Vụ Tamiflu: Bốn doanh nghiệp cùng phản pháo

Trước thông tin Thanh tra Chính phủ vừa có kết luận thanh tra dự án dự trữ thuốc phòng, chống dịch cúm A/H5N1 của Bộ Y tế với nhiều "khuất tất", ngày 10.10, đồng loạt 4 Cty liên quan đến việc sản xuất thuốc Oseltamivir đã có văn bản "phản pháo" những kết luận của Thanh tra Chính phủ.

Để rộng đường dư luận, Báo Lao Động đưa ra lý do mà các DN cho rằng: "Họ không sai"... 

Một bệnh nhân cúm A/H1N1 đang được điều trị lúc dịch đang vào thời kỳ cao điểm.

2,8 triệu USD không phải tiền hoa hồng  (?!)

Sự việc xảy ra vào thời điểm năm 2005 khi Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo các quốc gia khẩn cấp về dịch cúm gia cầm trên toàn cầu. Bộ Y tế đã thực hiện chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ kêu gọi DN tham gia vào dự án sản xuất thuốc Oseltamivir 75mg phục vụ cho đại dịch cúm A/H5N1 sẽ bùng nổ mà trong đó VN là điểm nóng trong khu vực. Trước yêu cầu khẩn cấp của Bộ Y tế, 3 DN lúc này gồm  Cty cổ phần dược phẩm Imexpharm, Cty TNHH Stada VN và Cty Pymepharco đã tìm kiếm nguồn nguyên liệu, cho sản xuất theo đơn đặt hàng của Bộ Y tế từ 6 triệu lên 10 triệu viên. Khi tìm nguồn nguyên liệu, mỗi Cty phải ký hợp đồng và đặt cọc 2 triệu USD.

Sau đó, Bộ Y tế đã định giá mua sản phẩm cho các Cty này là 27.765,5 đồng/viên và cuối cùng thay đổi số lượng mua xuống còn 5 triệu viên cho mỗi DN theo Quyết định số 04/QĐ- BYT ngày 17.1.2006. DS Trần Thị Đào- Tổng GĐ Cty CP dược phẩm Imexpharm cho rằng: “Bộ Y tế đã đặt chúng tôi trong tình thế đã rồi vì nếu các DN không ký hợp đồng với Bộ Y tế thì phải mất tiền đặt cọc và nếu chấp nhận thì phải chịu lỗ do giá của Bộ Y tế ấn định thấp hơn giá thành”. Khi mua nguyên liệu phục vụ việc sản xuất thuốc phòng cúm A/H5N1 theo đặt hàng của Bộ Y tế giai đoạn 2005-2006, 3 Cty này đã được nhận lại số tiền tổng cộng hơn 2,8 triệu đôla từ các nhà cung cấp nguyên liệu.

Theo Thanh tra Chính phủ, các Cty này đã thực hiện sai quy định tại Điều 1, quyết định ngày 24.11.2005 của Thủ tướng về kế hoạch dự trữ Tamiflu và sản xuất thuốc có hoạt chất Oseltamivir theo quy định hiện hành về quy chế đấu thầu. Do đó số tiền 2,8 triệu đôla trên phải được hoàn trả cho ngân sách nhà nước. Riêng Cty cổ phần dược phẩm Cửu Long còn giữ lại số tiền trên 3,8 triệu đôla từ nhà cung cấp và để ngoài báo cáo tài chính, thanh tra đề nghị chuyển cơ quan điều tra làm rõ.

Trước kết luận trên, cả 3 Cty đều cho rằng, họ không hề làm sai. Giám đốc 3 Cty đều khẳng định, 2,8 triệu USD không phải là tiền hoa hồng mà là tiền bồi thường thiệt hại bởi sản lượng thực tế thấp hơn sản lượng ghi rõ trong thỏa thuận chuyển giao kỹ thuật giữa nhà cung cấp nguyên liệu với ba doanh nghiệp. Dược sĩ Ông Văn Dũng, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Stada VN, cho biết: “Việc thu chi số tiền này đã có báo cáo thuế rõ ràng”.

Riêng khoản tiền 3,8 triệu USD của Cty dược Cửu Long mà thanh tra đề cập, ông Lương Văn Hóa, Giám đốc Cty cho rằng số tiền trên là do Cty thương thảo với đối tác về phương thức thanh toán và đã được đối tác cho phép trả chậm đến hết năm 2010. Việc này đã được Ngân hàng Nhà nước ghi nhận và cho phép.

Dịch cúm gia cầm đã làm đảo lộn cuộc sống của người dân và để lại nhiều rắc rối.

Liệu DN có “lót tay” để được ưu ái?

Câu hỏi được đặt ra liệu 4 DN này có “lót tay” hay không mà lại được Bộ Y tế ưu ái cho phép sản xuất loại thuốc này, bà Đào cho biết thêm, đây là chương trình tối mật quốc gia nên không thể thực hiện đấu thầu công khai. Bốn Cty lọt vào danh sách 10 Cty có đủ điều kiện sản xuất mặt hàng này là do năng lực và thị phần chiếm đến 20% sản lượng thuốc sản xuất trong nước. Thời điểm này, nhiều đơn vị khác do không có đủ lực tài chính, kỹ thuật hoặc không tìm được nguồn nguyên liệu hoặc nguyên liệu giá quá cao nên từ chối tham gia.

Dư luận thắc mắc tại sao các Cty này không mua nguyên liệu trực tiếp từ Hãng Roche? Ông Dũng cho rằng: “Trên thực tế không một Cty đa quốc gia nào cung cấp nguyên liệu sản xuất cho các nhà sản xuất khác khi sản phẩm của mình còn trong thời hạn có bản quyền. Các Cty chúng tôi không nhận được chào hàng từ Roche. Theo nhiều nguồn tin thì Roche cam kết cung cấp nguyên liệu cho Bộ Y tế VN với giá 12.000USD/kg. Theo lý thuyết, với giá nguyên liệu này, mỗi kilôgram sẽ sản xuất được 1.000 viên Tamilflu với giá thành ước lượng là 1,3USD/viên nhưng thực tế khi Roche bán thuốc Tamilflu cho Bộ Y tế thì giá bán của Roche là 39.600 đồng/viên (2,49USD/viên). Trong khi bốn DN chúng tôi mua nguyên liệu với giá 17.500-18.000 đồng mà có thể cung cấp cho Bộ Y tế với giá 1,75USD/viên. 

Trước kết luật của thanh tra, cả bốn DN cho rằng, Tổng Thanh tra Chính phủ yêu cầu nộp số tiền bồi thường hao hụt của các đơn vị vào tài khoản tạm giữ của thanh tra là không có cơ sở pháp lý. Việc chuyển cơ quan điều tra khi thanh tra chưa chỉ ra được hành vi vi phạm pháp luật của DN là không đúng với quy định của Luật Thanh tra. Đây là hợp đồng kinh tế nên phải được giải quyết theo pháp luật và thông lệ tranh chấp kinh tế…

Võ Tuấn