BUỘC PHẢI CẮT GIẢM HƠN 3.000 LAO ĐỘNG:

TKV đề nghị xuất khẩu than chất lượng cao để “giải nguy”

LĐ - 7 MẠNH HÙNG - HỒNG QUÂN
Chia sẻ
Thợ lò TKV.

Chưa năm nào sản xuất, kinh doanh than gặp khủng hoảng như năm 2016. Than trong nước sản xuất ra không tiêu thụ được, còn than nhập khẩu có giá thành thấp lại ùn ùn đổ về khiến ngành than phải cắt giảm hơn 3.000 lao động. Trong số lao động còn lại, nhiều người do bị giảm thu nhập, không đủ trang trải cuộc sống cũng lặng lẽ rời bỏ ngành than. Mới đây, Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản VN (TKV) Lê Minh Chuẩn đề nghị Chính phủ có biện pháp “cứu” ngành than, tiếp tục cho TKV xuất khẩu những chủng loại than chất lượng cao, đắt tiền mà trong nước không sử dụng. 

Tồn kho khủng, “thắt lưng buộc bụng” để tồn tại

Ông Lê Minh Chuẩn cho biết, 2016 là năm thứ 4 liên tiếp TKV gặp khó khăn về thị trường tiêu thụ than, với sự sụt giảm mạnh cả về nhu cầu than và đặc biệt là giá than trên cả thị trường thế giới và trong nước. Nếu xét về giá thì tại thời điểm này giá than đã giảm một nửa so với cách đây 5 năm (năm 2011). Cùng với đà sụt giảm của nhu cầu than, ngay từ đầu năm, ngành than đã phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất, than nguyên khai là 34,8 triệu tấn, trong đó than sạch là 33 triệu tấn, trong khi nhu cầu có thể đáp ứng tới 48 triệu tấn nguyên khai, tương đương khoảng 43-44 triệu tấn than sạch. “Vậy mà 9 tháng đầu năm, tồn kho than đã ở mức 11 triệu tấn, vượt so với định mức 3 triệu tấn. Tại thời điểm, cuối năm 2016 toàn ngành than vẫn còn tồn 10,2 triệu tấn, vượt định mức 2 triệu tấn. Trong khi đó giá thành sản xuất than trong nước bị khách hàng chê cao là do phải cõng thuế xuất khẩu than tăng hơn so với các nước khu vực 10% càng khiến ngành than khốn đốn.

Từ đây dẫn đến việc giá thành sản xuất của TKV quá cao, không thể cạnh tranh nổi với than nhập khẩu (chủ yếu là than phẩm cấp thấp, dùng cho các nhà máy nhiệt điện). Theo tính toán, mỗi tấn than nhập khẩu về đến cảng Hòn Nét, TP. Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, rẻ hơn than do TKV sản xuất từ 300.000 - 400.000 đồng/tấn. Vì thế, phần lớn các khách hàng đều chuyển sang dùng than nhập khẩu. Ước tính, năm 2016, cả nước nhập khẩu hơn 10 triệu tấn than, trong khi Bộ Công thương chỉ dự kiến nhập hơn 3 triệu tấn trong cả năm.

Trong khi đó, việc xuất khẩu than đã bị tạm dừng từ lâu. Cả hai đầu ra đều gặp khó, buộc TKV phải thu hẹp sản xuất, cắt giảm nhân công…

Theo tìm hiểu của chúng tôi, không chỉ hàng ngàn lao động bị cắt giảm hằng năm, mà vạn người ở lại cũng luôn ở trong tình trạng “tuần làm việc 2-3 ca”, nên thu nhập giảm mạnh. Để đảm bảo công ăn việc làm cho lực lượng lao động lên đến 112,8 ngàn người, trong đó riêng lao động cho sản xuất than lên tới 77.000 người, TKV đã phải áp dụng các biện pháp “thiết quân luật” như quản trị nội bộ với mục tiêu “tăng năng suất giảm giá thành, tăng hiệu quả kinh doanh”. Cụ thể tập đoàn này đã giảm đầu mối các ban tham mưu từ 29 ban còn 22 ban, xóa bỏ công ty hai cấp khai thác than. Từ năm 2015 đến tháng 10.2016 đã cắt giảm khoảng 8.000 lao động... Đồng thời, TKV cũng áp dụng biện pháp quản trị chi phí (mua bán than theo giá định hạn), năm 2016 tiết giảm 6% chi phí giao khoán (tương đương trên 3.000 tỉ đồng). Nếu loại trừ yếu tố khách quan (do điều kiện khai thác xuống sâu, thuế phí, giá cả…) thì giá thành than thực hiện các năm từ 2011-2015 giảm được bình quân khoảng 1,5%/năm.

TKV đề nghị xuất khẩu than chất lượng cao để “giải nguy” ảnh 1
Thợ lò ngành than.

Đề xuất tiếp tục xuất khẩu chủng loại than tốt

Theo TKV, hiện nhiều đối tác nước ngoài vẫn có nhu cầu rất lớn mua than phẩm cấp cao (than cục, than cám chất lượng cao) của tập đoàn này. Một đại diện TKV cho biết, giá than phẩm cấp cao của TKV hiện vẫn khá tốt, vì thế, nếu xuất khẩu được, sẽ giải quyết được phần nào khó khăn cho ngành than hiện nay.

Hiện nay, do không được xuất khẩu, nên ngay cả những Cty thành viên có trữ lượng than đẹp lớn cũng khai thác cầm chừng các chủng loại than đẹp, thay vào đó sản xuất than xấu hơn, giá kém hơn cho thị trường trong nước - vốn đang bị than nhập khẩu rẻ “chèn ép”.

“Nhiều mỏ có các chủng loại than rất đẹp, nhưng hiện chỉ bán trong nước và phục vụ chủ yếu các nhà máy nhiệt điện, nên phải pha các loại than này với than chất lượng kém hơn, như than đầu vỉa…để chế biến thành loại than giá rẻ hơn” - ông Nguyễn Văn Thành - Giám đốc Cty than Nam Mẫu - cho biết.

Theo ông Nguyễn Anh Dũng - Giám đốc Cty tuyển than Hòn Gai - khách hàng Nhật rất chuộng các loại than chất lượng cao của Việt Nam, như than cục (than kíp lê), than cám 1,2,3.

“Các loại than này có giá cao gấp 3-4 lần than bình thường. Hiện, khách hàng trong nước cũng ít dùng các loại than này, chỉ có Tập đoàn Hòa Phát và một số khách hàng nhỏ lẻ khác, trong khi khối lượng sản xuất các loại than đẹp này của TKV không phải là nhỏ” - ông Dũng cho biết.

Một chuyên gia ngành than cho rằng, giả sử sau này có thiếu than phẩm cấp thấp cho điện, ximăng… thì cũng nên cho xuất khẩu một số chủng loại than đẹp, giá cao mà trong nước không có nhu cầu sử dụng ít dùng để nhập than chất lượng thấp, giá rẻ hơn về.

“Nếu dùng gạo tám cho chăn nuôi thì cũng rất tốt, nhưng rất phí. Vì thế, có thể tính toán bán gạo tám với giá cao hơn để mua gạo chất lượng kém hơn, giá rẻ hơn về chăn nuôi thì sẽ có lãi cao hơn” - chuyên gia này ví von.

Tại hội nghị ngành công thương tổ chức mới đây có sự tham dự của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch TKV Lê Minh Chuẩn đã kiến nghị Chính phủ 5 vấn đề cốt lõi để “cứu” ngành than trong bối cảnh hiện nay, đó là trên cơ sở điều hành cung - cầu trên thị trường than VN theo tín hiệu của thị trường. Với năng lực của ngành than có thể đáp ứng khoảng 43-44 triệu tấn than sạch, vì vậy, với nguồn antraxit chất lượng cao hiện trong nước chưa có nhu cầu tiêu thụ cho phép ngành than được xuất khẩu theo giá thị trường để đảm bảo các cân đối của ngành. Đề nghị Chính phủ ưu tiên sử dụng than do trong nước sản xuất. Đồng thời, sớm phê duyệt tái cơ cấu ngành than giai đoạn 2016-2020 theo Quyết định 58 của Thủ tướng Chính phủ cũng như đưa ra cơ chế, chính sách để ngành than có sức cạnh tranh trên thị trường khu vực và thế giới.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Hoàng
Than là tài nguyên để xác định có nên suất khẩu không cần có đánh giá chính xác than của ta có hàm lượng thế nào? tại sao thế giới muốn mua than này? họ mua làm gì?. Thực tế than là tài nguyên đất nước, không suất khẩu thì còn lại cho đời sau sẽ dùng (đây chính là của để dành) phát triển bền vững. Mặt khác cần nghiên cứu việc pha trộn than xấu với than tốt để có than sử dụng trong các nhà máy điện vì sắp tới sẽ rất nhiều nhà máy điện chạy than công suất lớn 1200MW như Thái Bình, Long Phú, Sông Hậu... Đừng vội đem tài nguyên đi bán rồi lại nhập nó về.
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Người Sài Gòn lại chật vật, gồng mình chống nước sau mưa