Choo Chang-Min - đạo diễn phim “bom tấn” của Hàn Quốc (HQ) đang được trình chiếu trong Liên hoan phim HQ tại VN, “Hoàng đế giả mạo” - trả lời ngắn gọn: Phim phải hay, thú vị; quá trình làm phim phải thật tốt. Vậy thế nào để có một bộ phim hay?

Cuộc trò chuyện của ông và nhà sản xuất phim Won Dong Yeon với những người làm phim ở HN cho thấy rõ hơn tại sao điện ảnh HQ lại phát triển nhanh và vững như hiện nay.

Trường hợp “Hoàng đế giả mạo”

Là phim dã sử, “Hoàng đế giả mạo” (HĐGM) đề cập đến một vị vua của triều đại Joseon của HQ (từ TK13 - TK19) - Hoàng đế Gwanghe. Đời tư, chính sách trị quốc của ông vua này trong phim được hư cấu khá nhiều - cả những tật xấu lẫn sự hoang tưởng về quyền lực cũng như những mối nguy hiểm, áp lực trong triều mà ông ta phải chịu đựng. Do vậy, nội dung phim khá nhạy cảm nếu như người xem có những liên hệ với xã hội đương đại hoặc có tư tưởng bảo thủ về truyền thống văn hóa.

Thế nhưng, êkíp làm phim đã không gặp khó khăn gì khi đưa phim ra rạp, bởi “Chính sách kiểm duyệt phim của chính phủ đã thông thoáng hơn rất nhiều. Chính phủ không thể chỉ thị cho chúng tôi phải làm phim theo hướng nào. Chúng tôi mượn nhân vật có thật trong lịch sử để xây dựng một tác phẩm điện ảnh mang tính giải trí thực sự, nhưng vẫn truyền tải được thông điệp về mối quan hệ giữa kẻ yếu, người mạnh và mong muốn về một nhân vật lãnh đạo lý tưởng” - đạo diễn Choo Chang-Min cho biết.

HĐGM thành công ngoài mong đợi, thu hút ngay 10 triệu khán giả đến rạp trong 5 tuần đầu ra mắt (đến nay là trên 12 triệu). Sau đó, tham dự Deajong Film Awards (giải được coi là Oscar của HQ), phim đoạt 15/23 giải thưởng gồm cả “Phim xuất sắc nhất”, “Diễn viên nam chính xuất sắc nhất” (Lee Byung-Hun)...

“Một trong những yếu tố để làm nên thành công ấy, ngoài dự tính của chúng tôi, là phim được ra mắt đúng dịp HQ đang tranh cử tổng thống...” - nhà sản xuất Won Dong Yeon thừa nhận.

Tính cho đến nay, HQ mới chỉ có 7 phim có số khán giả trên 10 triệu người, HĐGM đang đứng thứ 4 trong bảng xếp hạng đó.

Quy trình chuyên nghiệp

Mỗi năm HQ sản xuất khoảng 70 tác phẩm điện ảnh, phim của các nhà làm phim độc lập và hàng trăm bộ phim truyền hình. Cũng giống như ở VN, trong số phim điện ảnh ấy, chỉ có khoảng 5% là phim mang tính nghệ thuật và phim độc lập, còn lại là phim thương mại.

Phim nghệ thuật ra rạp vô cùng chật vật, trong khi mỗi khi phim thương mại ra rạp thì sẽ được đồng loạt 200 - 300 phòng chiếu phim trên cả nước đón nhận, nhưng nếu là phim nghệ thuật thì nó chỉ có thể “len” vào trên dưới 20 phòng.

Chính phủ HQ lập ra quỹ phát triển điện ảnh với ngân sách khoảng 100 tỉ won, chủ yếu là dành cho việc đào tạo nhân lực, hỗ trợ một phần cho các phim nghệ thuật và nhà làm phim độc lập để tìm kịch bản hay hoặc marketing cho sản phẩm của mình, hỗ trợ cho các hãng, doanh nghiệp mang phim dự thi quốc tế, chứ không có chuyện đầu tư cho bất cứ một đơn vị nào làm phim như ở ta.

Trả lời câu hỏi: Thế nào là một quá trình làm phim tốt? Nhà sản xuất Won Dong Yeon cho rằng: Đó là sự kết hợp ăn ý, chặt chẽ giữa ba yếu tố: Kịch bản, đạo diễn và diễn viên. Ở HQ cả ba yếu tố này đều đạt đến độ chuyên nghiệp cao.

Đạo diễn Choo Chang-Min cho biết: “Kịch bản luôn là khâu quan trọng nhất. Ở HQ, kịch bản bao giờ cũng được hoàn thiện trước, rồi trên cơ sở ấy, nhà sản xuất mới quyết định đầu tư như thế nào, quy mô ra sao. Trong khi đó, ở VN, hình như lại làm quy trình ngược lại, kịch bản được viết theo yêu cầu của các nhà đầu tư và huy động vốn.

Ở HQ có hiệp hội những người viết kịch bản chuyên nghiệp. Bộ VHTTDL HQ phối hợp với Viện Xúc tiến phát triển điện ảnh và hiệp hội này để xây dựng những quy tắc khung về quyền lợi và chế độ đãi ngộ cho các nhà viết kịch bản rất rõ ràng: Họ có thể bán đứt hoặc hưởng theo phần trăm doanh thu của tác phẩm, kể cả việc, sau này tác phẩm có thể được chuyển thể sang phim truyền hình hay một loại hình nghệ thuật khác...”.

Kinh phí cũng luôn là vấn đề với các nhà sản xuất phim HQ, do vậy, mục tiêu lợi nhuận bao giờ cũng được đặt lên hàng đầu. Nhưng khác ở VN, sức ép về kinh phí lại là động lực cho các nhà làm phim HQ sáng tạo hơn, chuyên nghiệp hơn, từ đó có những tác phẩm hay, thu hút được khán giả đến rạp. Kết quả là, theo đạo diễn Choo Chang-Min, trung bình một người HQ xem trên 3 phim/năm, còn ở VN, con số này nhỏ hơn 1.