Hiến kế chống kẹt xe: “Tháo” ở đâu?

LĐO Trương Khắc Trà
Chia sẻ
Cảnh tắc đường thường thấy ở Hà Nội.

Tắc nghẽn giao thông đang là mối nguy thường trực đối với hai thành phố lớn nhất nước hiện nay, vấn đề không mới nhưng mấy năm gần đây lại “nóng” lên bất thường. Điều đó phần nào cho thấy hạ tầng giao thông đang tiệm cận đến giới hạn quá tải. Ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh kẹt xe được mô tả với mức độ “kinh hoàng”, “kinh khủng”...

Nhiều giải pháp chống kẹt như thay đổi giờ làm việc, biển số chẵn lẽ, buýt nhanh (BRT), cấm xe máy ngoại thành vào nội thành, thay đổi thời gian di chuyển của xe khổ lớn, khuyến khích đi lại bằng phương tiện công cộng… Ngoại trừ buýt nhanh (BRT) mới đưa vào khai thác còn lại các hình thức mang tên “cấm” đã không mấy phát huy tác dụng, chỉ là “nóng tay bắt lỗ tai” thậm chí gặp phải phản ứng tiêu cực từ dư luận.

Mới đây Sở GTVT Hà Nội đã phát động cuộc thi “sáng kiến chống kẹt xe” với giá trị giải thưởng lên đến 300.000 USD, điều này cho thấy các cơ quan chức năng dường như đã “kẹt” ý tưởng và kẹt xe đã trở thành một vấn nạn cần có sự vào cuộc của cả cộng đồng. Các giải pháp chống kẹt được các chuyên gia, nhà khoa học đưa ra nhưng cái quan trọng nhất là thực hiện không đến nơi.          

Chỉ đơn cử, việc di dời các trường đại học, cao đẳng ra ngoại thành cũng là một giải pháp mang tính căn cơ. Ở TP Hồ Chí Minh và Hà Nội hiện có cả triệu sinh viên các bậc học kéo theo một lượng lớn phương tiện cá nhân, xe buýt phục vụ đi lại, nếu di chuyển các cơ sở này thì tự nhiên áp lực giao thông nội đô sẽ giảm xuống. Khái niệm “làng đại học” được nhắc đến từ lâu nhưng không hiểu sao tiến độ “rùa bò”.          

Có thể thấy kẹt xe hiện nay được gây ra chủ yếu bởi phương tiện cá nhân nên hạn chế phương tiện cá nhân được xem là giải pháp hàng đầu. Tuy nhiên, hạn chế bằng cách phát triển mạnh loại hình giao thông công cộng để tạo sự dịch chuyển tự nhiên chứ không phải cấm phương tiện cá nhân trong khi hạ tầng giao thông công cộng yếu kém.          

Đây là giải pháp và cũng được nhìn ra từ rất lâu nhưng cũng thật khó hiểu là việc triển khai chẳng đâu vào đâu, xe buýt ở TP Hồ Chí Minh và Hà Nội luôn nổi tiếng như “hung thần đường phố”, cung cách phục vụ thiếu văn minh, lịch sự. Với nhiều người xe buýt chỉ mang lại ác cảm. Hệ thống metro được hứa hẹn là sẽ giải quyết phần nào ùn tắc, nhưng ở Hà Nội lại thi công chậm tiến độ, đội vốn và một loạt vấn đề nhạy cảm làm hao giấy tốn mực nhiều năm qua. Bài học ở các quốc gia phát triển cho thấy phát triển metro là giải pháp hàng đầu.          

Nhiều người nói rằng để dẹp nạn ùn tắc ở Việt Nam chỉ còn cách phá ra làm lại, cũng chẳng sai bởi quy hoạch đô thị ở ta thiếu tầm nhìn dài hạn, quy hoạch kiểu “băm nát”, mỗi thứ một ít chồng lên nhau. Quy hoạch khu dân cư, quy hoạch chống ngập, quy hoạch cao ốc, văn phòng… chồng lên quy hoạch giao thông nên tắc đường chỉ là hệ quả tất yếu xảy ra. Dĩ nhiên không thể nào “phá ra làm lại” hoàn toàn bởi đây là giải pháp quá tốn kém.            

Nhiều dự án nhà cao tầng mọc lên giữa trung tâm thành phố, các đại gia bất động sản nghiễm nhiên chiếm hết vị trí mặt tiền khu “đất vàng” xây dựng nhiều công trình đồ sộ… làm người ta nghi ngại về “lợi ích nhóm” trong công tác quy hoạch đô thị và đây chính là một trong những nguyên nhân cản trở giao thông. Nên phải chăng, về sâu xa chống kẹt xe phải chống từ trong chính sách, đó là chống “lợi ích nhóm” đã quy hoạch kiểu “băm nát”.          

Văn hóa giao thông kém chính là nguyên nhân lớn dẫn đến ùn tắc giao thông, ra đường chẳng ai chịu nhường nhịn nhau, ai cũng cố gắng lao lên, nhích về phía trước, không đi được trên lòng đường thì leo lên vỉa hè, không cần biết đường cấm hay không cấm… bức tranh giao thông ở Việt Nam loạn xạ chẳng khác nào bầy ong vỡ tổ.          

Nâng cao văn hóa giao thông là việc làm không tốn kém nhiều tiền nhưng buộc phải có thời gian, có khi phải mất một vài thế hệ để cải thiện, nó xuất phát từ sự giáo dục trong gia đình sau đó là chương trình học ở nhà trường. Việc tuyên truyền giảng dạy văn hóa giao thông ở ta đã cũ kỹ như câu nói “ra đường đi bên tay phải”.          

Về nguyên tắc vấn nạn ùn tắc giao thông không thể đổ thừa cho phương tiện cá nhân hay mật độ dân số… mà nằm ở tư duy quản lý, cụ thể ở đây là tầm nhìn trong quy hoạch. Sự bao cấp, ngắn hạn, nhiệm kỳ trong tư duy lãnh đạo quản lý ảnh hưởng đến mọi vấn đề chứ không phải chỉ riêng giao thông đi lại.          

Vấn đề ở đây là “hiện đại hóa” tư duy, nghe có vẻ đao to búa lớn nhưng thật ra là cần có tầm nhìn dài hạn trong quy hoạch mạng lưới giao thông. Ví như thiết kế và xây dựng con đường kia không phải chỉ để kỷ niệm dịp này dịp nọ, làm hồng thành tích trong một nhiệm kỳ mà phải có tác dụng cho 10, 20 năm sau.

