Ước tính khoảng 200 triệu hécta đất đã được mua hoặc cho thuê trong thập kỷ qua, chủ yếu ở Châu Phi và Châu Á.
Thông qua hướng dẫn toàn cầu về thu hồi đất đai
Ngày 13.5, Liên Hợp Quốc đã thông qua quy định toàn cầu về việc các nước giàu mua đất ở các nước đang phát triển.
Đây là một quy định tự nguyện, kêu gọi các chính phủ bảo vệ quyền lợi của người bản xứ đang sử dụng đất.
Quy định kêu gọi các chính phủ cần minh bạch trong các thỏa thuận thuê mua đất đai, lấy ý kiến các cộng đồng địa phương và bảo vệ quyền của phụ nữ về sở hữu đất. Quy định cũng nhấn mạnh trách nhiệm của các doanh nghiệp và các tập đoàn đa quốc gia về bảo vệ nhân quyền khi họ sử dụng các vùng đất mới mua.
Người ta hy vọng rằng, thỏa thuận mới này sẽ bảo đảm quyền tiếp cận đất đai, nghề cá, tiếp cận rừng cho hàng triệu người nghèo đã sử dụng đất từ lâu. Tại nhiều nơi, nhiều vấn đề đã nảy sinh bởi nông dân địa phương không có giấy tờ chính thức đối với đất đai mà họ sử dụng.
Chính quyền thường có xu hướng cho rằng, thỏa thuận với các tập đoàn quốc tế lớn đem lại đầu tư và công nghệ mới cho địa phương, làm lợi cho người dân. Nhưng trên thực tế, các tổ chức đã ghi nhận những trường hợp có hàng chục nghìn người dân bị buộc phải dịch chuyển khỏi đất đai của tổ tiên họ để nhường chỗ cho các nhà đầu tư nước ngoài. Ước tính khoảng 200 triệu hécta đất - bằng 8 lần diện tích nước Anh - đã được mua hoặc cho thuê trong thập kỷ qua, chủ yếu ở Châu Phi và Châu Á.
Tuy nhiên, các cơ quan cứu trợ cho rằng, rất khó để đảm bảo rằng các quy định này sẽ được thực hiện ở mọi nơi. Bà Clara Jamant thuộc Tổ chức Oxfam cho rằng, các quy định này mang tính tự nguyện và mới là bước đi đầu tiên: “Các chính phủ không có nghĩa vụ phải tuân theo những quy định này”.
Ngày càng có nhiều người lo ngại về việc các công ty hoặc các chính phủ nước ngoài mua những diện tích đất trồng trọt lớn ở các nước đang phát triển. Tại Châu Phi, các nước như Ethiopia, Nam Sudan, Cộng hòa Dân chủ Congo hay Sierra Leone đều đã ký các thỏa thuận lớn về đất đai với các nhà đầu tư nước ngoài.