Dự thảo Luật CĐ (sửa đổi) sau tiếp thu, chỉnh lý:
3 băn khoăn của cơ quan soạn thảo
Với trách nhiệm là cơ quan chủ trì soạn thảo dự thảo Luật Công đoàn (sửa đổi), trên cơ sở ý kiến của các đoàn đại biểu QH và đại biểu QH sau kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XIII, Tổng LĐLĐVN đã tham gia tích cực với Uỷ ban Thường vụ QH hoàn thiện dự án luật để trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp lần thứ ba.
Về cơ bản, Tổng LĐLĐVN nhất trí với dự thảo luật mà Uỷ ban Thường vụ QH trình Quốc hội lần này. Tuy nhiên, trong quá trình tiếp thu, nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo luật, Tổng LĐLĐVN thấy còn một số băn khoăn, cần được QH xem xét.
1- Về địa vị pháp lý của công đoàn:
Tổng LĐLĐVN chưa đồng thuận với quan điểm cho rằng, CĐ không phải là chủ thể duy nhất có trách nhiệm chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của NLĐ như cụm từ “cùng với cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của NLĐ” được đưa vào điều luật.
Việc quy định CĐ “cùng với cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ” như điều 1 của dự thảo luật thì sẽ không rõ chủ thể chịu trách nhiệm, đồng thời làm cho trách nhiệm của tổ chức CĐ thiếu tập trung và không phù hợp với phạm vi, đối tượng điều chỉnh của dự thảo Luật CĐ.
2- Vấn đề tài chính CĐ:
- Tài chính CĐ (điều 26) đã được QH thảo luận cho ý kiến tại kỳ họp thứ hai và tại Hội nghị đại biểu QH chuyên trách lấy ý kiến về dự án Luật CĐ (sửa đổi) ngày 9.1.2012. Trong các cuộc thảo luận và tham gia ý kiến, đa số đại biểu QH tán thành với dự thảo luật. Vì vậy, Tổng LĐLĐVN mong muốn được giữ như phương án trình QH cho ý kiến như sau: “Điều 26: Tài chính CĐ.
Tài chính CĐ gồm các nguồn thu sau:
1. Đoàn phí CĐ do đoàn viên đóng theo quy định của Điều lệ CĐVN.
2. Kinh phí CĐ do cơ quan, tổ chức, DN đóng bằng 2% tổng quỹ tiền lương thực trả cho NLĐ.
3. Ngân sách nhà nước cấp hỗ trợ.
4. Nguồn thu khác từ hoạt động văn hoá, thể thao, hoạt động kinh tế của CĐ; thu từ các đề án, dự án do Nhà nước giao; từ viện trợ, hỗ trợ của các tổ chức CĐ quốc tế; tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước”.
Ngoài ra, khoản 2 điều này cần được Chính phủ quy định chi tiết sau khi thống nhất với Tổng LĐLĐVN.
- Về kiểm tra, giám sát tài chính CĐ (điều 29): UBKT của tổ chức CĐ rất quan trọng, hằng năm thực hiện kiểm tra tài chính đồng cấp và kiểm tra tài chính CĐ cấp dưới công khai cho NLĐ biết, nên cần thiết phải đưa vào luật. Tổng LĐLĐVN mong muốn điều 29 được xây dựng như sau:
“Điều 29: Kiểm tra, giám sát tài chính CĐ.
1. UBKT CĐ các cấp hằng năm phải kiểm tra tài chính CĐ đồng cấp và kiểm tra tài chính CĐ cấp dưới.
2. CĐ cấp trên hướng dẫn và giám sát việc thực hiện công tác tài chính của CĐ cấp dưới.
3. Nhà nước giám sát việc quản lý, sử dụng tài chính của CĐ theo quy định của pháp luật” .
3 - Về quyền gia nhập và hoạt động CĐ của LĐ là người nước ngoài:
Trong hai phương án đưa ra về vấn đề này, Tổng LĐLĐVN nhất trí cao theo phương án 2 của dự thảo luật, quy định quyền gia nhập và hoạt động CĐVN của LĐ là người nước ngoài (khoản 2, điều 5):
“2. NLĐ là người nước ngoài làm việc tại các đơn vị sự nghiệp, DN được thành lập và hoạt động trên lãnh thổ VN, mà có tổ chức CĐCS, nếu có giấy phép LĐ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp và trong thời hạn hợp đồng LĐ còn hiệu lực từ 6 tháng trở lên thì được gia nhập và hoạt động CĐ nhưng không được tham gia vào cơ quan lãnh đạo CĐ các cấp”.