EURO 2012 nhìn từ góc độ ngoài bóng đá:

Nguy cơ chính trị hóa thể thao

Quyết định trao quyền đăng cai EURO 2012 cho Ukraine và Ba Lan của Chủ tịch UEFA Michel Platini có thể xuất phát từ ý tưởng tốt đẹp, muốn tạo cơ hội phát triển cho khu vực phía Đông nghèo khó của Châu Âu, cho dù bản thân cựu danh thủ người Pháp cũng hứng chịu chỉ trích là trả ơn các liên đoàn nhỏ đã bỏ phiếu cho ông.

Tuy nhiên, việc trao quyền đăng cai cho Ba Lan và Ukraine cũng đã khiến UEFA không biết bao lần rơi vào tình thế khó xử, từ sự chậm trễ của 2 quốc gia Đông Âu này trong công tác chuẩn bị cho VCK, đến những rắc rối liên quan tới chính trị, phân biệt chủng tộc mà càng đến ngày khai mạc lại càng khiến giới chức Châu Âu phải đau đầu.

Lần đầu tiên kể từ sau thời Chiến tranh lạnh người ta mới lại chứng kiến một sự kiện thể thao lớn đứng trước nguy cơ bị tẩy chay vì lý do chính trị. Hàng loạt quan chức cấp cao của Liên minh Châu Âu EU, trong đó có cả Chủ tịch Ủy ban Châu Âu EC Jose Manuel Barroso đã tuyên bố sẽ không đến dự khán các trận đấu tổ chức tại Ukraine để phản đối cách đối xử của chính quyền Tổng thống Victor Yanukovich với cựu Thủ tướng Yulia Tymoshenko.

Theo các nhà quan sát, động thái này của các lãnh đạo phương Tây không phải là ủng hộ người hùng của cuộc Cách mạng Cam (tức bà Tymoshenko) mà là muốn gây sức ép với chính quyền thân Nga của ông Yanukovich.

Sự việc này một lần nữa cho thấy thể thao luôn được “lồng ghép” với chính trị, bất chấp việc đi đâu người ta cũng nghe thấy câu khẩu hiệu “đừng chính trị hóa thể thao”. Bản thân Ukraine cũng coi việc đăng cai EURO 2012 như một nhiệm vụ chính trị, thể hiện rằng đất nước thuộc Liên Xô cũ này sẵn sàng hội nhập với cả Châu Âu. Và vì thế, EU muốn Ukraine phải chứng tỏ những cam kết của mình mà bắt đầu bằng việc xử lý vụ việc của bà Tymoshenko.

Việc “chính trị hóa thể thao” không chỉ diễn ra đối với Ukraine mà còn với cả Ba Lan, khi đích thân Bộ trưởng Thể thao của nước này, Joanna Mucha đề nghị đội tuyển Nga chuyển địa điểm đóng quân ở khách sạn Bristol tại trung tâm Warsaw. Nguyên do là khách sạn này nằm gần Dinh Tổng thống, địa điểm mà những người theo chủ nghĩa dân tộc ở Ba Lan thường tiến hành các cuộc tuần hành vào ngày 10.6 hàng năm nhằm bày tỏ sự ủng hộ đối với cố Tổng thống Lech Kaczynski.

Ông Kaczynski vốn là người có tư tưởng “chống Nga” và đã qua đời trong vụ tai nạn máy bay tại Smolensk ở Nga năm 2010 cùng toàn bộ đoàn tùy tùng trên 100 người. Nhiều người Ba Lan tới giờ vẫn cho rằng phía Nga có dính líu đến vụ tai nạn này.

Chính vì thế, giới chức Ba Lan lo ngại cuộc tuần hành thường niên sẽ hướng tới khách sạn nơi đội tuyển Nga lưu lại, đồng thời thổi bùng những mâu thuẫn trong mối quan hệ giữa hai nước, nhất là khi lá thăm đã đưa Nga và Ba Lan vào cùng một bảng tại VCK (gặp nhau ngày 12.6 tại Warsaw).

Trước tình hình này, phía Nga đã kiên quyết từ chối chuyển địa điểm đóng quân, như một cách thể hiện vị thế quốc gia. Cho dù HLV đội tuyển Nga Dick Advocaat, một người Hà Lan, cho rằng vấn đề không thật sự nghiêm trọng đến thế và rắc rối chủ yếu là do cánh báo chí dựng lên, thì người ta cũng không thể phủ nhận một sự thật rằng những yếu tố chính trị đã hiện diện quá sâu ở EURO lần này.

Không những thế, càng gần đến ngày khai mạc giải thì cả UEFA lẫn giới chức của 2 nước đồng chủ nhà lại càng đau đầu khi hàng loạt cựu tuyển thủ Anh như Rio Ferdinand, Sol Campbell đã lên tiếng khuyến cáo các CĐV Anh nên ở nhà do lo ngại vấn đề phân biệt chủng tộc ở 2 nước Đông Âu này.

Thậm chí, Campbell còn nói huỵch toẹt rằng UEFA đã sai lầm khi trao quyền đăng cai cho 2 trong số những quốc gia có tình trạng phân biệt chủng tộc tệ nhất lục địa già.

Vì thế, chủ trương đưa EURO đến Đông Âu nhằm thu hẹp khoảng cách giữa hai cực của Châu Âu mà Platini khởi xướng xem ra sẽ khó thành công, thậm chí nó càng đào sâu hố ngăn cách giữa Đông Âu và Tây Âu.

Chủ tịch UEFA Michel Platini và cựu Thủ tướng Ukraine Yulia Tymoshenko trong một cuộc họp bàn về EURO 2012 năm 2008 khi bà Tymoshenko còn đương chức.