Có một câu chuyện ở Mỹ rằng; cha đẻ của Trường đại học Virginia là Thomas Jefferson khi thiết kế nhà xe đã tính toán đủ chỗ cho 100 năm sau, đến nay trường đại học này đã trải qua lịch sử gần 200 năm nhưng chưa lần nào phải cải tạo nhà xe dù số lượng sinh viên tăng lên nhiều lần.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Đức Toàn
Chống kẹt xe mà cứ cho xây dựng nhiều chung cư cao tầng trong các quận thì làm sao giải quyết vấn nạn giao thông. HN có tuyến đường nào mỗi chiều có 4, 5 làn xe không mà nay lại phải dành giêng một làn cho xe buýt nhanh? Cứ bảo làm bãi đỗ xe để người dân gửi xe rồi đi xe buýt vào nội đô. Nhưng thử hỏi xe buýt hiện đã phủ được bao nhiêu diện tích đường phố. Nếu đi xe buýt phải chuyển 2, 3 tuyến mới đến nơi làm việc thì e rằng đến nơi làm sắp đến giờ nghỉ trưa. Nói đổi giờ học của các trường phổ thông. Hỏi rằng nếu các gia đình trẻ gửi con xong thì mấy giờ mới đến chỗ làm. Nhiều mâu thuẫn không thể giải quyết được. Nên nhiều nước họ chuyển thủ đô hành chính đi nơi khác cách đó khoảng 50 đến 60km. Thành phố đó xây dựng hoàn toàn mới với quy hoạch hiện đại phù hợp với cuộc sống hiện đại, không phải làm những con đường đắt nhất hành tinh. Nối thủ đô cũ với thủ đô mới bằng đường sắt cao tốc. Các vị cứ bám thủ đô cũ đi khi mà tất cả công ăn việc làm đều đã di dời đi nơi khác. Việc làm này làm giãn mật độ dân, giảm mật độ giao thông. HN lúc đó có thể chỉ là nơi du lịch như thành phố Kiodo của Nhật bản
Trả lời - -
Minh
Phát triển mất cân đối dẫn đến tập trung quá mức ở 2 TP lớn Càng để lâu càng tốn kém & mắc kẹt cứng ngắc!
Trả lời - -
LeQuang
Đề án, nghiên cứu , hội họp, thông qua , chờ xử lý, đưa lên cấp trên ..... thì lúc đó giao thông kẹt cúng, nước tràn vô nhà dân mất tiêu rồi .
Trả lời - -
Lý Quốc Cường
Muốn hợp tác với đơn vị tham gia cuộc thi" ý tưởng giảm ùn tắc giao thông ở Hà Nội" bằng cách giảm số lượng xe (phương tiện giao thông cá nhân) thay vào đó nhiều người muốn sử dụng xe (phương tiện giao thông tập thể) để có lợi ích cho mình và giảm được ùn tắc giao thông. Tiêu đề thưởng và phạt khi tham gia giao thông.
Trả lời - -
Nguyễn
Theo tôi vấn nạn kẹt xe ở Hà Nội hiện nay chủ yếu do lưu lượng lưu thông trên đường bất hợp lý là chính, do quy hoạch lộn xộn nên lượng người di chuyển từ nơi ở đến nơi làm việc, nơi mua bán, từ ngoại ô vào nội thành và ngược lại trong giờ cao điểm. Để hạn chế nguyên nhân này đơn giản nhất là bỏ hẳn cơ chế cấp sổ đỏ và sổ hồng đối với tất cả các dự án xây dựng mới trong các khu đô thị, thành phố từ vành đai 3 ở Hà Nội và các khu đô thị mới ở các thành phố khác trong nội đô. Tất cả các dự án chuyển đổi mục đích sử dụng chỉ cho phép nhà đầu tư thuê đất và xây nhà cho thuê với các mục đích ở, làm siêu thị, nhà cho thuê làm văn phòng cơ quan- đa chức năng. Được như vậy, người thuê nhà sẽ chọn gần nơi làm việc , nơi bảo đảm các nhu cầu sinh hoạt, việc đi lại không còn lộn xộn như hiện nay. Trong vòng 5-10 năm sẽ đi vào ổn định. Cơ chế chính sách hợp lý bảo đảm hiệu quả ngàn lần hơn so với việc các biện pháp giải quyết tình thế.
Trả lời - -
ban doc
Hiện nay một đoạn đường 17,5km mất hết 10.000đ vé xe, số tiền đó quá lớn đối với nhiên liệu tiêu hao của một chiếc xe máy mà ngược lại không được làm chủ thời gian.Để tháo gỡ kẹt xe trước mắt chúng ta chia ra theo làn đường, nếu đường lớn thì chia 2 làn oto, 1 xe máy, 1xe đạp ( phụ thêm đi bộ trong làn xe đạp nếu được) còn đường nhỏ thì 1 loại xe 1 làn. Giảm vé xe buýt và liên kết với tàu điện trong tương lai để dùng chung một loại vé (vé này có giá trị bằng tháng, tuần, ngày, giờ) như vậy người tham gia giao thông thuận tiện trong đi lại.
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Infographic: Tử vong vì sốt xuất huyết và những điều quan trọng phải biết