Báo laodong điện tử tin tức thời sự cập nhật liên tục

Báo chí Mỹ đặc biệt quan tâm tới vụ phát hiện đường dây gián điệp Nga tại Mỹ.

Ngày 24.7, vị Thủ tướng kín tiếng này đã hồ hởi chúc mừng các điệp viên trở về,  sôi nổi trò chuyện cùng họ và hát những bài ca ái quốc.

Theo hai nhân vật kỳ cựu của làng tình báo nước ngoài của Nga, phần lớn những điều mà ông Putin nói trong cuộc gặp đó đều nằm trong khuôn khổ tiến trình tái hoà nhập mà các điệp viên thường phải trải qua. Khi được báo chí hỏi các điệp viên sẽ làm gì, ông Putin nói ngắn gọn: “Họ sẽ làm việc. Tôi tin là họ sẽ có công việc tốt và tôi cũng tin rằng họ sẽ có cuộc sống thú vị và tươi sáng”.

Điều này có nghĩa là mỗi thành viên trong mạng lưới điệp viên này sẽ có một tương lai khác nhau, ông Mikhail Lyubimov - đại tá KGB hồi hưu, cựu điệp viên lừng danh thời chiến tranh lạnh - nhận xét. Những người chưa bị lộ sẽ được tạo tên tuổi mới, được thăng quân hàm và tiếp tục làm việc trong ngành tình báo, nhưng họ sẽ không được đưa lại địa bàn cũ. Còn những người bị lộ diện như Anna Chapman (ảnh nóng của cô bị rò rỉ trên mạng), thì sẽ không còn hy vọng tiếp tục sự nghiệp của người chiến sĩ trên mặt trận bí mật.

“Một số người đã bị tổn thương nặng nề” - ông Lyubimov nhận xét. Sẽ là quá nguy hiểm nếu họ đi ngoài phố với những điệp viên khác và bị người hâm mộ phát hiện chạy theo xin chữ ký, hay các nhà sản xuất phim khiêu dâm đề xuất họ hợp tác như trường hợp của Anna Chapman. “Vì vậy họ sẽ được mời làm việc tại các ngân hàng nhà nước, hay các công ty do nhà nước quản lý. Lệ thường vẫn như vậy” - ông Lyubimov nói.

Có vẻ như Chapman không có mệnh bị trôi vào quên lãng. Nữ diễn viên số 1 của Hollywood Angelina Jolie đã gửi thư riêng mời cô đến dự buổi lễ công chiếu tại Mátxcơva bộ phim Salt, trong đó Jolie đóng vai một nữ gián điệp Nga. Mặc dù Chapman không xuất hiện, nhưng một người bạn của cô là Cordelia Donovan, hiện đang sống tại New York và vẫn liên lạc với cô qua email, cho hay Chapman đang rất phấn khích. “Cô ấy là một phụ nữ trẻ bình thường, Tại sao cô ấy lại không muốn xuất hiện trên thảm đỏ?” - Donovan đặt câu hỏi. Thậm chí Chapman còn có cơ hội hoạt động chính trị. Đảng Dân chủ tự do theo đường lối dân tộc chủ nghĩa đang cân nhắc một vị trí cho cô trong cuộc bầu cử quốc hội tới đây.

Thực vậy, trên chính trường Nga thâm niên tình báo có ý nghĩa quan trọng. Một loạt bộ trưởng và đại biểu Hạ viện Nga có mối quan hệ với cơ quan tình báo. Chính Thủ tướng Putin cũng từng là điệp viên của KGB tại Đông Đức trong thời gian chiến tranh lạnh. Khi cầm quyền, Tổng thống Putin đã nỗ lực khôi phục danh tiếng của các cơ quan tình báo Nga, tăng tính hấp dẫn để dễ tuyển mộ và giảm mối e ngại đối với người Nga bình thường.

Đối với một số nhà quan sát, điều này giúp họ giải thích niềm vui hoài niệm của Thủ tướng Putin khi đón tiếp các điệp viên trở lại nước Nga. Một trong những bài hát mà họ hát hôm đó là “Tổ quốc bắt đầu từ đâu?” vốn lâu nay được coi là “ngành ca” không chính thức của giới tình báo. Thủ tướng Putin phát biểu: “Các bạn thử tưởng tượng xem, người làm tình báo phải học ngoại ngữ như là tiếng mẹ đẻ, phải suy nghĩ, phải nói bằng ngôn ngữ đó và thực hiện mọi nhiệm vụ mà Tổ quốc giao phó... Con cái của người làm tình báo không biết việc mà cha mẹ họ làm”.

Oleg Nechiporenko là cựu đại tá KGB, bị lộ năm 1971, rồi  bị cáo buộc ủng hộ phe cánh tả ở Mexico. Ông cho hay các điệp viên mà ông cộng tác thời đó “có hạng” hơn rất nhiều so với những điệp viên bị FBI phát hiện tháng trước.  Nhiều cựu điệp viên cũng công khai cho rằng  các điệp viên này đã  mắc phải những sơ suất sơ đẳng. Tuy nhiên, theo ông Nechiporenko thì sự đón tiếp là cần thiết của quá trình tái hoà nhập. “Đối với tôi, thì đó là bữa tiệc, huy chương, cất nhắc. Đương nhiên, tôi được thăng chức. Đó là một phần của truyền thống, nếu như bạn bị lộ không phải do lỗi của bạn” - ông  Nechiporenko nói. Mục tiêu của những hoạt động vui vẻ này là dọn đường tiến cho cựu điệp viên và làm cho mọi người biết rằng điệp viên xứng đáng được tôn trọng.

Nhưng ông  Lyubimov nhận xét rằng Thủ tướng Putin đã đi xa hơn bình thường trong trường hợp này. Để người đàn ông quyền lực nhất đất nước đến ca hát và chúc mừng nhóm điệp viên rồi thảo luận điều đó một cách công khai thì “quả là điều mới”. “Điều này cho thấy sự tôn trọng mới đối với vai trò của lực lượng tình báo nước ngoài mà lần đầu tiên tôi được chứng kiến” - ông Lyubimov nói. Chưa rõ sự nghiệp mới của các cựu điệp viên sẽ như thế nào, nhưng có thể thấy rằng đích thân Thủ tướng Putin quan tâm tới việc làm sao để tương lai của họ dễ chịu nhất ở mức có thể.

Quỳnh An lược dịch theo Time