Người dân “méo mặt” vì nước

Cụ thể, nhiều người dân ở đường Điện Biên Phủ, TP. Huế cùng nhau làm đơn phản ánh nỗi bức xúc khi giá nước tăng đột biến từ lúc có giá nước mới. Như nhà bà Trần Thị Gái, số 153 đường Điện Biên Phủ, giá nước tháng 3 (từ ngày 29.2 đến 28.3) dùng có 49m3, trả tiền 222.950đ; nhưng khi qua tháng 4 (từ 28.3 đến 26.4), nhà dùng 50m3 phải trả tiền đến 551.131đ; có nghĩa là tăng gấp 2,4 lần.

Nhà ông Lê Văn Khôi- số 174 Điện Biên Phủ- tháng 3 dùng 38m3 nước, giá phải trả là 148.381đ (1 khối = 3.904,7đ); đến tháng sau khi tính mức giá mới, nhà dùng 54m3 phải trả 357.850đ. Nếu áp dụng giá 1 khối như tháng 3 thì chỉ phải trả 210.857đ, nhưng theo mức giá mới đã tăng lên 1,69 lần.

Nhà anh Đặng Bàn- ở số 6 đường Trần Huy Liệu- giá tháng 3 dùng 78m3, trả 354.000đ, tính ra 1 khối nước 4.550đ. Qua tháng 4, nhà dùng 88m3, đáng lẽ chỉ trả 400.400đ, nhưng giá mới thì nhà phải trả đến 573.700đ, tăng 1,43 lần. Một nhà khác ở vùng huyện trả tiền nước 2 tháng một lần, nếu ở tháng 1-2 chỉ hơn 700.000đ, thì qua tháng 3-4 tăng hơn 1 triệu đồng, tăng 67%. Vì có 1 tháng chưa tăng giá (tháng 3) mới tăng vậy, chứ nếu tính cả 2 tháng tăng giá thì có lẽ cũng tăng gấp đôi.

Bảng giá trả tiền nước tăng hơn gấp đôi của nhà bà Trần Thị Gái sau khi áp dụng mức giá mới.

Trước tình trạng này, nhiều nhà đã trì hoãn nộp tiền nước, gửi đơn khiếu nại hay lên trực tiếp gặp Công ty TNHH NN MTV xây dựng và cấp nước Thừa Thiên-Huế (HueWaco) để được chờ giải thích.

Theo đó, mức giá mới mà HueWaco áp dụng kể từ ngày 1.4.2013 đối với việc thu tiền nước sinh hoạt các hộ dân cư đã được thay đổi hoàn toàn, tính bằng kiểu lũy kế khác với trước đây chỉ có 1 giá. Người dân trả theo 4 mức (đã có VAT): Từ 1-2,5m3 trả 4.840đ; từ 2,5-5m3 trả 6.540đ; từ 5-7,5m3 là 7.840đ và trên 7,5m3/người/tháng trả 10.340đ. Tuy nhiên, người dân phải trả thêm 2 khoản nữa dù dùng ở mức nào là phí thoát nước (620đ) và phí dịch vụ môi trường rừng (40đ); nên tổng cộng sẽ có 4 mức là 5.500đ-7.200đ-8.500đ và 11.000đ.

So sánh với giá nước sinh hoạt người dân cũ cách đây 2 năm- ban hành từ 1.6.2011, người dân chỉ trả 1 giá (đã bao gồm VAT, phí thoát nước, phí dịch vụ môi trường rừng) là 4.550đ, thấp hơn so với mức lũy kế cuối gần 1.000đ và thấp hơn đến 6.450đ so với mức lũy kế cao nhất (dùng trên 7,5m3 phải trả 11.000đ).

Người dân cho rằng giá tăng như vậy là quá cao và mức lũy kế trong khoảng 2,5m3 là quá hẹp. “Người dân tại đô thị, cấp tối thiểu 2,5m3/người/tháng là không hợp lý. Nên áp dụng như nhiều thành phố khác với lũy kế từ dưới 10m3/tháng, từ 10-20m3, 20-30m3 và trên 30m3 thì chúng tôi sẽ dùng thoải mái hơn, chứ dùng 2,5m3 thì chỉ đủ rửa mặt. Huế cũng nhiều sông ngòi, không thiếu gì nước. Vậy hà cớ gì lại bắt người dân dùng ít nước đến vậy. Thêm nữa, việc tăng đột ngột vào thời điểm kinh tế khó khăn như thế này cần được xem lại” – ông Dương Văn Tân, sống ở đường Điện Biên Phủ - có ý kiến.

