Là một tỉnh nằm ở trung tâm của đồng bằng Bắc Bộ, cách thủ đô Hà Nội 60km, Hưng Yên là vùng đất có truyền thống văn hiến lâu đời. Vào thế kỷ XVI, XVII Phố Hiến được biết đến là trung tâm của trấn Sơn Nam, một thương cảng nổi tiếng của đàng ngoài.

Ngoài kinh đô Thăng Long, Phố Hiến đã là một đô thị  nổi bật đứng vị trí thứ hai. Trong văn bia chùa Thiên Ứng, dựng năm Vĩnh Tộ thứ 7 (1625) đã ghi: “Phố Hiến nổi tiếng trong bốn phương là một tiểu Tràng An” - tức một kinh đô thu nhỏ, như một minh chứng cho thấy một thời kỳ thịnh vượng của Phố Hiến – Hưng Yên. Trải qua những biến cố lịch sử và sự thay đổi của tự nhiên, Phố Hiến ngày nay vẫn còn bảo tồn, giữ gìn được nhiều di tích lịch sử - văn hóa có giá trị. Đã có khoảng 18 di tích được xếp hạng cấp quốc gia và trở thành nơi tham quan nổi tiếng của khách du lịch trong và ngoài nước.

Bên cạnh những di tích lịch sử văn hóa nổi tiếng, độc đáo được rất nhiều khách tham quan biết đến như: Chùa Chuông, đền Mẫu, Đông Đô Quảng Hội, chùa Phố Hiến (nơi có cây nhãn tổ tiến vua hàng nghìn năm tuổi), Văn miếu Xích Đằng, đền Trần... Nhưng có một điều đặc biệt mà ít ai biết, đó là nằm ngay giữa trung tâm TP.Hưng Yên lại xuất hiện đảo cò, với số lượng lên tới hàng nghìn con và đa dạng nhiều chủng loại như: Cò trắng, cò đen, vạc, vạ, giang... nằm giữa hồ An Vũ 1 thuộc công viên Nam Hòa. Đảo còn được ví như một bông hoa trắng khổng lồ nổi lên giữa lòng thành phố trẻ.

Công viên Nam Hòa (TP.Hưng Yên) rộng hơn 20ha, với kết cấu cây xanh như tre, liễu, dừa... bao quanh hồ nước. Diện tích mặt nước rộng trên 12ha không chỉ đảm bảo tốt yêu cầu về môi trường cũng như cảnh quan đô thị, mà còn là nguồn thức ăn dồi dào cho đàn cò. Đặc biệt là loài tre bát độ - một loại cây sinh trưởng thân lá mạnh, rất phù hợp với đặc tính và môi trường sinh sống của đàn cò. Được trồng phổ biến cùng với dừa cảnh ở gần 4.000m2 trên đảo. Đây cũng chính là lý do chính khiến cò tập trung ở đây ngày càng đông đúc.

Qua tìm hiểu, được biết trước đây hồ là một bãi sình lầy thuộc hợp tác xã Phố Hiến xưa, chỉ khai thác nuôi cá, trồng sen và lúa. Và được gọi bằng nhiều tên gọi khác nhau: Đầm Lò Lồi, hồ An Vũ. Đến năm 2002 UBND TP.Hưng Yên giao mặt bằng công viên - hồ điều hòa An Vũ cho Cty Thị Chính quản lý và sử dụng hiệu quả. Từ đó hồ được cải tạo và đổi tên thành công viên Nam Hòa ngày nay. Được biết cò xuất hiện khi hồ vẫn là một bãi sình lầy, nhưng chỉ với số lượng ít, sau khi hồ được cải tạo, nạo vét. Qua quá trình giải quyết bóng mát và cảnh quan hồ, cò kéo về ngày một nhiều hơn và sống luôn trên đảo. Từ đó hình thành đảo cò hiện nay với tên gọi thân thuộc, bình dị với các du khách khi đến tham quan Hưng Yên.

Ông Trương Quốc Trân - Phó GĐ Cty môi trường và công trình đô thị Hưng Yên (đơn vị trực tiếp quản lý đảo cò) - cho biết: Nhiều năm trở lại đây, lượng cò về đảo sinh sống ngày một đông với nhiều chủng loại. Đây là một điều đáng mừng và tự hào mà ít nơi có.

Theo đó, bên cạnh việc tăng cường đảm bảo an ninh môi trường sinh sống cho đàn cò, Cty luôn chú trọng và đề ra phương án để bảo tồn, phát triển đàn cò ngày một tốt hơn, như trồng tre ta quanh đảo để giữ đất, tránh sạt lở, đồng thời trồng bổ sung thêm tre bát độ tạo thêm chỗ sống cho đàn cò. Kết hợp quảng bá rộng rãi hơn nữa hình ảnh đảo cò Hưng Yên với khách tham quan, trở thành điểm du lịch hấp dẫn.

Từ lâu, người dân quê nhãn đã quen với hình ảnh cánh cò trắng đậu san sát trên cành cây, ngọn tre. Nhìn xa tưởng như cành hoa được tô điểm bằng hàng vạn bông trắng. Dạo trong công viên, bạn như dần quên đi sự ồn ã của nhịp sống nơi đô thị, bởi cảnh vật, sự gần gũi của thiên nhiên nơi đây. Một bầu không khí trong lành và yên bình hòa vào tiết trời thu. Tiếng kêu của những chú cò như tách bạn ra khỏi dòng suy nghĩ, mà chăm chú quan sát từng cánh chim màu trắng phía xa.

Hàng vạn cánh cò bay lượn chao nghiêng trên bầu trời, sau một ngày tỏa đi kiếm tìm thức ăn, giờ đây đã bay trở về cùng neo đậu trên đảo. Thời điểm dễ quan sát nhất là vào lúc sáng sớm và khi chiều xuống, đó là lúc cò tập trung nhiều trên đảo. Cứ mỗi chiều đến, công viên lại đông hơn với từng nhóm người bách bộ, chạy tập thể dục hay chỉ là ngồi thư dãn nhìn cánh cò bay chấp chới.

Cụ Cao Thị Hòa, 85 tuổi - sống tại Bãi Sậy - cho biết: “Tôi sống ở đây hơn nửa đời người, nhưng chưa bao giờ tôi thấy cò về nhiều như mấy năm gần đây. Cứ hôm nào trời sắp có dông bão là cò bay kín trời”.

Đảo cò được ví như một viên ngọc quý mà thiên nhiên đã ban tặng cho đất và người quê nhãn. Hiện tượng cò về tập trung và sinh sống nhiều trên đảo, lại ngay giữa trung tâm thành phố là một điều lạ, ít xảy ra. Khi mà so với các loài động vật khác, thì cò là một loài nhạy cảm nhất và thường thích sinh sống ở những vùng đầm lầy. Điều đó đã khẳng định được môi trường sinh thái của vùng đất nơi đây, trong khi Hưng Yên đang là một thành phố trẻ với nhịp sống đô thị hóa cao. Người xưa thường nói “đất lành chim đậu”. Phải chăng đúng với nơi đây, vì Hưng Yên hay còn được biết đến với ý nghĩa là hưng thịnh và yên bình.