Thép Cà Ná và “lá tem” bảo đảm môi trường

LĐO Trương Khắc Trà
Mô hình khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná. Ảnh: PLO.

Dư luận đang hồi hộp dõi theo diễn biến của siêu dự án thép Cà Ná do Tập đoàn Hoa Sen sắp sửa được đầu tư tại Ninh Thuận.

Mừng vì người dân không thờ ơ với các vấn đề hệ trọng của đất nước, mừng vì chính sách của Đảng, Nhà nước ít nhiều đã “động” đến người dân, mừng vì chủ trương “nhân dân chung tay xây dựng chính quyền” được thực thi, mừng vì “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”…

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy rằng, “trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân”. Vậy nên, ý dân là ý trời, “tiếng dân” cũng là “tiếng trời”… suy cho cùng, mọi quốc kế dân sinh nếu dân muốn thì phải làm, dân không muốn có lãi ngàn tỉ thì cũng không nên.

Chẳng gì vui hơn nếu người Việt tự đem sức lực, trí lực, tài lực đầu tư xây dựng kiến thiết đất nước, đối với doanh nghiệp nước ngoài chúng ta còn mời chào, trải thảm, hỗ trợ ưu đãi cho họ đến tận chân tơ kẽ tóc thì há gì với doanh nghiệp nội không được hưởng những biệt đãi như vậy?

Tuy nhiên, ưu đãi trong đầu tư kinh doanh là một chuyện, chuyện đầu tư vào những lĩnh vực nhạy cảm về môi trường lại là chuyện khác.

Dư luận đang hồi hộp dõi theo diễn biến của siêu dự án thép Cà Ná do Tập đoàn Hoa Sen sắp sửa được đầu tư tại Ninh Thuận. Có thể thấy, so về quy mô vốn, dự án thép lần này không lớn hơn Formosa đầu tư vào Hà Tĩnh, nhưng làn sóng bày tỏ quan ngại lại lớn gấp bội phần so với dự án của Formosa.

Trước làn sóng phản đối mạnh mẽ từ dư luận và các chuyên gia, doanh nghiệp này đã từng cho rằng, có ai đó đang đố kỵ với dự án của họ và lãnh đạo tập đoàn Hoa Sen - ông Lê Phước Vũ - đã nói “cứng” trước dư luận rằng làm nhà máy thép lãi lớn ngu gì không làm, sau khi so sánh với khoản lãi của tập đoàn Hòa Phát!

Có thể, ông Vũ có cái khôn của một doanh nhân lão luyện nhưng hàng triệu người dân và đội ngũ chuyên gia phải chăng kém khôn? Bài học từ Formosa còn hiện hữu, hàng triệu người dân ven biển 4 tỉnh miền Trung đang gồng mình gánh chịu hậu quả đang là một sự thật nhãn tiền.

Chắc chắn khi ông Võ Kim Cự - Chủ tịch tĩnh Hà Tĩnh - đặt bút ký duyệt dự án cũng nhận được những tràng pháo tay nồng hậu từ mấy tỉnh nghèo miền Trung, lãnh đạo Hưng Nghiệp Formosa cũng hứa hẹn đủ điều… nhưng chính họ cũng bội ước khi gây ra một trong những thảm họa môi trường nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước ta.

Nói vậy để thấy rằng, chẳng ai đố kỵ với tinh thần “đem sức ta xây dựng quê hương mình”, có chăng chỉ là nỗi ám ảnh mang tên Formosa còn lởn vởn chưa buông tha cuộc sống người dân, giờ này lại thêm một dự án thép mọc lên bên bờ biển đẹp nhất nhì Việt Nam thì hỏi sao không lo ngại?

Hoa Sen quả khôn khi chọn Cà Ná, bởi đây là cảng nước sâu tự nhiên, không có cửa sông nên tiết kiệm được chi phí nạo vét, lại gần quốc lộ 1A và đường sắt Bắc – Nam, gần trung tâm kinh tế công nghiệp Đông Nam Bộ… nhưng cái người dân cần là một "lá tem” bảo đảm cho vùng biển, ngư trường lớn nhất cả nước không bị ô nhiễm.

Trong khi sự lo ngại dường như đạt đến đỉnh điểm thì Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh đã có phát ngôn rằng nếu đã làm dự án thép Cà Ná thì phải làm có trách nhiệm, còn nếu đã để xảy ra thảm họa môi trường thì việc từ chức cũng chỉ là chuyện nhỏ so với hậu quả.

Nhưng vẫn còn đó nhiều câu hỏi cho sinh mệnh mang tên môi trường. Chắc gì đến khi thảm họa môi trường xảy ra ông Trần Tuấn Anh còn làm bộ trưởng? Và nhiều người cũng đã bắt đầu đặt lên bàn cân xem tại sao phải đặt các dự án thép gần biển? Có phải chỉ đơn giản là thuận lợi về dịch vụ logistic, tiết kiệm chi phí… hay là còn có lý do nào khác? Cà Ná là bãi biển đẹp, nên chăng phải được ưu tiên phát triển ngành công nghiệp không khói là du lịch? Bản thân lĩnh vực du lịch sẽ mang lại ngoại tệ cho ngân sách rất lớn nếu làm đúng hướng, có bản sắc riêng rõ ràng.  

Mặt khác, ngành du lịch sẽ bảo vệ được môi trường biển cho khai thác lâu dài, việc xử lý môi trường đối với các dự án du lịch đa số là rác thải sinh hoạt không yêu cầu đòi hỏi phải có quy trình xử lý tốn kém, mang lại nhiều việc làm cho người dân địa phương.

