Siết lại trật tự trong hoạt động biểu diễn:

Chưa có “phác đồ” điều trị hiệu quả

Dư luận đang rộ lên về việc Bộ VHTTDL đang nghiên cứu  việc cấp lại thẻ hành nghề cho nghệ sĩ, diễn viên. Tuy nhiên, chưa nói đến việc cấp phép này sẽ không đúng với chủ trương cải cách hành chính của Chính phủ (Chính phủ đã có quyết định bỏ loại giấy này vì coi nó như một "giấy phép con", làm phức tạp thêm thủ tục hành chính - PV), thì việc cấp như thế nào, bộ tiêu chuẩn đối với những đối tượng được cấp sẽ ra sao, cơ quan nào sẽ là nơi cấp phép... đang là những bài toán khó?

Trăm sự tại thiếu cái thẻ?

Tại vài cuộc họp bàn biện pháp chấn chỉnh, quản lý hoạt động biểu diễn mới đây của Bộ VHTTDL, vấn đề cấp thẻ hành nghề đã được chính các nghệ sĩ đặt ra với luận điểm rằng, đó là tấm chứng chỉ về trình độ nghề và đạo đức nghề, đồng thời góp phần thiết lập lại trật tự môi trường làm nghề. Trên thực tế, điều làm cho môi trường biểu diễn nghệ thuật trở nên nhốn nháo và không kiểm soát nổi là do sự bùng nổ của công nghệ, truyền thông và đi theo đó là năng lực quản lý của các cơ quan có trách nhiệm.

Ăn mặc lố lăng, phản cảm hay phát ngôn gây sốc là mục đích gây sự chú ý của một số nghệ sĩ, và chiêu “đánh bóng” này lập tức “đánh lừa” được một số nhà truyền thông, bởi trong lúc lên án những hành vi ấy thì vô hình trung, họ đã “tiếp tay” cho những chiến lược PR nhằm “đánh bóng” tên tuổi của nghệ sĩ. NSND Trần Bình cũng cho rằng: “Chỉ một vài nghệ sĩ trẻ có chút tài năng, không chịu rèn luyện, nhưng lại muốn công chúng luôn nhớ đến mình thì mới hành động theo kiểu đó, thật là “con sâu làm rầu nồi canh”!”.

Sân khấu lớn như thế này luôn được các nhà tổ chức và nghệ sĩ chọn phương án hát nhép.

Còn hát nhép, đàn nhép? Đôi khi là do sự thiếu năng lực và thiếu tự tin của một số nghệ sĩ khi tham gia một buổi diễn có quy mô lớn, nhưng đôi khi lại do chính ban tổ chức yêu cầu vì lý do kỹ thuật âm thanh của họ không đảm bảo được cho nghệ sĩ hát trực tiếp. NSND Thanh Hoa từng bức xúc: “Chính tôi cũng được nhà đài đề nghị hát nhép”. Còn các nhà đài, các Cty tổ chức sự kiện cũng phải thừa nhận rằng trong tình hình hạ tầng kỹ thuật còn hạn chế như ở ta hiện nay, việc để cho các ca sĩ hát nhép trong một vài sự kiện có quy mô lớn, ở ngoài trời là không thể khác được...!

Trong bối cảnh như thế, việc thiếu cái thẻ có phải là nguyên nhân chính gây ra sự lộn xộn, hay nói cách khác, liệu việc tái cấp thẻ có lập lại trật tự trong môi trường biểu diễn? Câu trả lời cần một sự cân nhắc kỹ lưỡng.

Quản lý có vấn đề

Nhìn lại các scandal trong giới nghệ sĩ, chúng ta dễ nhận thấy hầu hết là rơi vào các nghệ sĩ trẻ, tự do và do các Cty tổ chức không có uy tín tổ chức. Theo một người trong giới cho biết: Không thể biết được hiện có bao nhiêu Cty, doanh nghiệp (DN) hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, bởi việc lập DN quá dễ dàng. Thế cho nên mới có chuyện nếu bị từ chối cấp phép biểu diễn lần này vì những vi phạm của lần trước, thì lập tức DN lại đi xin giấy phép thành lập với cái tên khác và tiếp tục tổ chức chương trình, như không có chuyện gì xảy ra.

Ông Trương Nhuận - Phó GĐ Nhà hát Tuổi Trẻ - cho rằng, với những thủ tục tréo ngoe như hiện nay (sở KHĐT cấp chứng nhận thành lập DN, còn ngành văn hóa quản lý hoạt động của họ - PV) thì khó thể kiểm soát được. Cũng theo ông Trương Nhuận, văn hóa là một lĩnh vực kinh doanh đặc biệt, vậy thì khi thành lập DN cũng phải có điều kiện đặc biệt như: Phải là người làm nghề, có uy tín trong giới đứng làm chủ DN, chứ không thể chỉ với 500.000 đồng cho đến 1 triệu đồng là ai cũng có thể đứng ra tổ chức sự kiện như hiện nay.

Bên cạnh đó, “buông lỏng quản lý” là cụm từ được nhiều người nhắc đến trong các cuộc họp kể trên. Đã đành là lực lượng quản lý thì mỏng, đời sống văn nghệ lại phát triển quá nhanh, nhưng không phải không có cách để quản lý hiệu quả hơn. Ông Nguyễn Hữu Chiến -  Phó GĐ Sở VHTTDL Đà Nẵng - cho biết, trên địa bàn thành phố hầu như không có sự cố nào xảy ra. Để làm được như thế, Đà Nẵng bao giờ cũng thẩm định chương trình rất kỹ, gặp gỡ các Cty tổ chức, nghệ sĩ trước khi chương trình diễn ra để “quán triệt”.

Mới đây, Bộ trưởng Bộ VHTTDL đã ra văn bản gửi Bộ TTTT, các cơ quan báo, đài từ trung ương đến địa phương cùng phối hợp thực hiện, không đưa những hình ảnh phản cảm, phát ngôn bừa bãi của nghệ sĩ lên các phương tiện truyền thông của mình. Tuy nhiên, văn bản vẫn chỉ là văn bản nếu không có những cuộc họp chính thức, bàn biện pháp cụ thể để cùng phối hợp hành động.

Hát nhép, Cao Thái Sơn bị phạt 4,5 triệu đồng. Theo thông tin từ Cục Nghệ thuật biểu diễn ngày 6.7, Sở VHTTDL TP.Hồ Chí Minh đã ra quyết định xử phạt hành chính ca sĩ Cao Thái Sơn 4,5 triệu đồng do hành vi “hát nhép” trong một chương trình truyền hình trực tiếp gần đây. Cũng trong ngày 5.7, đại diện Ban Văn nghệ Đài Truyền hình VN cho biết: Cao Thái Sơn sẽ không được xuất hiện trong buổi truyền hình trực tiếp tổng kết giai đoạn I của Sao Mai điểm hẹn, diễn ra tối 7.7.