Bạn đọc viết: Hãy để kỳ thi như năm trước. Hãy cải cách năng lực giáo viên, phương pháp giảng dạy

LĐO Lê Minh Đức
Ảnh minh họa.

Tôi là một giảng viên toán ở HN. Nhiều năm dạy và theo dõi tiến trình cải cách giáo dục, tôi rất băn khoăn và trăn trở với nền giáo dục nước nhà. Vừa qua Bộ GD&ĐT chính thức công bố dự thảo phương án thi 2017 tôi có ý kiến như sau:

Hơn 10 năm qua bộ giáo dục thay đổi cải cách vấn đề thi và xét tuyển bậc PTTH rất nhiều và không cần thiết, gây hoang mang lo lắng cho cả học sinh và giáo viên. Vậy mục tiêu giáo dục phổ thông là gì? Cải cách như những năm qua có giải quyết được gốc rễ vấn đề?

Theo tôi một tư duy rất đơn giản: NẾU KHÔNG BẰNG NƯỚC KHÁC THÌ HỌC HỎI VÀ ÁP DỤNG. Chứ bây giờ cứ loay hoay làm thế nào, thi ra sao, ra đề kiểu gì, phải cải cách sách theo hướng gì… thì ta đang đi các bước mà hàng trăm năm trước Mỹ và Tây âu đã đi. Thế thì sản phẩm giáo dục của ta cũng kém họ từng ấy thời gian.

Bậc đại học và sau đại học của ta rất yếu kém nhưng không thấy cải cách nhiều, khi mà các bậc học này sát với ứng dụng thực tế nhất nhưng lại học xa vời thực tế nên không đáp ứng được công việc khi ra trường. Đó là chưa nói đi học cao lên, có bằng để “tại chức”, còn làm công ty thì các công ty họ phải đào tạo lại. Số sáng chế hay các báo cáo khoa học trên các tạp chí uy tín chúng ta đã biết là thua kém các nước láng giềng như Thái lan những 50 năm, Singapore trên trăm năm. Công việc chính chúng ta nên cải cách bậc đại học và sau đại học.  

Tôi xin nêu khía cạnh thi trắc nghiệm môn toán và 3 môn ban khoa học tự nhiên mà bộ vừa công bố:

Thi trắc nghiệm toán, cũng tốt, nhưng nó không phù hợp lúc này. Vì các em học sinh được học và trình bày là tự luận (trong SGK và truyền đạt của giáo viên trên lớp) thì không thể thi trắc nghiệm. Do đó cần phải viết lại SGK và đào tạo bổ túc cho giáo viên.

Theo cách thi tới thì đề là lấy trong ngân hàng đề thi nhưng lại không công bố đề thi rộng rãi mà nộp lại (để xáo trộn vào các năm sau thi tiếp). Vậy thì không có sự phản biện của sự nhầm lẫn hay tính hợp lý của đề thi từ các chuyên gia, giáo viên (năm 2016 tranh cãi đáp án, năm 2008 sai đáp án vật lí, năm 2002 nhầm lẫn câu hình trong đề chẳng hạn).

Quan trọng là giáo viên, học sinh không biết đề thi gì, phải học những gì. Những người ra phương án cải cách này chưa hẳn là giáo viên toán như chúng tôi nên cho rằng là học cơ bản SGK, thi SGK mà ra. Nhưng họ có biết rằng chỉ học SGK viết ra học sinh khó có thể làm được 8 điểm môn toán. Điển hình là câu giải phương trình-hệ phương trình, hay câu bất đẳng thức thì học trong SGK là không được. Thế thì phải học nâng cao, nhưng cao cỡ nào nếu bộ không công bố đề (mức cao đến đâu) vì toán học là vô tận nếu nâng cao tiếp và không có điểm dừng nâng đến đâu. Họ cũng không biết là có những chương mục không bao giờ xuất hiện trong đề thi như: dãy số, phép biến hình, sai số, thống kê… thì cũng chẳng biết là trong đề thi tới liệu có không và liệu có cần học nâng cao như các chương phương trình đại số hay lượng giác tam giác không (khó vượt xa bài tập SGK).  Cuộc thi mà không biết luật chơi (là thi gì, thi đến đâu) thì thi có chất lượng không?

