Bùn thải rất nhiều…

Lâu nay, người ta chỉ chú ý tới việc xử lý các loại rác thải, mà quên mất rằng, bùn thải cũng thuộc một dạng “rác thải” cần phải xử lý. Thống kê của Sở TNMT cho hay, có hơn 2.000 tuyến sông, kênh, rạch do sở này quản lý, có 680 tuyến kênh rạch khác dài 900km do Trung tâm Điều hành chống ngập quản lý và còn lại, UBND các quận, huyện quản lý hơn 200 tuyến kênh, với chiều dài hơn 300km. Chính vì các tuyến kênh rạch chằng chịt khá nhiều này là nguyên nhân làm gia tăng số lượng bùn thải kênh rạch ở TPHCM, khi nạo vét kênh mương. Bình quân mỗi ngày, các đơn vị TP tiếp nhận khoảng 500 tấn bùn thải.

Bên cạnh đó, riêng Nhà máy XLNT Bình Hưng, mỗi ngày đã phát sinh 40 tấn bùn thải, hiện nhà máy này đang tồn trên 4.000 tấn bùn thải... Ước có khoảng 5.000 - 6.000 tấn bùn thải các loại phát sinh mỗi ngày ở TPHCM. Trong lương lai, TPHCM sẽ phải xây dựng thêm 9 nhà máy XLNT khác cỡ Nhà máy XLNT Bình Hưng. Vấn đề đặt ra ở đây, chỉ với 4.000 tấn bùn thải ứ đọng tại Nhà máy XLNT Bình Hưng, các cơ quan chức năng hiện nay còn chưa tìm ra phương án xử lý, thì không biết trong 5 năm tới, với số lượng bùn thải vào con số triệu tấn, TPHCM sẽ giải quyết sao đây?

Xử lý “đầu voi, đuôi chuột”!

Một chuyên viên môi trường cho biết, TPHCM đã có kế hoạch đầu tư rất bài bản các loại nhà máy XLNT như Nhà máy XLNT Bình Hưng (công suất 141.000m3/ngày), Nhà máy XLNT Bình Hưng Hòa (công suất 30.000m3/ngày) và các trung tâm xử lý rác thải...; thế nhưng, việc đầu tư cho xử lý bùn thải lại hết sức... đuôi chuột. Cụ thể: Phần lớn số lượng bùn thải phát sinh trước đây thường được các đơn vị chuyên chở ra chôn lấp ở bãi rác Đông Thạnh (Q.12).

Tuy nhiên, do bãi rác Đông Thạnh đã bị đóng cửa vì quá tải; từ đó, bùn thải không hề được đổ tại một địa điểm chính thức nào cả; mặc các đơn vị vận chuyển đổ ở đâu thì đổ. Ngay như Cty TNHH MTV thoát nước đô thị - đơn vị được UBND TP giao quản lý, vận hành Nhà máy XLNT Bình Hưng - vốn được giao trọng trách chuẩn bị dự án đầu tư “xây dựng trạm tiếp nhận, chế biến và xử lý bùn Đa Phước”, rộng 42ha, nhằm xử lý số lượng bùn thải từ Nhà máy XLNT Bình Hưng, nhưng đến nay dự án trên vẫn chưa thể thực hiện; dẫn tới tình trạng bùn thải ứ đọng 4.000 tấn ở Nhà máy XLNT Bình Hưng...

Theo GS Lê Huy Bá - Đại học Nguyễn Tất Thành: “Bùn thải từ các nhà máy XLNT, khác với bùn thải nạo vét từ kênh rạch..., có rất nhiều độc tố như kim loại nặng, crom... cần phải được xử lý triệt để, trước khi chôn lấp xuống đất. Và, phải coi bùn thải như một chất thải nguy hại, phải được quản lý nghiêm ngặt”. Trong khi đó, việc đầu tư xử lý bùn thải với giá thành rất cao; chính vì lý do này, nhiều năm nay vẫn chưa có một đơn vị nào dám đứng ra đầu tư nhà máy xử lý bùn thải.