Cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp: Học lại nghề để kiếm việc

LĐ - 189 LỤC TÙNG
Kỹ sư Phước và Thủy Tiên trong giờ học lại trung cấp thú y.

ĐBSCL được xem là “vùng trũng” trên bản đồ giáo dục của cả nước, nhất là lĩnh vực trình độ cao. Nhưng trớ trêu thay, tại đây đang diễn ra nghịch lý rất xót xa: Hàng ngàn cử nhân, thạc sĩ phải chấp nhận “học lùi” tại các trường dạy nghề để nuôi hy vọng tìm việc làm sau thời gian dài thất nghiệp. Điều này không chỉ gây lãng phí tiền của phụ huynh, thời gian vàng của lao động trẻ, hay lãng phí sức tăng tốc của đất nước... mà còn để lại nhiều nguy cơ khó lường khác cho xã hội.

Kỳ 1: Bùi ngùi “học lùi”

Sau nhiều năm gần như miễn nhiễm, thời gian gần đây chứng bệnh: Sinh viên bỏ ngang ĐH hay cử nhân, thạc sĩ quay lại học nghề... đã “di căn” đến ĐBSCL. Nhiều gia đình sau khi đánh đổi cả gia tài, sức khỏe cho con, em ăn học, nay lại phải “vay nóng, vay lạnh” để cử nhân quay trở lại học làm thợ, nuôi hy vọng tìm việc làm.

Nhức nhối với phần nổi “tảng băng”

Sau 3 năm làm đủ các nghề: Tiếp thị sản phẩm, bán bảo hiểm xe máy, phụ gia đình buôn bán... để chờ cơ hội mà vẫn không xin được việc làm đúng nghề, kỹ sư nuôi trồng thủy sản Nguyễn Thị Thủy Tiên (SN 1991, ấp 6B, xã Trường Xuân, huyện Tháp Mười - Đồng Tháp) quyết định tìm đến lớp trung cấp thú y tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Đồng Tháp với hy vọng mở rộng cơ hội tìm việc làm. Phải mất 7 năm để quay lại vị trí thấp hơn điểm xuất phát, quả là bước “thụt lùi” quá lớn. 

Nhưng xem ra Tiên vẫn còn may hơn Trần Minh Phước (SN 1986, xã Ba Sao, huyện Cao Lãnh - Đồng Tháp). Tốt nghiệp kỹ sư khoa học môi trường năm 2011, Phước không chỉ là niềm hãnh diện của gia đình mà còn là tấm gương cho trẻ em vùng thuần nông này, nhưng sau 5 năm không tìm được việc làm đúng nghề, Phước chấp nhận vào học trung cấp thú y chung với Thủy Tiên. 

“Đây là chuyện thường ngày ở trung tâm”, Phó GĐ Trung tâm Dịch vụ việc làm Đồng Tháp Nguyễn Thị Minh Tuyết “bật mí” thêm: “Từ đầu năm 2016 đến nay có 14 cử nhân, kỹ sư vào đây học nghề”. Vào thời điểm này, Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp cũng đã tiếp nhận 3 cử nhân, kỹ sư vào học hệ cao đẳng. Không chỉ “học lùi”, nhiều kỹ sư còn chấp nhận tham gia lao động phổ thông ở nước ngoài. Điển hình là trường hợp Hồ Huỳnh Thi (SN 1993, ấp An Bình, xã Mỹ An Hưng A, Lấp Vò - Đồng Tháp). Sau 2 năm lĩnh bằng kỹ sư xây dựng, không tìm được việc làm, Thi quyết định xin đi lao động tại 
Nhật để tích lũy tiền phụ giúp cha mẹ trả nợ đã vay ăn học trước đó.

Kiểu “học lùi” này cũng xuất hiện ở các tỉnh An Giang, Kiên Giang... Dù biết đó là cuộc “trở lại” đầy tốn kém về thời gian, tiền bạc để nuôi hy vọng tìm việc làm, nhưng nhiều cử nhân không đủ cơ hội chạm tới. Còn kỹ sư xây dựng Hồ Trọng Nhân (ấp An Bình, Mỹ An Hưng A, Lấp Vò) do không tìm được việc làm, nhà lại không có tiền trả nợ lo cho Nhân học, nên cả gia đình kéo nhau lên Sài Gòn... Người thân thương tình kêu cho mượn tiền đóng học phí đi lao động xuất khẩu, dù rất muốn, nhưng Nhân không thể vì nếu đi học thì không lo đủ tiền ăn hằng ngày.

Nhiều hệ lụy đáng lo

“Đến khi đi xin việc, tôi mới biết ngành nuôi trồng thủy sản có tục “kỵ” phụ nữ. Nhiều chủ ao nuôi cá cấm tuyệt nữ ra vào nên rất khó tìm được việc làm”, kỹ sư Thủy Tiên bật mí. Dù thừa nhận đã sai lầm khi chọn nghề, nhưng đó không hẳn là lỗi của Tiên. Bởi ở cái tuổi 18, Tiên rất cần sự tư vấn, sẻ chia để chọn nghề cho cuộc đời, nhưng các buổi hướng nghiệp trong trường chưa làm được điều đó.