Môn toán và các môn khoa học tự nhiên thi như những năm trước khá thành công: kiểm tra được rất rộng mảng kiến thức, phân loại rõ trình độ và thi sinh không thể học tủ trước đó. Thì có cần thay đổi không khi mà nó đang vận hành tốt? Mà thay đổi theo cái mới ai đảm bảo được nó thành công? Điển hình năm nay có thí sinh cụm thi Nghệ An đánh bừa đáp án được 10 điểm lý, 8 điểm hóa nhưng toán 0. Hay môn ngoại ngữ đề thi thêm phần tự luận vào lập tức điểm ngoại ngữ thấp thảm hại so với trước. Nếu năm nay thi trắc nghiệm toán thì gần như dự đoán được số điểm liệt sẽ rất ít so với năm trước (14.000 điểm liệt, nhiều nhất so với các môn) vì thi 50 câu theo lý thuyết xác suất đánh bừa (mà không học gì) thì khả năng thoát liệt rất cao! Qua đây tôi cũng đề xuất môn nào thi trắc nghiệm nên có luật: đánh sai đáp án bị trừ điểm để tránh sự ăn may, ví dụ sai 2 câu sẽ trừ bằng 1 câu đúng.

Ý kiến về việc bộ lấy đề thi của ĐHQGHN: Đề thi kín không công bố nên tôi là giáo viên toán phải đăng kí thi thử (đề biết họ thi cái gì, thi đến đâu nhằm hướng dẫn học sinh) nhưng những tranh cãi về sự đúng đắn của đề thi, đề hay dở thì những người thi tranh luận trên các diễn đàn khá nhiều nhưng chúng ta không bàn đến vì họ không công bố đề. Nhưng tại sao lại không nhỉ, chẳng lẽ cái bộ khổng lồ như vậy chúng ta không đủ nhân lực để ra 1 đề thi? Chúng ta sợ năm sau không nghĩ được đề thi khác mà tái sử dụng đề? Chúng ta sợ sai sót gì hay sao mà không công bố? Tại sao không cho học sinh và giáo viên biết “luật chơi” như thế nào?

Việc thi như vậy chỉ giúp ra đề dễ và chấm dễ cho giáo viên (vì có máy chấm và máy ra đề ngẫu nhiên). Mỗi thí sinh 1 đề ngẫu nhiên nói gì thì nói cũng không công bằng bằng tất cả thí sinh thi cùng 1 đề. Khác đề hạn chế coi cóp, điều ấy chỉ cần giám thị công tâm và nghiêm túc là giải quyết được mà? Thi xong giáo viên chấm cũng là điều tốt và bình thường của nghề giáo.

Thi trắc nghiệm toán sẽ không biết học sinh trình bày như thế nào, cách giải hay ra sao, có các cách tiếp cận 1 vấn đề như nào mà nhiều khi ra kết quả nhanh chưa chắc đánh giá được năng lực toán. Đặt vấn đề thay đổi cách thi tránh học thêm là không có cơ sở và quy chụp, việc học thêm kiến thức là nhu cầu của con người, hãy để thị trường tự điều chỉnh. Học thêm do chính giáo viên dạy ở lớp mà yếu về trình độ và kém về đạo đức mới là vấn đề mà bộ giáo dục cần suy nghĩ để có quy chế và định hướng tốt.

Theo tôi về môn toán và các môn tự nhiên chúng ta không nên loanh quanh chuyện khâu ra đề, thi tuyển, cách tính điểm. Mất nhiều thời gian, gây xáo trộn và lãng phí. Hãy để kỳ thi như năm trước. Hãy cải cách năng lực giáo viên, phương pháp giảng dạy. Vì giáo viên tốt cùng mục tiêu đúng đắn của bộ giáo dục thì từng cơ sở trường học họ biết làm gì để học sinh giỏi toàn diện mà không áp lực (tức là đạt mục tiêu giáo dục phổ thông).

Đừng nên dùng từ mĩ miều “cải cách căn bản và toàn diện” vì giáo dục là kế thừa và rút kinh nghiệm, không nên phủ định sạch trơn và xóa bỏ những gì nó đã và đang tốt.

Hy vọng ý kiến của tôi sẽ được tòa soạn ghi nhận và lưu tâm. Mong muốn bằng tiếng nói rộng khắp, uy tín của mình báo Lao Động lắng nghe ý kiến độc giả như tôi để tổng hợp các ý kiến góp phần cho Bộ GD&ĐT có những quyết sách đúng đắn. Xin chân thành cảm ơn!

