Bản án dựa vào thỏa thuận đã vô hiệu
Mặc dù thừa nhận bản thỏa thuận chuyển quyền sử dụng đất (QSDĐ) là trái luật, nhưng TAND huyện Mỹ Tú, Sóc Trăng lại tuyên chấp nhận đơn kiện của bà Phạm Thị Mỹ Cao đòi bà Ngô Thúy Hiền bồi thường 150% giá trị của bản thỏa thuận đã vô hiệu. Bà Hiền buộc phải bồi thường gần 300 triệu đồng một cách vô lý.
Năm 2007, bà Ngô Thúy Hiền (ngụ thị trấn Huỳnh Hữu Nghĩa, huyện Mỹ Tú) vay 250 triệu đồng tại NH Công thương VN chi nhánh tỉnh Sóc Trăng (VietinBank Sóc Trăng). Ngày 18.12.2009, tổng số nợ gốc và lãi phạt lên đến 386.173.000 đồng. Ngày 27.11.2009, ông Kỷ Hồng Phát - Phó Trưởng phòng Quản lý rủi ro VietinBank Sóc Trăng - đề nghị bà Hiền bán đất trả nợ. Theo biên bản làm việc giữa ông Phát và bà Hiền: “Giá bán 1m ngang đất NH đồng ý hỗ trợ 1.500.000 đồng/m ngang (NH hỗ trợ 40.000.000 đồng)”.
Sau khi thoả thuận, ông Phát giới thiệu cho bà Hiền người mua đất là bà Phạm Thị Mỹ Cao. Điều lạ lùng là việc thỏa thuận chuyển nhượng quyền sử dụng đất không được thiết lập tại chính quyền địa phương hay công chứng mà làm tại NH, dưới sự chứng kiến và xác nhận của ông Lâm Kim Tòng - Phó GĐ VietinBank Sóc Trăng.
Theo đó bà Hiền chuyển nhượng cho bà Mỹ Cao QSDĐ diện tích 360m2 tại thị trấn Huỳnh Hữu Nghĩa, và một phần diện tích đất (300m2) thửa số 99, tờ bản đồ số 27 cũng ở thị trấn Huỳnh Hữu Nghĩa (cả hai đang thế chấp tại NH). Tổng giá trị chuyển nhượng 450.000.000 đồng. Số tiền này bà Hiền phải mở tài khoản tại NH sau đó NH trừ vào khoản nợ. NH dùng giấy chứng nhận QSDĐ của bà Hiền để làm hợp đồng thế chấp cho bà Mỹ Cao vay 450.000.000 đồng.
Khi xem lại tài khoản báo có, bà Hiền phát hiện NH không trả bù khoản tiền 1,5 triệu đồng/m ngang như đã thỏa thuận, bà Hiền đã không chấp nhận chuyển QSDĐ cho bà Mỹ Cao.
Sau khi nộp 450.000.000 đồng cho VietinBank Sóc Trăng nhưng không được chuyển QSDĐ, bà Mỹ Cao phát đơn kiện bà Hiền cùng VietinBank Sóc Trăng ra TAND huyện Mỹ Tú đòi bồi thường 150% giá trị hợp đồng như thỏa thuận.
Tại bản án số 30/2010/DS - ST ngày 21.9.2011, TAND huyện Mỹ Tú nhận định: Hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ được lập tại bản thỏa thuận giữa bà Mỹ Cao, ông Công (chồng bà Cao) với bà Hiền, bà Thảo, bà Nhung (con bà Hiền) không có chứng thực, chứng nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nên HĐXX tuyên hợp đồng trên vô hiệu. Các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu. Bà Hiền trả lại cho bà Mỹ Cao 450.000.000 đồng; bà Mỹ Cao chưa nhận đất nên không phải hoàn trả.
Dù tuyên bố bản thỏa thuận không có giá trị pháp lý, nhưng TAND huyện Mỹ Tú lại dùng chính nội dung bản thỏa thuận để buộc bà Hiền trả cho bà Mỹ Cao 150% giá trị của bản thỏa thuận chuyển QSDĐ (giá trị chuyển nhượng QSDĐ là 450.000.000 đồng) với tổng cộng số tiền 675.000.000 đồng.
Bà Hiền cho biết: “Tôi chỉ nợ NH trên 380 triệu đồng, trong khi giá trị tài sản thế chấp của tôi lên đến 450 triệu đồng, anh Phát kêu tôi bán đất để trả nợ NH, phần còn dư gửi lại. Nay đất bán không được, tòa buộc tôi phải trả cho bà Mỹ Cao đến 675 triệu đồng, trong khi thực tế tôi bán có 450 triệu đồng”. Bà Hiền cho rằng xảy ra cơ sự này do mình quá tin vào cán bộ NH. Trước đó, chính bà cam kết tự bán đất để trả nợ nhưng cán bộ NH giới thiệu bà Mỹ Cao mua đất để nhanh chóng thu hồi nợ.