Đáng nói, ngay sau khi CN ngừng việc, Cty cũng lập tức bế xưởng không cho CN vào, nên vụ ngừng việc này không còn “nằm trong phạm vi DN” như luật định, khiến tình hình ANTT ở địa phương hết sức bất ổn.

Được biết, Cty TNHH giày An Thịnh thuê nhà xưởng của một DN làm kinh tế quân đội (thuộc Tổng cục Hậu cần Bộ Quốc phòng), đã chính thức hoạt động khoảng 2 năm nay. Tuy Cty An Thịnh đăng ký 100% vốn trong nước, nhưng thực chất cho người Đài Loan thuê lại, trực tiếp quản lý sử dụng khoảng 2.000 CN chuyên sản xuất giày.

Công văn số 4242 của  Bộ LĐTBXH và các thông báo của Cty TNHH An Thịnh.
Công văn số 4242 của Bộ LĐTBXH và các thông báo của Cty TNHH An Thịnh.

Trong số 2.000 CN nói trên, có một số người làm việc được 1 năm, nhiều người làm việc được 2 năm và Cty đã 2 lần ký HĐLĐ với phần lớn CN, mỗi HĐLĐ có thời hạn một năm. Đến ngày 31.5.2011, HĐLĐ lần thứ hai của đa số CN hết hạn, nhưng Cty vẫn tiếp tục sử dụng CN cho đến ngày 4.6.2011 (tức là sau khi HĐLĐ hết hạn 4 ngày).

Và, cuộc ngừng việc này manh nha từ chiều 2.6 trước đó, thông qua biểu hiện CN một số bộ phận đã bỏ bữa cơm giữa ca chiều vì họ hay tin sau khi HĐLĐ hết hạn ngày 31.5, Cty bắt đầu tiến hành thanh lọc, thải hồi số CN đã 2 lần giao kết HĐLĐ có thời hạn 1 năm để tránh phải ký HĐLĐ không xác định thời hạn, sau đó  lại tiếp tục tuyển dụng họ vào làm việc từ đầu như... CN mới! Thấy một số bộ phận CN phản ứng bỏ ăn, qua ngày 3.6, Cty lập tức thông báo chính thức điều chỉnh mức lương tối thiểu trước 1 tháng so với quy định của Chính phủ (bắt đầu từ 1.6), nhưng lúc này vụ ngừng việc đã lan tỏa toàn  Cty. Qua ngày 4.6, thấy CN  ngừng việc quyết liệt, Cty lập tức bế xưởng, dán thông báo (số 499/AT) chấm dứt HĐLĐ với hầu hết CN theo quy định tại khoản 1, Điều 36 BLLĐ (hết hạn HĐLĐ).

Thế là, mâu thuẫn giữa chủ DN với 2.000 CN lại chuyển hướng do cách hiểu về pháp luật khác nhau, cụ thể: Tại khoản 2, Điều 27 Bộ luật Lao động (BLLĐ) quy định: “Khi HĐLĐ quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 điều này (tức HĐLĐ có thời hạn hoặc HĐLĐ mùa vụ) hết hạn mà NLĐ vẫn tiếp tục làm việc thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày HĐLĐ hết hạn, hai bên phải ký kết HĐLĐ mới; nếu không ký kết HĐLĐ mới, HĐLĐ đã giao kết trở thành HĐLĐ không xác định thời hạn. Trường hợp hai bên ký kết HĐLĐ mới là HĐLĐ xác định thời hạn thì cũng chỉ được ký thêm một thời hạn, sau đó nếu NLĐ vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký HĐLĐ không xác định thời hạn”.

Theo quan điểm của LĐLĐ tỉnh Bình Dương (tại CV số 537/LĐLĐ, giải thích khoản 2, Điều 27 BLLĐ) và quan điểm của CĐ các KCN tỉnh Bình Dương cũng như CĐCS Cty An Thịnh cùng toàn thể 2.000 CN,  quy định trên có nghĩa từ ngày 1.6.2011 trở đi, Cty vẫn tiếp tục sử dụng CN  làm việc (dù chỉ 1 ngày), thì HĐLĐ có thời hạn 1 năm trước đó (31.5 hết hạn) mặc nhiên trở  thành HĐLĐ không xác định thời hạn. Phía Cty TNHH giày An Thịnh được ai đó tư vấn, cho rằng khoản 2, Điều 27 BLLĐ quy định như trên là cho phép trong vòng 30 ngày kể từ sau khi HĐLĐ hết hạn, Cty có quyền cân nhắc để ký (hoặc không ký HĐLĐ) với bất kỳ CN nào.

Trước đó, Vụ trưởng Vụ Lao động tiền lương - Bộ LĐTBXH  Tống Thị Minh  đã ký văn bản số 4242 (ngày 1.12.2010), giải thích khoản 2, Điều 27 BLLĐ như sau: “Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày HĐLĐ hết hạn, hai bên có quyền thỏa thuận chấm dứt hoặc đơn phương chấm dứt HĐLĐ đã giao kết...”. Nhiều chuyên gia pháp luật lao động ở Bình Dương khẳng định bà Minh giải thích như trên là không đúng, bởi lẽ: Khoản 1, Điều 36 BLLĐ quy định HĐLĐ chấm dứt trong trường hợp hết hạn, như vậy cần gì phải thỏa thuận để chấm dứt?

Đáng nói, vụ tranh chấp LĐ này rất gay cấn xoay quanh câu hỏi: Sau khi  hết hạn HĐLĐ mà DN vẫn sử dụng CN (dù chỉ một ngày) thì sao? Đề nghị Tổng LĐLĐVN và Bộ LĐTBXH thống nhất quan điểm để hướng dẫn nhằm giải quyết rốt ráo vụ  việc.

Dương Minh Đức