Lo ngại độc quyền từ việc liên kết của ba tập đoàn lớn

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan.

Trước sự kiện ba tập đoàn Điện lực (EVN), Dầu khí (PVN) và Than – khoáng sản (TKV) Việt Nam ký thoả thuận hợp tác chiến lược, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan bày tỏ lo ngại đây có thể là một mối liên kết “không sòng phẳng” khi trao đổi với Sài Gòn Tiếp Thị.

Thưa bà, bà đánh giá thế nào về sự kiện này?

Thực ra việc hợp tác chiến lược hoặc tăng cường liên kết doanh nghiệp thì cũng là xu hướng chung hiện nay, các doanh nghiệp lớn nhỏ ở các nước khác nhau cũng làm thế. Nhưng có vấn đề đối với nước mình, tại sao hợp tác giữa ba đơn vị này lại gây ra nhiều băn khoăn trong xã hội?

Thứ nhất, tôi nghĩ vì cả ba tập đoàn đều là tập đoàn lớn về năng lượng và độc quyền ở Việt Nam. Ba ông độc quyền bắt tay với nhau lại có thể thành độc quyền lớn hơn trong nhiều lĩnh vực, mà các lĩnh vực của họ rất liên quan đến nhiều ngành kinh tế khác nhau, và cũng có vai trò cực kỳ lớn trong nền kinh tế.

Thứ hai, đối với Nhà nước, tôi cũng e ngại là Nhà nước sẽ càng khó kiểm soát họ hơn. Trước đây từng đơn vị một mà hoạt động của họ cũng đã có bao nhiêu điều chưa minh bạch về kiểm tra, giám sát kém dẫn đến xảy ra chuyện nọ chuyện kia rồi. Bây giờ ba tập đoàn trong chương trình họ gọi là hợp tác chiến lược với nhau thì liệu các cơ quan nhà nước có kiểm soát nổi nữa không?

Điều thứ ba, là các thông tin báo chí đưa về mấy lĩnh vực hợp tác đó cũng không đủ làm yên tâm, thuyết phục được những người khác trong xã hội. Sự hợp tác đó thực sự mang tính chất nghiêm túc và mang lại lợi ích cho xã hội không? Nếu họ hợp tác mà đảm bảo minh bạch và làm thật thì cũng có những lĩnh vực có thể hợp tác với nhau để làm tốt hơn. Ví dụ, cùng làm về ngành năng lượng, cả ba tập đoàn đều tham gia sản xuất điện, nhưng làm thế nào để điện tăng trưởng tốt hơn, khắc phục được tình trạng lúc nào cũng kêu thiếu điện, hoặc là sử dụng điện hợp lý hơn, đừng để EVN thì không mua điện của PVN, mà lại đi mua điện của Trung Quốc chẳng hạn.

Tất cả những điều đó có thể tránh được nếu họ có hợp tác chiến lược với mục tiêu đặt lợi ích kinh tế của quốc gia lên hàng đầu. Rồi những vấn đề về nghiên cứu, thực hiện chiến lược năng lượng của Việt Nam, sự hợp tác tốt cũng có thể giúp đưa ra bài toán về năng lượng của Việt Nam chuẩn xác hơn. Và cả những lĩnh vực khác như khoa học công nghệ, về đào tạo… hoàn toàn có thể hợp tác tốt được.

Việc ba tập đoàn độc quyền, lại hợp tác với nhau, nhất là về quy hoạch, theo bà sẽ ảnh hưởng tới cơ hội gia nhập thị trường, cạnh tranh của các doanh nghiệp khác ngoài khối ba tập đoàn này thế nào?

Tôi cho rằng nếu liên kết không sòng phẳng thì nó sẽ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp khác, vì bây giờ chiến lược về phát triển thị trường điện của chúng ta mới đang bắt đầu triển khai. Và thực tế, mới bắt đầu bằng khâu phát điện thì nhiều công ty phát điện, nhiều người sản xuất điện đã lo ngại rồi. Bán điện cho EVN là nhà độc quyền mua, thế thì hợp tác này hoàn toàn có thể xảy ra việc EVN dành ưu tiên để mua điện của TKV hay PVN, mà đẩy những người khác ra. Như vậy không những gây lo ngại cho những doanh nghiệp khác cùng kinh doanh trong lĩnh vực, mà còn làm cho mục tiêu chiến lược của Nhà nước về phát triển thị trường điện bị ảnh hưởng. Cạnh tranh trong ngành điện có thể không lành mạnh.

