Sóc Trăng: Tổ chức phục dựng và hội thi ghe kê-hu

THẠCH PÍCH

Trước đây, ở Sóc Trăng, tại lễ hội (LH) Oóc om bóc - đua ghe ngo (GN) của đồng bào Khmer, bên cạnh những chiếc GN không thể thiếu ghe kê-hu (bà con thường gọi và đọc thành ka-hâu)...

Những ngày này, tại xã Thạnh Quới (huyện Mỹ Xuyên), bà con và sư sãi Khmer rất vui mừng khi biết tin lễ hội Oóc om bóc - đua GN truyền thống của tỉnh sắp tới, ban tổ chức sẽ tổ chức phục dựng ghe kê-hu và tổ chức hội thi loại ghe này. Đây là một trong chuỗi hoạt động của LH nhằm giới thiệu, quảng bá nét đặc sắc của đồng bào Khmer đến với du khách gần xa.

Cùng với chiếc GN, đối với đồng bào Khmer ở vùng ĐBSCL (nói chung), Sóc Trăng (nói riêng), ghe kê-hu chiếm vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh - được xem là vị thần bảo vệ sự bình yên và là hiện thân sức mạnh của phum sóc. Tuy nhiên, sau vài chục năm, hiện GN chùa Prêk Tro Kuône (xã Thạnh Quới) mới trở lại đường đua. Và ở mùa LH Oóc om bóc - đua GN năm nay, Ban Quản trị chùa cùng với chính quyền địa phương quyết tâm tu sửa chiếc ghe kê-hu để chuẩn bị tham dự hội thi ghe kê-hu nhằm khơi dậy phong trào và thực hiện mục tiêu bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Khmer. Khi nghe tin LH năm nay có tổ chức phục dựng ghe kê-hu và hội thi, bà Thạch Thị Thơm - ngụ ấp Đại Sô (xã Thạnh Quới) - phấn khởi cho biết: “Không chỉ riêng gia đình tôi, bà con trong phum sóc này ai cũng vui mừng khi các ngành quan tâm tổ chức một hội thi có quy mô. Đây là cơ hội để con cháu hiểu ngoài GN còn có ghe kê-hu độc đáo...”.

Tại chùa Prêk Tro Kuône, dưới mái nhà có chiếc ghe kê-hu, những nghệ nhân “cây nhà lá vườn” đang chăm chú sơn vẽ trên thân ghe những tác phẩm nhiều màu sắc, tạo nên những nét hoa văn tinh xảo, sống động. Anh Kim Thanh Dũng chia sẻ: “Hơn 2 tháng nay, ngày nào tôi cũng cùng anh Sơn Tèo đến đây giúp nhà chùa tu sửa và sơn vẽ, trang trí lại chiếc ghe kê-hu. Đó là điều chúng tôi mong ước từ lâu, nay mới thực hiện được…”.

Trước kia, những ngôi chùa có đội GN tham dự LH Oóc om bóc - đua GN truyền thống của đồng bào Khmer, thường có chiếc ghe kê-hu và chiếc ghe phka-cha đi kèm. Đây là những chiếc ghe dùng để chuyên chở vị sư trụ trì chùa; người có uy tín trong bổn chùa, phum sóc và chở lương thực, nước uống, dàn nhạc… phục vụ hậu cần cho đội GN; đồng thời phục vụ văn nghệ diễn ra tại LH. Chiếc kê-hu cũng là nơi để vị sư trụ trì, các nhà sư nằm nghỉ trong suốt thời gian diễn ra LH.

Ghe kê-hu được làm từ gỗ nguyên cây, nhưng dài và rộng hơn nhiều so với GN (thời đó). Để di chuyển được chiếc kê-hu, phải chọn những con sông lớn, không có nhiều khúc cua. Di chuyển ghe kê-hu không thể bơi bằng dằm, mà phải chèo và di chuyển tương đối chậm. Nhưng do có vị trí quan trọng, là “nguồn sống” của cả đội ghe về vật chất lẫn tinh thần, chiếc kê-hu luôn song hành cùng chiếc GN. Thượng tọa Dương Nê - trụ trì chùa Prêk Tro Kuône - cho biết: “Chiếc ghe kê-hu của chùa đã có cách nay khoảng 80 năm. Cùng với chiếc GN, ghe kê-hu từng tham dự hội đua vào thập niên 70 của thế kỷ trước trên sông Ompuyear (tức sông Nhu Gia, xã Thạnh Phú (huyện Mỹ Xuyên) hiện nay). Chiếc ghe kê-hu này dài 25m, rộng 1,9m. Thân ghe có vẽ con rồng từ đầu kéo dài đến đuôi ghe. Ở phần bánh lái, các nghệ nhân xưa khắc thêm những con rồng, kết hợp hài hòa với đuôi sath-hoong (chim phượng hoàng); còn phần dưới vẽ biểu tượng cây dao “khủng”. Những hoa văn điêu khắc trên từng khuôn đó được nhà chùa lưu giữ đến tận hôm nay”.

Cũng theo thượng tọa Dương Nê, hồi đó GN, ghe kê-hu và ghe phka-cha luôn có mặt tại các hội đua. Mỗi chiếc ghe có một nhiệm vụ riêng và được nhà chùa trang trí rất đẹp. Do việc di chuyển gặp không ít khó khăn, sau đó nhà chùa quyết định không hạ thủy chiếc kê-hu nữa... 

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Video: Ramos lập công, Real cầm hòa Barca ngay tại Nou Camp