Tìm giải pháp giữ nước bền vững cho ĐBSCL

TRẦN LƯU - H.L
Chia sẻ
Nước sạch ở vùng ĐBSCL ngày càng khan hiếm.

Trong 2 ngày (10 - 11.1), tại TP.Cần Thơ đã diễn ra Hội thảo về giải pháp giữ nước cho ĐBSCL dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bộ TNMT Võ Tuấn Nhân và bà Nienke Trooster - Đại sứ Hà Lan… 

Thiên tai ngày càng khắc nghiệt

Theo các chuyên gia, năm 2015 - 2016, toàn bộ lưu vực sông Mê Kông phải đối mặt với mùa khô khắc nghiệt và vùng ĐBSCL đã phải hứng chịu các tác động nghiêm trọng của hạn hán, xâm nhập mặn. Nguyên nhân chủ yếu do tác động gộp của thời tiết cực đoan làm suy giảm nguồn nước; tác động tiêu cực từ các hoạt động khai thác, sử dụng nước không bền vững tại cả lưu vực và phía thượng nguồn. Việc phát triển hàng loạt các đập thủy điện trên sông Mê Kông gây ảnh hưởng lớn đến vùng ĐBSCL.  

Theo nhận định của bà Nienke Trooster, có mối liên hệ giữa những thay đổi về cảnh quan và tính dễ bị tổn thương của vùng đồng bằng vì không chỉ bị tác động bởi biến đổi khí hậu (BĐKH), mà còn do những thay đổi của thời tiết hay sự phát triển trên thượng nguồn. Một vấn đề quan trọng là thay đổi về khả năng giữ nước và biến động lũ lụt ở các tỉnh thượng lưu ĐBSCL. Những thay đổi này chủ yếu là kết quả của việc sản xuất 3 vụ lúa/năm. Vì nhiều lý do, Bản Kế hoạch ĐBSCL ủng hộ đề xuất trở về với hệ thống canh tác phù hợp với điều kiện thủy văn tự nhiên. Thay đổi này liên quan trực tiếp đến sinh kế của người dân và có khả năng sẽ có nhiều ý kiến phản đối. 

Xem lại lúa vụ 3

Theo PGS Gerado van Halsema, ảnh hưởng từ thời tiết do BĐKH, hạn hán, việc khai thác nước của các quốc gia thượng lưu sông Mê Kông khiến ĐBSCL bị xâm nhập mặn ngày càng trầm trọng, trong khi đó việc xây dựng hệ thống đê bao để cải tạo đất trồng lúa 3 vụ tại 2 tiểu vùng Tứ giác Long Xuyên và Đồng Tháp Mười đã làm giảm khả năng tích trữ khoảng trên 16 tỉ khối nước trong mùa lũ để cung ứng cho toàn vùng - đặc biệt là hạ nguồn ĐBSCL trong mùa kiệt. Cần phải tính toán tổng nhu cầu nước ngọt cung ứng cho toàn vùng ĐBSCL, xác định ranh giới nước lợ - nước ngọt để đưa ra các giải pháp chuyển đổi mô hình canh tác phù hợp, thay thế cho lúa vụ 3; đồng thời giữ nước trong mùa lũ để cung ứng cho toàn vùng trong mùa kiệt. Điều kiện của ĐBSCL hoàn toàn có thể lựa chọn mô hình canh tác khác hiệu quả cao hơn, phù hợp hơn và đáp ứng được yêu cầu giữ nước ngọt cho khu vực hạ nguồn, ven biển. Việc xây dựng hệ thống đê bao chi phí rất tốn kém nhưng hiệu quả rất thấp. 

Các chuyên gia thống nhất cần thiết phải xây dựng chiến lược tích trữ nguồn nước để phát triển bền vững vùng ĐBSCL. Giải pháp cụ thể là chú trọng tái lập các vùng trữ nước tự nhiên như Tứ giác Long Xuyên, Đồng Tháp Mười và trữ nước phân tán trong cộng đồng để có thể giữ nguồn nước trong mùa mưa, đáp ứng nhu cầu cung ứng cho mùa kiệt. Việc trữ nước phải được tiến hành gắn liền với sinh kế cho người dân. Theo đó, cần dừng việc xây dựng đê bao mới, cải tạo hệ thống đê bao đã xây dựng cho nước lũ tràn đồng và thay đổi mô hình canh tác phù hợp, hiệu quả kinh tế cao hơn thay thế lúa vụ 3. 

Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân đánh giá cao sáng kiến xây dựng định hướng cho một chiến lược giữ nước cho vùng ĐBSCL trong tương lai, dựa trên nền tảng đặc thù địa lý tự nhiên của vùng và các phương pháp trữ nước truyền thống. Chiến lược này có thể được xem xét như một công cụ hữu ích để hỗ trợ giữ nước, giữ lũ ở vùng ĐBSCL với 3 mục tiêu hàng đầu: Tăng cường tính chống chịu của ĐBSCL trong bối cảnh BĐKH và có tính đến tác động của việc phát triển vùng thượng nguồn; hỗ trợ cải thiện thu nhập của người dân vùng ĐBSCL dựa trên việc áp dụng những giải pháp sinh kế thay thế dựa trên giữ nước, phù hợp với điều kiện địa phương và đảm bảo hiệu quả kinh tế; hỗ trợ tăng cường năng lực kiểm soát xâm nhập mặn ở vùng giữa của đồng bằng. 

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Top 5 showbiz: Ngọc Duyên đốt mắt khán giả trong buổi chụp hình áo tắm