Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Đặc biệt, trong quá trình chuyển giao hàng chục ngàn hécta rừng và đất lâm nghiệp, người ta đã "quên" xử lý trách nhiệm của chủ rừng cũ, tạo điều kiện cho chủ mới buông lỏng quản lý hoặc cố ý phá rừng.

"Bình mới, rượu cũ"

Thực hiện Nghị định 170 và Nghị định 200 về sắp xếp, đổi mới và phát triển các nông - lâm trường quốc doanh, hiện trên địa bàn tỉnh Đắc Nông có 14 CTLN, với tổng diện tích rừng và đất lâm nghiệp được giao là 214.000ha. Phần "xương xẩu" hơn, tỉnh đã giao cho các ban quản lý rừng phòng hộ (BQLRPH), giao chính quyền địa phương, hoặc cho các doanh nghiệp (DN) tư nhân thuê. Có thể nói, diện tích đất - rừng mà các CTLN được giao là một khối tài sản khổng lồ, có khả năng sinh lợi. Theo phương án được duyệt, lĩnh vực hoạt động của các CTLN rất đa dạng, linh hoạt. Cùng đó là đội ngũ cán bộ quản lý, cán bộ kỹ thuật được đào tạo bài bản v.v...

Thế nhưng, hoạt động của các CTLN sau khi sắp xếp, đổi mới lại chẳng có gì... mới. Chưa có Cty nào vay được vốn để mở rộng sản xuất (do không có "sổ đỏ"), kinh phí hoạt động chủ yếu trông vào tiền bán gỗ (theo chỉ tiêu khai thác hàng năm). Một vài Cty làm ăn có lãi chút ít, nhưng tỉ suất lợi nhuận trên vốn nhà nước chưa bằng một phần mười lãi suất ngân hàng. Một loạt CTLN thua lỗ, mất khả năng thanh toán nợ, thuộc diện phải giám sát thường xuyên như các CTLN Trường Xuân, Đắc Song, Đắc Mol... Công tác rà soát, giải quyết các trường hợp tranh chấp đất theo Nghị định 170 và Nghị định 200 cũng chưa được thực hiện nghiêm túc. Đáng lo ngại là nạn phá rừng, lấn chiếm đất vẫn diễn ra phức tạp. Trong 8 tháng đầu năm 2008, toàn tỉnh lại có thêm khoảng 250ha rừng bị phá trắng để lấy đất canh tác, mua bán trái phép. Theo đánh giá của cơ quan chức năng, xét về bản chất, các CTLN vẫn không có gì khác với mô hình lâm trường trước đây. Các mục tiêu quan trọng đặt ra trong Nghị định 170 và Nghị định 200 đều không đạt được.

Xoá trách nhiệm để mất rừng?

Ông Trần Minh Đức - Giám đốc CTLN Nam Tây Nguyên - cho biết: Theo phương án được duyệt, Cty giữ lại 26.000ha đất - rừng, 17.500ha phải bàn giao. Nhưng suốt từ tháng 1.2008 đến nay mới có BQLRPH Thác Mơ và BQLRPH vành đai biên giới tiếp nhận khoảng 12.000ha, hơn 5.000ha còn lại huyện Tuy Đức vẫn chưa nhận. Khổ nỗi, thông tin thu hồi - bàn giao thì "lâm tặc, đất tặc" đều rõ hết, nên công tác quản lý bảo vệ rừng hết sức khó khăn. Ngay trong khu vực sẽ bàn giao cho huyện, nay đã có 3 xưởng cưa tư nhân mọc lên đón gỗ, nhiều khu rừng đã bị lâm tặc cắm biển chia lô, xí phần!

CTLN Nam Tây Nguyên không phải trường hợp cá biệt, vì trong tổng số 93.000ha đất - rừng "dôi" ra sau sắp xếp, hiện mới có 18.700ha được bàn giao cho chủ mới. Song, giao chậm cũng không quan trọng bằng giao như thế nào. Trên thực tế, người ta chỉ bàn giao theo địa giới hành chính, theo số liệu của năm 2000 mà không đánh giá hiện trạng, chất lượng, trữ lượng rừng ra sao. Chính vì vậy, trách nhiệm để mất rừng, mất đất của các lâm trường trước đây coi như được "xoá sổ". Còn chủ mới thì không biết rừng có bao nhiêu gỗ, đất có bị xâm canh hay không nên có mất rừng, mất đất cũng chẳng phải tội gì. Và một cảnh báo khác, các đơn vị tiếp nhận đều không xây dựng phương án quản lý, sử dụng đối với 93.000ha đất - rừng nói trên. Điều này tất yếu sẽ dẫn đến nạn phá rừng, lấn chiếm đất ồ ạt ngay sau khi bàn giao.