Lễ khai ấn năm nay diễn ra không như lời cam kết của chính quyền tỉnh Nam Định cũng như Viện Văn hóa nghệ thuật Việt Nam (VHNTVN) đã từng khẳng định trước ngày lễ hội.

Dăm bảy năm tổ chức phát ấn đền Trần, dư luận bức xúc vì lễ khai ấn vì một đêm khai ấn đầy ý nghĩa của vua đời Trần được tổ chức vào đầu năm mới nay đã bị nhuốm màu sắc thương mại kinh doanh. Đặc biệt, lễ phát ấn gây phản cảm trong dư luận. Không ít lời đồn đại mang tính cuồng tín về lá ấn, khiến người dân, kể cả quan chức đổ xô nhằm giành giật được lá ấn.

Cách đây hai năm, ngày 25.3.2011, Báo Lao Động đã đưa tin: Tại buổi làm việc với UBND tỉnh Nam Định, Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL Hoàng Tuấn Anh đã nêu rõ: Lễ khai ấn tại đền Trần phải được tổ chức đúng theo các nghi thức truyền thống và không tổ chức phát ấn vào đêm 14 tháng giêng hằng năm nữa. Vị bộ trưởng cũng khẳng định rằng, các nghiên cứu lịch sử cho thấy việc khai ấn tại đền Trần là có, nhưng việc tổ chức phát ấn và phát ấn như hiện nay thì chưa tài liệu lịch sử nào ghi chép và nguyên nhân dẫn đến tình trạng phản cảm, làm mất ý nghĩa của đêm khai ấn như chen lấn, xô đẩy, trộm cắp, tăng giá… gây bức xúc trong dư luận. Chính việc phát lá ấn rộng rãi cho người dân là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên.

Tuy nhiên, chính quyền tỉnh Nam Định và Viện Văn hóa nghệ thuật Việt Nam vẫn tha thiết đề nghị được tổ chức lễ phát ấn vì theo nhu cầu của du khách. Một hội thảo xoay quanh chủ đề có hay không tiếp tục phát ấn đền Trần, để rồi, những lá ấn vẫn được phát vì có lời cam kết chắc như đinh đóng cột của chính quyền địa phương.

Theo Thanh Niên: Tại buổi họp báo trước khi diễn ra lễ hội đền Trần năm nay, Phó Viện trưởng Viện VHNTVN - ông Lương Hồng Quang, người chủ trì đề án tổ chức lễ hội đền Trần - khẳng định rằng lễ hội đền Trần năm nay thoát khỏi ba khủng hoảng về hình ảnh, giá trị và trật tự lễ hội. Trả lại cho lễ hội về cho cộng đồng trong công tác tổ chức, lễ hội đền Trần sẽ dần tìm lại vị trí một lễ hội lớn cho cả nước.

Đâu rồi một lễ hội được Viện VHNTVN và chính quyền tỉnh Nam Định cam kết là an toàn, trang nghiêm, đậm tính truyền thống? Dư luận đặt ra câu hỏi, đây là lễ hội của cộng đồng hay của quan chức?

Theo phản ánh trên Thanh Niên thì đêm khai ấn, theo dự định của Ban tổ chức thì chỉ khoảng 1.000 người vào khuôn viên bên trong để dự lễ khai ấn, nhưng thực tế thì có hơn vạn người. Danh sách phát thẻ thì chẳng có tên người dân nào, toàn “quan” địa phương và khách cũng là quan “ngoại giao”.

Đêm khai ấn không phát ấn như mọi năm thì lại diễn ra cảnh cướp lộc. Để có được lá ấn thì báo chí cũng đã “chộp” được cảnh mua những lá ấn cửa sau với thủ nhang đền Trần. Đêm khai ấn diễn ra trong cảnh mà báo chí đã không ngần ngại khi dùng các cụm từ như tả tơi, hỗn loạn, giẫm đạp. Tiền được ném vung vãi, ai ném trúng kiệu ấn hả hê sẽ được may mắn, tài lộc trong năm.

Lá ấn không được phát mà là phải mua. Báo Thể thao & Văn hóa đã “tiết lộ”: Theo bà Cao Thị Tính - Phó Chủ tịch UBND tỉnh- thì lễ khai ấn năm 2012 tỉnh thu được 14 tỉ đồng. Ông Nguyễn Xuân Hoạt - Trưởng ban quản lý khu di tích lịch sử văn hóa đền Trần- cho biết, năm 2012 phát 25 vạn cánh ấn vẫn không đáp ứng được nhu cầu của du khách. Năm nay BTC sẽ chuẩn bị dự kiến phát ra nhiều hơn.

Hình ảnh tiền rải vung vãi ở chùa Bái Đính (Ninh Bình) cũng gây bức xúc trong dư luận. Tiền được dán lên tượng Phật Di Lặc. Nhiều du khách muốn được thánh thần “biết đến” liền ném cả đồng tiền có mệnh giá lớn, dùng keo dính lên tượng; ngay lập tức có bàn tay nhanh chóng “thu”. Nơi chốn cửa Phật, du khách không dám phản ứng mà chỉ nhẹ nhàng: “ Báng bổ”.

Ban tổ chức lễ hội nghĩ gì về tình trạng tiền quốc gia vung vãi chốn linh thiêng? Việc du khách vứt tiền quốc gia ở trong khuôn viên có sự quản lý của chính quyền mà chẳng thấy đó là trách nhiệm của mình. Vứt tiền có là hành vi hủy hoại đồng tiền quốc gia dưới bất kỳ hình thức nào theo Quyết định số 130/2003 của Chính phủ và Điều 23 của Luật Ngân hàng nhà nước?  Câu trả lời thuộc về ban quản lý di tích và chính quyền địa phương. Tâm linh, niền tin cũng đã trở thành món hàng để mua bán.