Bên cạnh đó, một số ý kiến phản ánh khi nhân viên của HueWaco đến nhà đối chiếu sổ hộ khẩu với nhân khẩu thực tế, đã bỏ sót chưa kê khai hết nhân khẩu. Việc này đã ảnh hưởng đến việc người ít phải "đội giá" cho người nhiều, gây thiệt hại đến việc trả tiền nước của hộ gia đình bị tăng cao.


Bảng giá nước sạch mới của HueWaco được người dân "mổ xẻ" phân tích, cho ra nhiều điều bất lợi so với trước đây.

Cơ sở kinh doanh lớn phải bù thêm hàng tỉ đồng cho tiền nước mới

Về giá nước tính cho khối sản xuất, kinh doanh cũng đã tăng nhiều so với trước đây. Cụ thể, khối sản xuất vật chất, xây dựng, giá cũ là 7.250đ, nay lên 10.810đ, tăng 1,49. Khối kinh doanh dịch vụ từ 9.300đ lên 14.810, cao nhất với mức tăng 1,59.

Tại công ty TNHH bia Huế, với khoảng 5 lít nước sản xuất ra được 1 lít bia, phí trả tiền nước mỗi tháng cao nhất tỉnh TT-Huế: Từ trên 300 triệu đến gần cả tỉ đồng. Nay với mức tăng trên, công ty ước tính phải trả từ 1.4.2013 đến 1.4.2014 khoảng thêm hơn 6 tỉ tiền nước so với trước đây. “Việc này làm chúng tôi bị đảo lộn chi phí sản xuất. Hiện tại thì doanh nghiệp chưa nghĩ đến việc tăng giá vì kinh tế đang lúc khó khan; nhưng thời gian tới, với tiền nước tăng kiểu này, chúng tôi phải nghĩ đến việc tăng giá sản phẩm. Như thế sẽ khó tiêu thụ sản phẩm hơn trước, cùng lúc đẩy lạm phát tăng cao. Tình thế này, buộc chúng tôi phải sẽ tìm mọi cách để hạn chế sử dụng nước, nhưng điều đó là rất khó” – ông Nguyễn Mậu Chi, TGĐ Công ty TNHH bia Huế - bộc bạch.

Ông Hồ Viết Diện- Phó TGĐ Công ty CP dệt-may Huế- cho biết, khâu dùng nước nhiều nhất trong công ty là sử dụng nước cho dệt nhuộm. Tiếp đến là cho sinh hoạt (3.800 công nhân tắm rửa) và bếp ăn tập thể. Mỗi tháng, khu dệt nhuộm dùng từ 900 đến 1.000 tấn nước. Nhưng việc tăng giá nước đột ngột thế này đã đẩy vào giá thành chi phí sản xuất ở công ty. Đây là thời điểm mà tất cả các doanh nghiệp rất khó khan, nhất là ngành dệt-may đang có xu hướng không tăng giá sản phẩm.

Bia Huế là công ty dùng nhiều nước nhất tỉnh TT-Huế, hiện đang đối mặt với việc trả thêm khoảng hơn 6 tỉ đồng tiền nước/năm kể từ khi có giá nước mới.

“Nước chạy được cũng nhờ điện vận hành, mà điện chỉ tăng ít, theo tôi chỉ nên tăng giá nước tối đa khoảng 10% là phù hợp. Nước tăng cao quá, không biết vì lý do gì? Tôi sợ hiệu quả sản xuất kinh doanh của dệt sẽ giảm xuống vì giá nước tang; kéo theo việc tăng lương cho công nhân cũng khó theo. Nếu tính giá nước mới năm nay, công ty phải trả tiền nước mỗi tháng hơn 400 triệu, hơn 100 triệu/tháng so với lúc trước, nên cả năm sẽ phải chi thêm khoảng 1,6 tỉ nữa cho tiền nước mới” – ông Diện cho ý kiến.