Lê Minh Đức  <ducgivi@gmail.com>

Mời bạn đọc bày tỏ quan điểm, chính kiến của mình tại phần Bình luận sau mỗi bài viết; bấm vào chuyên mục "Làm báo cùng Lao Động" hoặc gửi vào địa chỉ email: bandoc@laodong.com.vn, bandoclaodong@gmail.com; Fanpage Báo Lao Động: www.facebook.com/laodongonline. Bài viết của bạn đọc sẽ được trả nhuận bút. Bình luận (comment) của bạn đọc nhận được nhiều lượt thích (like) sẽ có phần thưởng xứng đáng. Trân trọng cảm ơn mọi đóng góp của bạn đọc.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Đinh Thị Quỳnh Dao
Em là 1 học sinh cấp 3. E đứng trên phương diện của 1 ng học sinh nói lên ý kiến của mình. Em muốn nói đến 2 vấn đề nóng nhất trong trường học hiện nay là cấm dạy thêm và việc cải cách đề thi Thứ nhất là việc cấm dạy thêm. Xin cho phép em hỏi tại sao lại cấm giáo viên dạy thêm, cấm chúng em học thêm để tăng thêm kiến thức? Nếu nói là để chúng em không bị áp lực, chúng em có thể vừa học vừa chơi thì tại sao lại có thêm việc tăng buổi trong nhà trường? Đây chẳng phải là 1 hình thức ép buộc học thêm sao? Vậy tại sao lại không cho em được lựa chọn 1 giáo viên giỏi, 1 giáo viên hay và 1 giáo viên phù hợp với mình mà lại bắt ép chúng em theo 1 giáo viên mà chúng em không thích, chúng em không hiểu? Và nếu như vừa học vừa chơi thì chúng em có giỏi hơn không? Có 1 thành công nào mà không cần sự cố gắng hay không? Các nhà bác học, thiên tài cũng học ngày học đêm mới có được những phát minh, sáng kiến cho ngày hôm nay. Vậy việc chúng em học ngày học đêm điều chỉ muốn đạt được thành công kết quả tốt. Như Bác Hồ từng nói"Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần ở công học tập của các em". Chúng em sẽ học hành ra sao nếu không có những người dẫn dắt, bồi dưỡng thêm kiến thức sau những giờ lên lớp. Như vậy đến bao giờ mới thực hiện được lời Bác Hồ dạy? Ai muốn chơi cứ việc chơi nhưng hãy để chúng em được học, được lựa chọn giáo viên để học Vấn đề thứ 2 mà em muốn nói là việc cải cách đề thi môn toán. http://m.dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/viet-nam-dung-thu-12-the-gioi-ve-chat-luong-giao-duc-toan-va-khoa-hoc-1432242723.htm . Trong bài báo này có nói nền giáo Toán và khoa học của Việt Nam đứng thứ 12 trên thế giới, trên cả Mỹ, Anh và Úc. Mỹ cũng từng nói: "tại sao nền kinh tế của Việt Nam nghèo nàn như vậy mà lại có nền giáo dục Toán học giỏi đến thế, giỏi hơn cả những nước giàu như họ. So với những nước có nền kinh tế ngang hàng với Việt Nam thì Việt Nam giỏi hơn hẳn". Vậy tại sao chúng ta không duy trì hay phát triển cái hay, cái giỏi đó mà lại noi theo những cái dở của nước khác? Với 1 bài thi tự luận, chúng ta có thể tách bạch rạch ròi học sinh giỏi, trung bình, yếu qua bài thi có thể phân loại học sinh, công bằng cho tất cả lại thêm phát triển nước nhà. Thế nhưng, với 1 bài thi trắc nghiệm thì độ công bằng gần như bằng không! 