Theo bà, việc hợp tác này có vi phạm các quy định của Nhà nước, vi phạm luật Cạnh tranh, hạn chế độc quyền nhất là liên kết độc quyền không thưa bà?

Bản thân EVN hiện nay vẫn là nhà chi phối về thị trường phát điện rồi, ba tập đoàn cộng lại thì có thể trở thành vị trí thống lĩnh thị trường lớn hơn.

Nhưng tôi nghĩ về phía cơ quan quản lý cạnh tranh hoàn toàn có quyền yêu cầu trình bày, xem cách thức hợp tác chiến lược có ảnh hưởng gì tới các quy định về kiểm soát cạnh tranh, độc quyền trên thị trường không?

Ý bà là cục Quản lý cạnh tranh của bộ Công thương?

Đúng vậy, hoặc là hội đồng Quản lý cạnh tranh của quốc gia, cả hai tổ chức đó đều có quyền hỏi. Nhưng mà, lại đặt ra một điều nữa có thể làm e ngại, là cục Quản lý cạnh tranh cũng như cục Điều tiết điện đều là thuộc bộ Công thương. Mà cả ba tập đoàn này đều là ba ngành lớn do bộ Công thương quản lý là chính. Về danh nghĩa thì họ thuộc Thủ tướng nhưng Thủ tướng lại uỷ quyền lại cho bộ Công thương quản lý về nhiều mặt.

Vậy cần có cơ chế gì, theo bà?

Tôi cho là phải giám sát, người đầu tiên đáng lẽ phải lên tiếng hỏi là cục Quản lý cạnh tranh hoặc hội đồng Quản lý cạnh tranh. Hoặc là bộ Công thương đứng về trách nhiệm quản lý Nhà nước với ba tập đoàn này, phải xem chuyện hợp tác chiến lược này là cái gì đây. Những gì không đúng với chủ trương của Nhà nước, với luật Cạnh tranh thì phải nhắc nhở ngay, thổi còi ngay…

Độc quyền năng lượng là nguy hiểm cho nền kinh tế

Theo chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, việc hợp tác giữa ba tập đoàn nếu xét về mặt tốt là giúp quy hoạch ngành năng lượng, phối hợp với nhau tốt về việc mua bán điện. Bởi trước đó tập đoàn than kêu phải bán giá thấp cho EVN, rồi kêu EVN nợ mình, PVN kêu EVN sử dụng không hết công suất, mua giá điện thấp trong nước thấp, trong khi đó thì mua điện giá cao của Trung Quốc.

Tuy nhiên, việc hợp tác nếu để độc quyền, củng cố độc quyền năng lượng thì việc đó rất nguy hiểm cho toàn bộ nền kinh tế. Bởi lúc bấy giờ sẽ tăng giá cho các doanh nghiệp và làm giảm năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp khác. Nếu vậy thì rất khó, không ai kiểm soát được.

Ông Doanh đánh giá, trong quản lý cạnh tranh của Việt Nam, việc quản lý độc quyền rất kém, kiểm soát rất kém. Nếu bây giờ ba tập đoàn bắt tay lại càng hùng mạnh hơn nữa thì việc quản lý độc quyền càng kém nữa.

“Đây là một cách để họ giải quyết các khó khăn, mâu thuẫn giữa ba bên với nhau. Mặt ấy có lẽ là tốt nhưng cũng có ẩn ý, mà điều đó thì bây giờ chưa biết, vì thế, việc này rất cần có sự quản lý của Nhà nước. Đồng thời, các hiệp hội, như hiệp hội về năng lượng phải lên tiếng”, ông Doanh nói.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Phu
Càng to càng tham nhũng nhiều bởi lẽ đơn giản quản lý kém chứ có gì đâu. Làm ăn thế chỉ khổ dân.
Trả lời - -
kcuong
Vững như "kiềng 3 chân"; nếu 3 đại gia kết hợp để độc quyền thì không biết hậu quả kinh tế nước ta như thế nào, các đối thủ cạnh tranh khác sẽ đi về đâu???
Trả lời - -
phạm tấn
Nếu điện lên hoài thì không có nước nào vào việt nam đầu tư đâu nhé.
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Tập đoàn Mai Linh chiếm dụng hàng trăm tỉ đồng tại Mai Linh miền Bắc

Xem tại đây

Liên quan tới việc phát hành thẻ Mai Linh trả sau (MCC), Tập đoàn Mai Linh (MLG) đang nợ Cty CP Mai Linh Miền Bắc (MLMB) tính tới thời điểm 31.3.2016 là hơn: 447 tỉ đồng. Và số nợ còn tiếp tục gia tăng theo tháng tiếp theo. Tuy nhiên, đã hơn 5 năm nay, dù nhiều lần Mai Linh Miền Bắc làm văn bản, đề cập trực tiếp nhưng Tập đoàn Mai Linh vẫn chây ỳ không trả.

Cụ thể, theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2015 của Mai Linh Miền Bắc thể hiện các khoản nợ ngắn hạn mà Mai Linh Miền Bắc phải thu là hơn 559 tỉ đồng. Trong khoản nợ khổng lồ đó lại từ các công ty trong cùng Tập đoàn Mai Linh lên đến hơn 401 tỉ đồng. Nhiều cổ đông cho biết, khoản nợ của Tập đoàn Mai Linh liên quan đến việc tập trung thu và chiếm dụng toàn bộ tiền khách hàng sử dụng thẻ Mai Linh trả sau và đến nay không thấy Hội đồng quản trị của Mai Linh Miền Bắc nhắc đến việc thu hồi.

Thay vì “tố” nhau, doanh nghiệp bán lẻ cần có cái nhìn bình tĩnh hơn

Xem tại đây

Thời gian qua câu chuyện mua bán, sáp nhập của các doanh nghiệp bán lẻ như Metro, Big C đang dấy lên mối lo hàng ngoại tràn vào, ảnh hưởng đến sản xuất trong nước.

Bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ bày tỏ: “Nhiều ý kiến cho rằng các nhà bán lẻ gây khó khăn cho nhà cung ứng. Chúng ta phải có cái nhìn bình tĩnh hơn. Không phải chúng tôi là Hiệp hội bán lẻ nên bênh vực cho các nhà bán lẻ nhưng dù các nhà bán lẻ cố gắng đến đâu thì quan trọng các nhà cung ứng phải đảm bảo hàng hóa có sức cạnh tranh. Hàng việt có chỗ đứng hay không phụ thuộc vào chất lượng, khả năng cung ứng, thời gian cung ứng”.

Dưới góc độ doanh nghiệp bán lẻ, ông Nguyễn Thành Nhân, Tổng Giám đốc Saigon Co.op cũng cho rằng: ““Chúng ta phải cân đối cả hàng hóa ngoại và thúc đẩy tiêu thụ nội địa để tạo động lực phát triển, giữ vững được sự ổn định thị trường. Bởi nhà bán lẻ nội địa là nơi tiêu thụ hàng hóa nội địa tốt nhất. Đây cũng là việc các nước đều làm”.

Sau khi bán “nồi cơm”, bánh kẹo Kinh Đô còn lại những gì?

Xem tại đây

Rất có thể trong năm 2016, Công ty CP Tập đoàn KIDO (KDC) sẽ từ giã hẳn bánh kẹo - mảng thực phẩm đã từng làm nên tên tuổi của đơn vị này. Sau khi bán đi “nồi cơm” của mình, KDC sẽ còn lại những gì khi dấn thân vào con đường không mấy màu mỡ là mì gói?

Thông tin này cũng được nhà đầu tư trông chờ tại đại hội năm nay là việc bán 20% còn lại của mảng bánh kẹo, theo ông Kelly Wong, Phó tổng Giám đốc KDC, hiện KDC đang thương lượng và hy vọng kết thúc việc chuyển giao mảng bánh kẹo vào cuối năm nay.

Trước đó, lãnh đạo của KDC đã úp mở về việc đơn vị này không có nhiều lý do cũng như tâm huyết để giữ lại thương hiệu đã làm nên tên tuổi công ty một thời. Phát biểu tại ĐHCĐ năm ngoái, đại diện KDC cho rằng “không ai ăn bánh kẹo cả ngày”, đó là lý do mà công ty này từ bỏ mảng bánh kẹo, thay vào đó là chiến lược đầu tư mạnh vào 3 ngành hàng: Dầu ăn, mì ăn liền và gia vị, đồng thời tiếp tục phát triển mảng kem và các sản phẩm từ sữa.

