“Chúng tôi hy vọng chính phủ mới của Nhật Bản sẽ đáp lại sự thỏa hiệp của Trung Quốc và có những nỗ lực cụ thể nhằm vượt qua khó khăn trong quan hệ song phương” - Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh nói và bổ sung rằng những nỗ lực như vậy là cần thiết để “thúc đẩy quan hệ song phương trở về lộ trình phát triển bình thường”.

Bà Hoa đưa ra phát biểu trên sau khi ông Abe được Hạ viện bầu làm Thủ tướng mới của Nhật Bản cùng ngày. Tuy nhiên, bà Hoa Xuân Oánh một lần nữa khẳng định lập trường của Trung Quốc trong vụ tranh chấp quần đảo Điếu Ngư (Nhật Bản gọi là Senkaku) trên biển Hoa Đông, nói rằng đây là “lãnh thổ cố hữu của Trung Quốc” và Trung Quốc mong muốn giải quyết tranh chấp “thông qua đối thoại và thương lượng”.

Người phát ngôn cho rằng, nhiệm vụ cấp bách đối với Nhật Bản là tỏ rõ sự chân thành cũng như có hành động cụ thể để vượt qua tình hình hiện nay và cải thiện quan hệ song phương. Tân Hoa xã cũng đăng một bài bình luận bày tỏ hy vọng tân Thủ tướng Nhật Bản Abe sẽ xem xét mối quan hệ Trung - Nhật theo hướng phát triển lâu dài, nhấn mạnh tầm quan trọng về quan hệ kinh tế giữa hai nước.

Trong một diễn biến khác trước đó, Trung Quốc cho biết nước này đặt trong tình trạng báo động sau khi Nhật Bản điều chiến đấu cơ vào vùng biển Hoa Đông. Báo chí Nhật Bản đưa tin Nhật Bản đã phái máy bay chiến đấu F-15 sau khi phát hiện một máy bay hải giám Trung Quốc tại vùng không phận gần quần đảo tranh chấp.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh cho biết nước này quan ngại và đặt trong tình trạng báo động về việc Nhật Bản phái máy bay đến, nói rằng máy bay hải giám Trung Quốc chỉ thực hiện các cuộc tuần tra thường lệ trong không phận trên vùng biển phía đông nước này.

Theo giới chức Nhật Bản, máy bay cánh quạt Y-12 thuộc Cục Hải dương quốc gia Trung Quốc được phát hiện cách chuỗi đảo Senkaku/Điếu Ngư khoảng 100km về phía bắc. Sau khi Nhật Bản điều chiến đấu cơ, máy bay này đã rời khỏi khu vực.

Trước đó, hồi đầu tháng Trung Quốc và Nhật Bản vướng vào tranh chấp ngoại giao sau khi máy bay Trung Quốc bay gần đảo tranh chấp. Nhật Bản chính thức phản đối và triệu tập đại sứ Trung Quốc tại Tokyo. Nhật Bản cũng cho rằng đây là vụ xâm nhập đầu tiên của máy bay Trung Quốc vào vùng trời mà Nhật Bản xem là không phận của mình, trong khi Trung Quốc nói rằng máy bay thực hiện phi vụ “hoàn toàn bình thường”.   

Hãng tin Bloomberg trích bài trên báo Thương nghiệp thế kỷ 21 của Trung Quốc dẫn lời Tỉnh trưởng tỉnh Hải Nam - tỉnh cai quản cái gọi là “thành phố Tam Sa” trên biển Đông - nói rằng Trung Quốc đã phê duyệt kế hoạch đầu tư 10 tỉ nhân dân tệ, tương đương với 1,6 tỉ USD để xây sân bay, bến cảng và một số dự án hạ tầng khác tại đây. Trung Quốc thành lập “thành phố Tam Sa” hồi tháng 6 năm nay để quản lý Trường Sa và Hoàng Sa, vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam.