Quốc hội thảo luận dự án Luật Công đoàn (sửa đổi):

Tạo kinh phí cần thiết cho hoạt động công đoàn

Chiều 25.5, dự án Luật Công đoàn (sửa đổi) sau khi tiếp thu, chỉnh lý từ kỳ họp trước đã được trình ra Quốc hội.

Quốc hội đã nghe Chủ nhiệm UB Pháp luật của QH Phan Trung Lý trình bày “Báo cáo của UB Thường vụ QH giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật CĐ (sửa đổi)” và tiến hành thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo luật.  

Địa vị pháp lý, quyền và cơ chế đảm bảo (trong đó có kinh phí CĐ) để tổ chức CĐ thực hiện tốt chức năng trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước... là những vấn đề được các đại biểu QH đặc biệt quan tâm.

“Đại diện cho người LĐ” - chức năng bẩm sinh của CĐ   

Tuy vẫn còn có ý kiến khác, nhưng phần đông ý kiến phát biểu tại QH đều cho rằng: Quyền và trách nhiệm của CĐ được xây dựng chủ yếu trên cơ sở phải xác định rõ địa vị pháp lý và chức năng của CĐ tại điều 1 của dự thảo luật.

Đại biểu Hà Sỹ Đồng (đoàn Quảng Trị) cho rằng, xuất phát từ vai trò, vị trí, tính chất của CĐ Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân - giai cấp lãnh đạo sự nghiệp cách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng CSVN, CĐ không chỉ là tổ chức có chức năng đại diện, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của NLĐ, mà còn phải đồng thời cùng với cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, đóng góp quan trọng vào quá trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN.

Vì vậy, cần phải kiên định quan điểm của Đảng và lập trường của GCCN, kế thừa khái niệm CĐ trong luật hiện hành và khẳng định CĐ là tổ chức đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng cho NLĐ, tuyệt đối chống tư tưởng đa đại diện chia rẽ GCCN.

Đại biểu Nguyễn Văn Sơn (đoàn Hà Tĩnh), Trần Ngọc Vinh (đoàn TP.Hải Phòng), đại biểu Trương Văn Vở (đoàn Đồng Nai) và đại biểu Lê Thành Nhơn (đoàn Bình Dương)... có chung quan điểm: Về nguyên tắc cũng như trong thực tế, vai trò CĐ “đại diện cho NLĐ” là chức năng bẩm sinh và quan trọng nhất của CĐ. Không chỉ riêng cho GCCN và NLĐ, mà với vai trò đại diện, CĐ đã và đang làm tốt “cầu nối” giữa GCCN với Đảng và “chỗ dựa” tin cậy của Nhà nước.

Do vậy, rất cần thiết phải hoàn thiện, nâng cao chức năng đại diện của CĐ trong Luật CĐ (sửa đổi), mà cụ thể là tại điều 1 về “Địa vị pháp lý của CĐ”. Đại biểu Lê Thành Nhơn còn nêu lên quan điểm, cần phải khẳng định địa vị pháp lý của CĐ là tổ chức duy nhất có chức năng đại diện cho NLĐ. Không ai có thể thay thế được và làm tốt hơn tổ chức CĐ trong chức năng “đại diện cho NLĐ”.

Tạo kinh phí cần thiết

Thảo luận về dự án Luật Công đoàn (sửa đổi) liên quan đến kinh phí công đoàn, đại biểu Phạm Huy Hùng - Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Công thương VN (Vietinbank) khẳng định: Thiếu kinh phí, công đoàn sẽ suy yếu.
Khẳng định tính nhất quán về vai trò và vị trí của CĐ trong thể chế chính trị của xã hội VN, nhiều ý kiến đề nghị quy định trong luật phải tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho CĐ hoạt động có hiệu quả trong nền kinh tế thị trường, góp phần giữ vững ổn định chính trị xã hội.

Tuy còn có ý kiến khác nhau, nhưng đa số ý kiến phát biểu đều nhất trí với quan điểm: Cần phải nâng cao trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, đơn vị, DN đối với tổ chức và hoạt động của CĐ, nhất là vấn đề đảm bảo kinh phí cho CĐ hoạt động.

Nhiều đại biểu  đồng tình với việc quy định người sử dụng lao động phải có nghĩa vụ trích nộp kinh phí CĐ bằng 2% quỹ lương thực trả cho CĐ hoạt động và cần được xem như là một khoản đầu tư cho nguồn nhân lực, cho năng suất, chất lượng, hiệu quả SXKD của doanh nghiệp và trên hết là cho sự phát triển bền vững của DN.

Người sử dụng LĐ, người lao động và tổ chức đại diện cho NLĐ là CĐ phải cùng đồng hành, chèo lái con thuyền chung đi tới đích là sự phát triển của DN và nền kinh tế đất nước. Về kinh phí CĐ, đại biểu Lê Thành Nhơn (đoàn Bình Dương) khẳng định: Nếu được tự chủ và đủ kinh phí CĐ để hoạt động, thì đây sẽ là “vũ khí” rất quan trọng để tổ chức CĐ mạnh hơn, đảm bảo thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình.   

Đồng tình với việc các DN phải có trách nhiệm nộp nghĩa vụ kinh phí CĐ, đại biểu Trần Xuân Hòa (Chủ tịch HĐTV Tập đoàn CN Than - Khoáng sản VN) và đại biểu Nguyễn Văn Sơn (đoàn Hà Tĩnh) cho rằng, CĐ có vai trò rất quan trọng cùng với DN tổ chức các phong trào góp phần vào việc động viên NLĐ tích cực học tập, lao động sáng tạo, thi đua thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị, SXKD của DN.

“Ý thức được ý nghĩa quan trọng đó, nên tại đơn vị chúng tôi luôn trích đủ kinh phí CĐ 2% để tổ chức CĐ có đủ nguồn kinh phí hoạt động. Tuy nhiên, việc trích nộp kinh phí CĐ này phải được thực hiện một cách bình đẳng giữa các DN thuộc mọi thành phần kinh tế”- đại biểu Hòa khẳng định.  

Đa số đại biểu đồng tình với việc quy định trong luật đảm bảo được nguồn kinh phí cho CĐ hoạt động, sẽ góp phần quan trọng trong xây dựng tổ chức CĐ và giai cấp công nhân vững mạnh. Điều đó là hoàn toàn phù hợp với Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá X) về “Tiếp tục xây dựng GCCN Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước”.