 Anh rời khỏi Eurozone: Tỷ giá trong nước có thể chịu nhiều áp lực

Xem tại đây

Giới tài chính Việt Nam nhìn nhận, trường hợp Anh bỏ phiếu nói “có” với Brexit (tức rời khỏi khu vực đồng tiền chung châu Âu, Eurozone) trong ngày hôm nay 23.6 được dự báo sẽ kéo giảm cầu tiêu thụ hàng hóa, qua đó làm giảm nhu cầu hàng hóa nhập khẩu vào EU và đồng thời cũng tác động lớn tới xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp Việt Nam. Vấn đề này có thể cộng hưởng các vấn đề về tăng trưởng, tỷ giá, lãi suất, nợ công… và khả năng trở thành điểm nhấn kích hoạt gây đảo chiều xu hướng sau “con sóng lớn đầu tiên trong năm 2016” là không thể loại trừ.

Các chuyên gia phân tích của Chứng khoán Vietcombank đánh giá rằng: “Việc Anh rời khỏi khu vực đồng tiền chung châu Âu gây áp lực lên các nhà xuất khẩu lớn vào EU như Trung Quốc hay Việt Nam… Yếu tố này có thể dẫn tới thêm nhiều động thái hạ giá đồng tiền từ phía Trung Quốc nhằm hỗ trợ xuất khẩu giống như giai đoạn tháng 8 năm 2015 trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu của nước này liên tục suy giảm”.

Hà Nội quy hoạch siêu trung tâm tài chính cao 108 tầng

Xem tại đây

Chiều 23.6, UBND huyện Đông Anh công bố Quy hoạch chi tiết xây dựng hai bên tuyến đường Nhật Tân - Nội Bài , tỷ lệ 1/500, đoạn 1, đoạn 2 và đoạn 3 (đường Võ Nguyên Giáp) thuộc địa bàn huyện Đông Anh và Sóc Sơn. Trong đó, quy hoạch Nhật Tân - Nội Bài theo ý tưởng Rồng đuổi ngọc sẽ hình thành một siêu tổ hợp công trình trung tâm tài chính thương mại làm điểm nhấn là tòa nhà cao nhất Việt Nam với 108 tầng.

Về không gian kiến trúc, quy hoạch yêu cầu, chiều cao công trình thấp dần về phía sân bay Nội Bài và cao nhất là khu vực tháp tài chính thương mại Phương Trạch. Cụ thể, đoạn 1 gồm các công trình có chiều cao tối đa khoảng 7 tầng; đoạn 2, các công trình có chiều cao tối đa khoảng 20 tầng; đoạn 3, các công trình có chiều cao tối đa lên tới 108 tầng.

Tập đoàn Mường Thanh tặng căn hộ cho gia đình đại tá Khải

Xem tại đây

Chiều 23.6, tại Đài truyền hình Việt Nam, Tập đoàn Mường Thanh đã phối hợp thông qua Quỹ Tấm lòng Việt (Đài Truyền hình Việt Nam), Báo Dân trí trao tặng 1 căn hộ có diện tích 80m2 thuộc Khu đô thị Thanh Hà – Cienco5 Land (phường Kiến Hưng, Hà Đông – Hà Nội) cho gia đình Đại tá Trần Quang Khải. Căn hộ nói trên dự kiến sẽ hoàn thành vào cuối năm hoặc đầu năm 2017.

Sáng 14.6, đội hình tiêm kích Su-30 thuộc Trung đoàn không quân 923, Sư đoàn 371 xuất phát từ sân bay Sao Vàng (Thọ Xuân, Thanh Hóa) thực hiện nhiệm vụ huấn luyện trên biển. Đến 7h29, chiếc Su-30MK2 biến mất khỏi màn hình radar khi đang trên vùng biển phía đông bắc đảo Mắt (Nghệ An). Ngày 17.6, thi thể thượng tá - phi công Trần Quang Khải đã được phát hiện và đưa vào đất liền.


Kinh tế 24h: Tập đoàn Mai Linh chiếm dụng hàng trăm tỉ đồng, sắp có tòa nhà 108 tầng cao nhất Việt Nam