Nông dân Kiên Giang làm đất để xuống giống lúa thu đông. Ảnh: H.Trọng
Đồng bằng sông Cửu Long:
Phập phồng... lúa thu đông
Những ngày này nông dân các tỉnh, thành ĐBSCL vừa khẩn trương thu hoạch lúa hè thu, vừa tập trung xuống giống hơn 682.000ha lúa thu đông (lúa vụ 3). Tuy nhiên, giá lúa đang quá thấp làm người trồng lúa lo lắng...
Giá lúa thấp, vẫn phải làm...
An Giang và Đồng Tháp là 2 địa phương có kế hoạch sản xuất lúa thu đông năm 2012 nhiều nhất ĐBSCL (An Giang 145.000ha; Đồng Tháp 110.000ha); hiện người dân 2 tỉnh đầu nguồn đang tất bật xuống giống. Ông Nguyễn Văn Đời - Chủ nhiệm HTX nông nghiệp Bình Thành, huyện Lấp Vò (Đồng Tháp) cho biết, toàn bộ 1.190ha đất của HTX sau khi thu hoạch xong lúa hè thu đã xuống giống ngay lúa thu đông. Dù HTX không khuyến cáo nhưng bà con xã viên vẫn sử dụng hơn 30% giống lúa IR 50504 để gieo sạ. Ngoài việc dùng quá nhiều giống lúa phẩm cấp thấp thì mối lo lớn nhất hiện nay là giá lúa quá thấp. Ông Trần Văn Tính - xã Vĩnh Hanh, huyện Châu Thành (An Giang) tâm sự: “Vụ hè thu này giá lúa quá thấp nên mức lợi nhuận giảm chỉ còn 1 - 2 triệu đồng/công, nếu chia cho 3 tháng chăm sóc thì nông dân không đủ sống. Giá lúa thấp nhưng nhiều hộ vẫn phải sạ tiếp vụ thu đông với hy vọng “trúng mùa - trúng giá”, gỡ nợ các vụ vừa qua”.
Cũng lo lắng về giá lúa, ông Trần Văn Nam - ở phường Thuận An, quận Thốt Nốt (Cần Thơ) tâm sự: “Kinh tế chính dựa vào cây lúa, nhưng nơi này đất đai ít nên phải chạy đi thuê đất ở các xã vùng sâu với giá 45 triệu đồng/ha/năm để trồng lúa. 10 công đất vừa xuống giống lúa thu đông, bước đầu phát triển tốt, nhưng cứ mãi phập phồng về giá. Nếu đến tháng 9.2012, tới kỳ thu hoạch mà giá không tăng thì nông dân sẽ khốn đốn”. Theo Sở NNPTNT TP.Cần Thơ cho biết, đến nay người dân các huyện, quận đã xuống giống gần 52.000ha/54.000ha lúa thu đông; dự kiến vài tuần tới sẽ xuống giống dứt điểm. Tại Kiên Giang, đến thời điểm này nông dân trong tỉnh đã xuống giống được 45.000ha/63.000ha; Vĩnh Long gieo sạ khoảng 42.000ha/50.000ha lúa thu đông; Tiền Giang cũng gấp rút hoàn thành gần 40.000ha lúa thu đông sớm nhằm né lũ...
Giảm giá thành, tăng sức cạnh tranh
Theo sở NNPTNT các tỉnh ĐBSCL, các địa phương không thể khuyến cáo người dân chuyển hàng trăm ngàn hécta đất lúa sang nuôi thủy sản, hoặc trồng rau màu... vì không thể tìm được đầu ra, thị trường tiêu thụ khó, chưa kể giá cả rất bấp bênh. Giải pháp tốt nhất của ngành nông nghiệp lúc này là tích cực hỗ trợ nông dân các biện pháp giảm chi phí giá thành càng nhiều càng tốt; tăng năng suất - tăng chất lượng lúa để tăng sức cạnh tranh...
Tiến sĩ Dương Nghĩa Quốc - Giám đốc Sở NNPTNT Đồng Tháp nhìn nhận, làm lúa thu đông là lợi thế của tỉnh nhưng phải đảm bảo an toàn trước lũ. Chính vì thế, năm nay tỉnh mạnh dạn đầu tư hơn 150 tỉ đồng khép kín các cánh đồng lúa. Về cơ bản, ngành nông nghiệp chủ động các khâu từ giống, kỹ thuật, năng suất, chất lượng, thời gian thu hoạch... Tuy nhiên, lợi nhuận lúa thu đông thu về bao nhiêu vẫn phụ thuộc vào giá cả. Điều này, vượt ngoài tầm với của ngành nông nghiệp. Cục Trồng trọt (Bộ NNPTNT), tính toán kế hoạch xuống giống lúa thu đông ở các tỉnh ĐBSCL năm nay gần 682.000ha.
Theo đó, vùng bị ngập lũ sâu ở An Giang và Đồng Tháp sản xuất 255.000ha, toàn bộ diện tích nằm trong vùng đê bao kiên cố chống lũ triệt để. Các tỉnh Vĩnh Long, Tiền Giang, Kiên Giang, Hậu Giang, TP.Cần Thơ sản xuất hơn 260.000ha. Tỉnh Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau sản xuất khoảng 160.000ha, đây là vùng sản xuất tôm lúa có khả năng cho năng suất cao, chất lượng hạt gạo tốt. Về cơ bản, dù giá lúa thấp nhưng kế hoạch xuống giống lúa thu đông vẫn tăng hơn 23.700ha so với năm 2011.