Có lẽ, trước khi cho phép dự án này được tiến hành hay không, Chính phủ cũng như Bộ Công Thương hãy nên hỏi ý kiến người dân, nên để nhân dân quyết định những vấn đề quốc kế dân sinh. Bởi suy cho cùng việc phát triển kinh tế cũng nhằm phục vụ nhu cầu nâng cao đời sống nhân dân.

Cách đây chục năm ông, Phạm Văn Chi - trên cương vị là Chủ tịch tỉnh Khánh Hòa lúc đó - đã thẳng thắn, kiên quyết đấu tranh bác dự án nhà máy thép có tổng mức đầu tư đến 11,5 tỉ USD của Tập đoàn Posco (Hàn Quốc), được cho là “siêu dự án” ở Việt Nam thời điểm đó.

Việc từ chối một đại dự án như vậy sẽ là thiệt đơn thiệt kép cho cá nhân ông Chủ tịch và nguồn thu của cả tỉnh, nhưng khi chứng kiến những rối loạn tại Formosa Hà Tĩnh thì người dân Khánh Hòa và vùng Nam Trung Bộ thực sự thấy mình may mắn và biết ơn ông Chi.

Ngành thép hay công nghiệp nặng, công nghiệp kiểu cũ không còn là xu thế trong phát triển kinh tế hiện nay. Các nước phát triển có xu hướng chuyển dịch ngành thép và công nghiệp nặng ra khỏi đất nước họ, vì vấn đề ô nhiễm môi trường và hiệu quả kinh tế không cao. Hơn nữa, bài học Formosa còn quá mới mẻ buộc chúng ta phải thận trọng.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Hương Ly
Sự tiến bộ của khoa học công nghệ, những hệ lụy đã xẩy ra khắp nơi trên thế giới và ngay cả sự cố môi trường do Formosa Hà Tĩnh gây ra cho các tỉnh miền Trung VN vẫn đang còn nhức nhối, là những bằng chứng không thể cho phép chúng ta mạo hiểm và cá cược với môi trường sống sinh tồn cho bao kiếp người, cho dù đó là ai kể cả ông trời….Vì thế, không thể lấy chức vụ, không thể lấy mạng sống và cũng không thể lấy tài sản ra để cá cược cho một quyết định mà biết chắc nó sẽ ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến môi trường sống của biết bao loại vật, đừng cố đấm ăn xôi theo kiểu duy ý chí như vậy thì biết bao giờ VN có thể tiến lên được. Ai bảo SX thép là có lãi lớn, vậy tại sao nhiều nước họ không làm như VN, đến Campuchia là một nước nghèo, rất cần tiền cho phát triển KT-XH, vậy tại sao họ lại từ chối dự án SX thép của Tập đoàn Formosa Đài Loan, khi Tập đoàn này đặt vấn đề xin được đầu tư DA? Phải chăng các Tập đoàn kiểu như Formosa đã lợi dụng nhân công thấp, điện giá rẻ, các chính sách ưu đãi về thuế, ưu đãi về giá thuê đất… Là một người dân, làm việc trong lĩnh vực KHKT, tôi hoàn toàn phản đối mọi quyết định của Nhà nước cho phép các Tập đoàn đầu tư XD các nhà máy SX thép tại VN. Nhà nước hãy vì cuộc sống sinh tồn của người dân và biết bao thế hệ con cháu mai sau để có những quyết định đúng đắn.
Trả lời - -
Manh Dung
Nếu ông bộ trưởng lấy tài sản của mình đặt cược có lẽ thuyết phục hơn bởi nó là vật đảm bảo thật, còn chiếc ghế ông đang giữ có thể sẽ là của người khác.
Trả lời - -
Phan hoàng yến
Sau sự đánh đổi đau thương mang tên FMS ...tôi ko bao giờ muốn có thép Cà ná
Trả lời - -
Tâm Đức
Ngày xưa trung thần hiến kế để thuyết phục triều đình, mấy ai mang chức tước ra để đặt cược? Bởi chức tước đâu có thể sánh với an nguy?
Trả lời - -
phạm Mạnh Khôi
Nếu có cam kết cũng không có gì đảm bảo bởi Công ty Hoa Sen vốn chủ sở hữu rất nhỏ chủ yếu là vốn vay. Không những không bồi hoàn và làm sạch lại môi trường được, ngân hàng lại có khoản nợ xấu (trong nước), nợ công phình to (vay ngoài nước chắc chắn phải được chính phủ bảo lãnh). Trăm dâu dổ vào đầu tầm lại dân gánh nợ thôi. Cần quy định vốn chủ sở hữu doanh nghiệp là thép và những ngành gây hủy hoại môi trường phải có tối thiểu 60 % vốn chủ sở hữu. Khi liên doanh với các đối tác phải công khai vốn góp và thuộc nước nào .Công khai công nghệ luyện thép bắt buộc phải là công nghệ tiên tiến nhất hiện nay. Giải trình nguồn điện, nguồn nước phục vụ cho dự án. Ông chủ Hoa Sen công bố không đổ một ml nước thải ra biển thì đổ đi đâu? Đề nghị Chính phủ, Quốc hội giám sát chặt nếu không đáp ứng được bảo vệ môi trường tuyệt đối không nên cho Dự án thép Cà Ná đi vào triển khai hoạt động.
Trả lời - -
Nguyễn Thu Sáng
Nếu không xử lý hình sự tất cả những người liên quan trách nhiệm đến sự hủy hoại môi trường nghiêm trọng vụ FMS Hà Tĩnh để làm gương thì sẽ còn những dự án kiểu tương tự xuất hiện với những lời hứa.
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Lo lắng vì bom “khủng” liên tiếp xuất hiện ở Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo