Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Dấu hiệu thông thầu

Về nguyên tắc, để cạnh tranh công bằng và minh bạch trong đấu thầu, toàn bộ các yêu cầu kỹ thuật phải xây dựng theo quyết định đầu tư, kế hoạch đấu thầu, tài liệu hướng dẫn đính kèm và các quy định pháp luật đấu thầu, trong đó tối kỵ đưa ra các điều kiện tạo lợi thế cho nhà thầu này nhằm loại bỏ các nhà thầu kia. Thế nhưng, tại gói thầu theo thông báo ngày 14.4.2009 do Giám đốc BV115 ký, mời thầu rộng rãi gói thầu mua sắm trang thiết bị y tế năm 2009, chỉ điểm qua lô thầu thứ 1 hệ thống xử lý tín hiệu X-quang số hóa (CR) đã thấy các yêu cầu về kỹ thuật hầu như được “chép” từ đặc điểm kỹ thuật của hệ thống X-quang số hóa (viết tắt là KDCR). Thậm chí, ngay cả chi tiết thuộc đặc điểm riêng trong máy KDCR cũng được đưa vào hồ sơ yêu cầu mời thầu (?). Đây chính là dấu hiệu “thông thầu” và đương nhiên đơn  vị cung cấp hệ thống KDCR đã trúng thầu, dù giá cao nhất.

Đặc biệt, ngày 20.10.2009, Giám đốc BV115 đã ký hợp đồng (số 47/HĐKT-T.D/2009) mua hệ thống máy CT 64 lát cắt bằng ngân sách và nguồn vay quỹ kích cầu. Căn cứ phụ lục số 1 đính kèm hợp đồng, gói thầu này có bao gồm bản quyền 9 bộ phần mềm Barco Voxar 3D (dùng chẩn đoán dựa trên kết quả chụp CT). Sau khi hợp đồng ký kết, ngày 24.10.2009, đơn vị trúng thầu ký hợp đồng số 109/HĐ-VPC2009 với một đơn vị khác là Cty V.P để mua đúng 9 bộ phần mềm trên.

Nhìn bề ngoài không có gì đặc biệt,  nhưng xét kỹ giá cả và mốc thời gian trên các chứng từ mới thấy những dấu hiệu bất  thường, cụ thể: Trước khi trúng thầu, ngày 4.7.2009, Cty V.P đã ký hợp đồng ngoại thương với Unimed Medical Co.LTD để mua phần mềm với tổng trị giá 1,202 tỉ đồng (làm tròn), rồi giao đơn vị trúng thầu với giá 3,236 tỉ đồng (hoá đơn số 0081929 ngày 20.4.2010), để cũng trong ngày  đơn vị này bán  cho BV115 cũng với giá  3,236 tỉ đồng (hóa đơn số 0075873).  Có nghĩa, thông qua một trung gian, giá  9 bộ phần mềm đội lên 2.034 tỉ đồng (giá bán bằng 269% giá mua) mà ít ai có thể phát hiện.

“Cắt cổ” gần 5 tỉ đồng!

Một dấu hiệu đáng ngờ nữa: Theo tiêu chuẩn đánh giá nhà thầu thì để được xem là đạt về năng lực sản xuất và kinh doanh, nhà thầu phải có đội ngũ chuyên viên kỹ thuật đảm bảo lắp đặt, vận hành, đào tạo, chuyển giao công nghệ theo quy định hoặc hợp đồng với một doanh nghiệp nhà nước có chức năng bảo hành, bảo trì, sửa chữa thiết bị; tất cả các kỹ sư, chuyên viên kỹ thuật này phải có giấy chứng nhận được đào tạo tại hãng sản xuất. Và, nhà thầu trúng gói thầu mua bán máy CT64 lát cắt model Lightspeed VCT của BV115 đã được chấm đạt các chỉ tiêu trên. Thế nhưng, tại gói thầu cung cấp máy CT64 lát cắt model Lightspeed VCT khác (như ở BV Củ Chi), cũng chính nhà thầu này lại không đạt năng lực, buộc phải liên danh với Cty TNHH G.E Việt Nam (G.E là hãng sản xuất máy)!

Điều này cho thấy ở BV115 có dấu hiệu thông thầu vì mục đích... “giá cả”, bởi lẽ: Cũng trong hợp đồng số 47/HĐKT-TD, theo hóa đơn số 0075872 của bên bán thì hệ thống máy CT64 lát cắt model Lightspeed VCT có giá 22,658 tỉ đồng (làm tròn). Thế nhưng, theo điều tra của PV Báo Lao Động, số lượng máy móc, thiết bị trên được bên bán mua từ nhiều nguồn với giá vốn chỉ là 15,571 tỉ đồng, có nghĩa chênh lệch với bán lên tới 7,8 tỉ đồng!

Trong khi đó, chỉ 2 tháng sau, thông qua đấu thầu, chính nhà thầu này với máy CT 64 lát cắt model Lightspeed VCT –  sau khi loại bỏ một số thiết bị phụ trợ để giá vốn còn 14,759 tỉ đồng –  đã bán cho BV Củ Chi với giá 18,997 tỉ đồng. Có nghĩa BV115 đã mua máy CT64 lát cắt đắt hơn BV Củ Chi 2,849 tỉ đồng và nếu tính cả  gói thầu  thì BV115 bị... “cắt cổ” gần 5 tỉ đồng. Số tiền này bước đầu do ngân sách và quỹ kích cầu trả, nhưng sau đó được phân bổ vào viện phí và đương nhiên bệnh nhân phải gánh chịu.

Trước đây, Thanh tra Sở Y tế TPHCM từng phát hiện nhiều sai phạm trong đấu thầu thuốc tại BV115, nhưng vụ mua trang thiết bị y tế với giá cắt cổ và có dấu hiệu thông thầu nói trên đang còn “trong tối”, Thanh tra Sở Y tế TPHCM không thể làm ngơ.

Dương Minh Đức