1 học sinh cố gắng rèn luyện từng ngày từng đêm để có được 1 kết quả tốt đó là sự bù đắp cho những ngày vất vả, miệt mài của chúng em. Còn những học sinh khác, ham chơi, học không tốt, chỉ dựa vào sự may mắn cũng có thể đạt được điểm cao thì công bằng nằm ở đâu ạ. Rồi một mai nhân tài của nước ta rồi sẽ ra sao? Đất nước ta sẽ có thể phát triển đúng như lời Bác Hồ dặn?? Sau này lại trách móc tại sao nhân tài Việt Nam lại không cống hiến cho nước nhà mà lại cống hiến nơi đất khách quê người. Sau này, đi làm, người giỏi thì làm tớ, người may mắn thì làm chủ, người giỏi không được tận dụng thì đất nước ta chẳng phải sẽ đi xuống sao? Vậy nên đừng đem chúng em ra làm chuột bạch thí nghiệm, đừng cải cách khi nền giáo dục Toán đang ở 1 chiều hướng tốt và đừng cấm chúng em chọn giáo viên để học
Trả lời - -
le long
rất đồng tình với trăn trở của hs Q.Dao, hình như có rất nhiều người lợi dụng diễn đàn mạng góp ý (và có ý ép dư luận đi theo hướng họ,thông qua đó gây sức ép lên Bộ) với những lời "chê" nhiều hơn "khen",họ hoan hô trắc nghiệm tất tần tật nhàm "kéo" trình độ các bạn cùng trang lứa xuống ngang bằng với họ vì họ là những kẻ lười học/ lười lao động..nhưng khi thấy người khác hơn mình thì lại không thích,họ so sánh VN với nước tiên tiến (mà khoảng cách không dười 100 năm) và "đòi" áp dụng ở VN ! Tụi mình chăm học , siêng năng "cày" để sau này tương lai tươi sáng nhưng họ cũng không chịu,họ không muốn mình chọn Thầy / Cô phù hợp mà cứ bắt mình ra "Trung Tâm" học đại trà như là "cá mè một lứa",họ không tính đến điều kiện gần xa,tâm tính,thời gian chủ động ntn mà cứ bắt chúng ta phải vào "lò" trung tâm để "nhân bản tri thức"!
Hoang van bac
Là một người dân tôi chỉ muốn hỏi ngài bộ trưởng một câu : chúng ta đang đào tạo ra những người lao động có trình độ hay đào tạo ra những người có trình độ mà không biết lao động ?
Trả lời - -
Trần Oanh
Tôi đồng ý với tác giả. Tôi là 1 giáo viên cấp 3 môn Hóa, và bây giờ tôi chẳng rõ nên dạy HS của mình với mức độ thế nào để làm 1 bài tổng hợp với 20 câu thay vì 60 câu như trước đây. Còn về chương trình đào tạo đại học, ngành khác không học thì tôi không rõ, nhưng ví dụ như ngành sư phạm chẳng hạn. Học kiến thức đâu đâu, môn "Phương pháp dạy học" cũng chỉ là kiến thức sáo rỗng và không thực tế. Tại sao không dạy sinh viên biết cách khai thác kiến thức từng bài từng chương trong chương trình cấp 3: Bài đó cần trọng tâm kiến thức gì cho HS? Chương đó có những dạng bài tập gì phải dạy được cho HS. Bản thân tôi ra khỏi trường ĐH, khi đi dạy vài năm đầu tiên và thấy rõ mình ngu ngơ và khù khờ như thế nào. Tôi thừa nhận mình là 1 giáo viên tồi trong vài năm đầu mới ra trường. Đơn giản vì tôi chẳng biết gì cả. Đại học không dạy cho tôi phải làm gì.
Trả lời - -
huukhoadl
Nhất trí tác giả.Cải cách chương trình DH có tính thực dụng hơn. SV ra trường có thể làm việc được, không phải đào tạo lại
Trả lời - -
Nguyễn Gia Phong
Học như thế nào thì không thấy các ông đổi mới với cải cách. Còn thi như thế nào ư ! Chẳng qua chỉ là một cách để chọn cho đủ số ghế ở các trường ĐH đã được mở ra một cách vô tội vạ. Tốt nhất là nên xét TN 12 rồi thi ĐH như trước. Quan trọng nhất không phải thi như thế nào mà là HỌC NHƯ THẾ NÀO. Chẳng phải bây giờ có nhiều trường ĐH chỉ xét đầu vào không cần thi còn gì.
Trả lời - -
Đào Thị Thoan
Bài viết rất ý nghĩa.
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Dù thua chúng tôi vẫn ủng hộ tuyển Việt Nam trong mọi trận thi đấu