Khảo sát một số khách sạn 4-5 sao tại Huế thì giá nước phải trả cho tháng 4 này cũng tăng gần gấp đôi vì là khối kinh doanh dịch vụ. Một khách sạn tháng trước chỉ trả khoảng 30 triệu tiền nước, tháng này kế toán và giám đốc “chóng mặt” với giá nước đã lên 60 triệu đồng. "Hiện tỉnh đang kích cầu du lịch, khách sạn thì tìm cách làm sao thu hút khách về ở với giá hợp lý. Nhưng giá nước tăng đã ảnh hưởng lớn đến khách sạn thì phương án tăng giá phòng là điều được nghĩ đến" - một giám đốc khách sạn bày tỏ.

Bất ngờ với giá nước Huế thuộc... “top” đầu Việt Nam

So sánh bảng giá nước tại 3 thành phố lớn ở Việt Nam là TPHCM, Hà Nội và Đà Nẵng, chúng tôi không khỏi ngạc nhiên vì thấy Huế đã có bảng giá tương đương, thậm chí là cao hơn ở một số mục; trong khi đời sống ở Huế vẫn đang thấp hơn nhiều so với 3 thành phố trên.

Điểm qua, tại TPHCM (giá của SaWaco áp dụng từ 1.1.2013), nước sinh hoạt mức thấp nhất là 5.300đ/m3. Ở Hà Nội từ 1.1.2010, nước sinh hoạt chỉ 4.000đ và Đà Nẵng là 4.440đ/m3. Như vậy, Huế cao hơn TPHCM là 0,96%, Đà Nẵng là 12% và Hà Nội là 13,25%.
 
Thêm vào đó, lũy kế tối thiểu cho người dân sử dụng ở 3 thành phố trên đều “thoáng” hơn Huế nhiều. Cụ thể: Ở TPHCM tối thiểu cho người dân dùng 4m3, ở Đà Nẵng là 10m3 và Hà Nội đến 16m3. Nhưng Huế chỉ có 2,5m3. Bên cạnh đó,một số nơi chỉ áp dụng 1 mức nước sinh hoạt và cũng rẻ hơn Huế, như tỉnh Bình Dương rất phát triển nhưng chỉ có 4.200đ/m3.

Nếu áp dụng vào bảng giá nước 4 nơi, lấy ví dụ một gia đình khoảng dùng 1 tháng mất 50m3 nước (mức dùng trung bình cho gia đình từ 4-6 khẩu), thì ở TPHCM phải trả 543.200đ, tiếp theo là Huế đứng nhì với 520.500đ rồi sau đó mới là Hà Nội: 313.800đ và Đà Nẵng: 279.600đ.

Nếu so sánh bảng giá của cơ sở sản xuất vật chất, xây dựng, Huế với giá 10.810đ cũng cao nhất so với các tỉnh như Bình Dương (6.300đ), Quảng Trị (10.000đ), TPHCM (9.600đ), Hà Nội (7.000đ), Đà Nẵng (9.951đ).

Và giá của cơ sở kinh doanh dịch vụ cũng nằm ở “top” đầu cả nước. Huế với mức 14.810đ, cao hơn gấp đôi Bình Dương (7.400đ), hơn nhiều so với Quảng Trị (11.000đ) và Hà Nội (12.000đ); chỉ thua Đà Nẵng (14.988đ) và TPHCM (16.900đ).

Chính bảng giá có phần bất hợp lý này đã khiến cho dư luận tại Huế trong những ngày qua rất nóng bỏng. Bởi, đời sống kinh tế thì thấp, việc làm khó khăn, doanh nghiệp hoạt động đa phần thua các nơi khác... mà giá nước lại tăng cao khiến tâm lý mọi người hết sức lo lắng. Rất nhiều ý kiến cho rằng việc tăng giá nước là theo lộ trình - buộc phải tăng, nhưng nên tăng vừa phải để người dân, doanh nghiệp đỡ cực hơn.