Tuy nhiên, so với những tồn tại chưa được tháo gỡ và số NKT còn gặp khó khăn trong cuộc sống vì không có việc làm, không có thu nhập, những thành tựu trên chưa thực sự bền vững!

Những điểm sáng hiếm hoi

Công ty kinh doanh tổng hợp Ân Điển (TP.Đà Nẵng) hiện có 6/18 nhân viên là NKT. Bà Nguyễn Thị Kim Liên - Giám đốc Công ty - cho biết, khi tuyển dụng NKT, chính bà cũng không lường trước được những khó khăn mà mình phải đương đầu: NKT sức khỏe yếu, tâm sinh lý không ổn định, khả năng giao tiếp chậm,... Mất rất nhiều thời gian quan tâm và chia sẻ chân tình, bà Liên đã nhận được sự đồng cảm của NKT và họ đã hòa nhập với môi trường làm việc, đóng góp không nhỏ cho sự phát triển của công ty.

Huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) có khoảng 133.000 người, trong đó người nhiễm chất độc da cam/dioxin, người tàn tật chiếm khoảng 7,5% dân số. Trung tâm dạy nghề NKT huyện Can Lộc ra đời từ năm 2005 đã giúp nhiều NKT được học nghề, tạo việc làm và có thu nhập ổn định. Các lớp học làm hoa lụa, kết chổi đót, làm nấm rơm, chăn nuôi gia cầm,... đã thu hút 172 NKT học nghề, 140 NKT có việc làm, thu nhập ổn định; nhiều hội viên rất thành công với mô hình VACR.

Tại Thanh Hóa,  Hội Bảo trợ người tàn tật và trẻ mồ côi đã tổ chức dạy nghề cho 2.500 người. Tại xã Quang Lộc (huyện Hậu Lộc), 90% NKT có việc làm sau học nghề với mức thu nhập 1,5 triệu đồng/người/tháng; HTX Hợp Tiến (Hoằng Trường – Hoằng Hóa), 95% NKT có việc làm sau học nghề; xã Trường Sơn (huyện Nông Cống), 90% NKT có việc làm sau học nghề;...

Chưa có thay đổi thực sự

Ông Nguyễn Trọng Đàm - Thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội - cho rằng, đến nay chúng ta đã ban hành nhiều văn bản về dạy nghề và việc làm đối với NKT trên cơ sở hỗ trợ NKT được học nghề và có việc làm. Tuy nhiên, còn nhiều chính sách thực hiện rất hạn chế, trong đó, hạn chế lớn nhất là chính sách đào tạo nghề và tạo việc làm cho NKT. Các mô hình thử nghiệm như: Đào tạo hòa nhập, đào tạo chuyên biệt,... đã được triển khai nhưng chưa mang lại hiệu quả và bước tiến rõ rệt như mong đợi. Mục tiêu làm thế nào để tăng tỉ lệ NKT còn khả năng học nghề (hơn 60%), làm việc được tiếp cận với mọi sự hỗ trợ cần thiết để năm 2020 có 300.000 NKT được học nghề, tạo việc làm là nhiệm vụ rất khó khăn.

Ông Nguyễn Đình Liêu - Chủ tịch Hội Bảo trợ người tàn tật và trẻ mồ côi Việt Nam - khẳng định, từ năm 2003 đến nay, hội đã dạy nghề cho 15.000 người, trong đó kiên trì theo đuổi mô hình dạy nghề cho NKT tại cộng đồng, hướng vào doanh nghiệp nhỏ ở cơ sở. Khó khăn lớn hiện nay là với NKT ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, việc đào tạo nghề và tạo việc làm sau học nghề đang đối mặt với nhiều khó khăn. NKT khu vực thành thị có cơ hội tìm việc làm phù hợp trong nhiều công ty với mô hình và loại hình công việc đa dạng thì ở vùng sâu vùng xa, ngay cả người khỏe mạnh bình thường muốn tìm công việc ổn định cũng là điều khó. “Thực tế này cũng góp phần làm tăng thêm những khó khăn mà nếu không có sự vào cuộc, chung tay của cả cộng đồng, NKT có nỗ lực đến đâu cũng khó thoát cảnh thất nghiệp và nghèo khó” - ông Đàm nhấn mạnh.