những cây gỗ trăm tuổi bị bật gốc và cả Chí Cà không nghỉ lễ vẫn đôn đáo giúp nhau khắc phục hậu quả do lốc gây ra.

Bụi tre già bị lốc đập gãy.

Trở ra xã Thèn Phàng, xã được xem là bị thiệt hại nặng nhất trong số 15 xã bị lốc vừa qua. Đập vào mắt cũng là cảnh tượng tan hoang, xơ xác. Toàn xã 235 ngôi nhà bị hư hại, trong đó 40 nhà tốc bay toàn bộ mái lợp, 53 nhà tốc hết hơn nửa, 142 nhà bị hư hại nặng... Rất may không có ai bị thiệt mạng hoặc bị thương. Theo những số liệu thống kê chưa đầy đủ, Xín Mần bị lốc xoáy làm hại ở 15/19 xã. Mức thiệt hại ước tính trên 3,2 tỉ đồng.

"4 tại chỗ" để khắc phục
Hiện nay, một nỗi lo bao trùm đặt ra trước mắt là khắc phục nhanh 48 điểm trường, cho hàng ngàn học sinh sắp bước vào kỳ thi? Và ổn định đời sống cho hàng vạn đồng bào bị hư hại nhà cửa? Bí thư Huyện uỷ Lê Quang Minh cho biết: Sau gần 1 tuần thực hiện "4 tại chỗ", Xín Mần đã sửa chữa tạm thời được 414 ngôi nhà bị hư hỏng nhẹ. Đến ngày 1.5, Xín Mần đã tiếp nhận 9.950 tấm lợp hỗ trợ đồng bào lợp lại nhà bị tốc mái và tu sửa điểm trường.

Chủ tịch huyện Dương Minh Hoà và Phó Chủ tịch Bình phải lấy "danh nghĩa" của mình để đứng ra "vay" sự hỗ trợ trước của các nhà cung cấp tấm lợp cho đồng bào. Bởi lẽ, chưa biết lấy kinh phí "chỗ nào" để trả nợ. Đã hơn 1 tuần kể từ ngày lốc xoáy, mưa đá gây hại, cả Xín Mần đang căng sức để khắp phục thiệt hại, ổn định đời sống cho đồng bào. Các đồng chí lãnh đạo huyện cho biết thêm: Đến ngày 1.5, cả huyện "mới chỉ" tập trung lo nhà cửa, trường học, khắc phục điện sáng, điện thoại... để ổn định đời sống đồng bào, giữ liên lạc thông suốt để chỉ đạo, điều hành. Chưa thật sự quan tâm và thống kê hoa màu, cây cối, lúa ngô, đậu lạc bị hại.

Trưởng bản Chí Cà Hạ Vàng Quáng Lâm bảo tôi: "Cả tuần nay, mình đi suốt, làm suốt cho dân, cho làng. Còn nhà mình, mình vẫn căng bạt nilông... để đó". Chị Lùng Thị Tráng - vợ trưởng bản - bộc toạc: ..."Sau lốc, nó (chồng) về nhà kéo nylon để mặc vợ con gào khóc, nó bảo: Nhà mình ướt, phơi còn khô. Cứ che bạt ngủ tạm được rồi. Nhà nước ướt (trụ sở xã, trường học) thì giấy tờ mất, học sinh chết, thì không lấy lại được, lo gì? Thế là nó đi...". Nói rồi, chị Tráng cười thật thông cảm.

Nhiều điểm trường bị lốc cuốn mái như thế này.

Anh Lâm quay lại ghé vào tai tôi nói rất thật: "Mình làm trưởng bản từ năm 2000, lúc lương được hưởng 40 ngàn đồng/tháng. Đến lúc lương tăng cho trưởng bản lên 80 ngàn, 100 ngàn, bây giờ là 180 ngàn, là Nhà nước, là dân lo cho mình hưởng đấy. Hưởng lương dân, thì phải làm cho dân, thế thôi". Sau cái nắm tay thật chặt, anh Lâm chia tay: "Mình về đây, lo cho dân làm hộ nhau cái nhà ở đã, lần sau đến, xuống nhà chơi nhé". Tôi chỉ kịp nhìn theo cái bóng cao to khuất dần, lẫn trong dòng người mang vác tấm lợp phibrô ximăng mới nhận từ sự cứu trợ của huyện mà lòng thán phục.

Trên đường trở về huyện, tôi tụt dốc qua Xín Thèn, rồi Quán Thèn... Đến đâu cũng gặp đồng bào Xín Mần đang quần quật mang vác tấm lợp mới nhận, đục đẽo cây, cột, dựng nhà, lợp nóc... cho đến khi mặt trời khuất núi. Và ở đâu đó, những tiếng đẽo cột, tiếng vồ đập chôm chốp vẫn lan man trong đêm nơi những ngôi nhà bị hư hại. Để rồi ngồi đây viết rằng: Lốc xoáy ở Xín Mần đã ngừng, nhưng đồng bào Xín Mần vẫn đang phải "bơi" sau lốc xoáy không khác gì trong lốc. Hiện tại, Xín Mần rất cần sự thông cảm, chia sẻ và đùm bọc của cả nước và cả cộng đồng, để vượt nạn.