ThS Trần Thanh Liêm - GĐ Sở GDĐT Đồng Tháp - thừa nhận công tác hướng nghiệp tại các trường THPT còn nhiều vấn đề, nhưng cũng khó cải thiện ngay vì chưa chuyên nghiệp hóa được nhân lực nên vẫn loay hoay với việc tận dụng BGH, giáo viên chủ nhiệm... Trong bối cảnh cả nước đang có trên 200.000 cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp thì điều này cũng đồng nghĩa: đối mặt với nguy cơ “học lùi” trước khi tốt nghiệp. 4 năm đèn sách, chi phí cho mỗi cử nhân cũng lên đến 200-400 triệu đồng. Vậy mà ra trường thất nghiệp rồi lại tiếp tục “học lùi” để tìm đường mưu sinh là sự lãng phí rất lớn. Bởi điều này không chỉ làm sụp đổ lý tưởng của cử nhân mà còn thất vọng công lao của phụ huynh. 

Ông Hồ Quốc Cường (cha của Hồ Huỳnh Thi) cho biết: “Do trước đây nhà nghèo, tôi không có điều kiện học hành đàng hoàng, vì vậy khi biết con đậu kỹ sư xây dựng, cả nhà làm đủ thứ nghề lo cho con học với mong muốn sau này có nghề lập thân”. Thậm chí, nhiều trường hợp còn gây hệ lụy sụp đổ cả gia đình. Vì ôm khoản nợ lớn mà chưa biết khi nào mới trả được nên gia đình Hồ Trọng Nhân phải bỏ xứ... Không chỉ gây lãng phí tiền của, thời gian... nạn “học lùi” còn để lại di chứng đến công tác đào tạo nghề. “Có lẽ do ảnh hưởng tâm lý, tuổi tác... nên thái độ, tinh thần học tập của phần lớn các cử nhân không tốt bằng học sinh vừa tốt nghiệp THPT”, chị Minh Tuyết chia sẻ.

>>>NÓNG 24H: Thêm một vụ đánh ghen kinh hoàng

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

trang
Kinh tế lao dốc triền miên gần chục năm qua, nhưng có kẻ vẫn lừa dân, rằng "kinh tế đang khởi sắc, đang ấm dần,…", nên biết bao người vẫn không biết rằng mình sẽ thất nghiệp, vẫn cặm cụi học hành. Nhưng "thất nghiệp cũng là một nghề, phải được đào tạo bài bản trước khi chính thức bị thất nghiệp", nên có rất nhiều trường đại học mọc lên như nấm sau mưa, đào tạo nhiều bạn trẻ thành người có nghề “thất nghiệp”. Tuy rất tốn kém, nhưng có cái “bằng thất nghiệp” cũng giúp thế hệ trẻ trang bị thêm kiến thức trường đời.
Trả lời - -
Trần Khánh Dinh
Học lại là lẽ tất nhiên. Tất nhiên vì học Ths, TS ở VN bây giò miễn sao có cái bằng cho oai oách, người học thực tâm huyết vì dân vì nước có mấy người? vả lại ai có đủ trình độ để dạy?
Trả lời - -
Hương Ly
“Dạy”, “học” và “làm” ở VN phải nói là loạn, bởi nó không theo một quy luật nào cả, dạy để mà dạy, học để mà học, còn làm được gì thì không cần biết. Có lẽ do trào lưu và sự mặc cảm mà các GĐ bằng mọi giá cho con cái mình học và học để có một tấm bằng ĐH, cho nó danh giá, cho nó bằng anh bằng chị, cho mát cái mặt với thiên hạ con tôi là ĐH, cho dù là rất tốn kém và sau khi TN ĐH chẵng kiếm được công ăn việc làm thậm chí là còn phải nuôi dài dài. Như vậy, phải nói để hàng trăm ngàn cử nhân thất nghiệp lỗi một phần là do các em chưa biết chọn đúng ngành nghề mà XH cần, cứ chạy theo cái danh nên mới vậy, và lỗi lớn nhất là của Nhà nước, của Bộ GD&ĐT chưa quan tâm đúng mức về GD&ĐT con người…..
Trả lời - -
Sông Quê
Cả nước rơi vào tình trạng này, chứ đâu mỗi mấy địa chỉ báo nêu tên. Quê tôi ngoài bắc, con em học xong thất nghiệp đầy rẫy, kỹ sư, cử nhân, thạc sĩ... đều thất nghiệp hết. HỌ không có 5 hay 7 trăm triệu đồng, hay thậm chí hàng tỷ đồng để xin việc làm, nên đành rẽ ngang, chứ chờ việc thì chết đói. Phụ hồ có, xe ôm có, buôn thúng bán mẹt có, đi nước ngoài làm cu li có, học lại cao đẳng hay học thêm nghề để đi làm công nhân cũng có. Nói tóm lại là thất nghiệp, thất nghiệp... lan tràn. Chả còn cách nào khác, trong các nhà máy lớn thì người trung quốc chiếm hết việc làm, xí nghiệp nhỏ thì không cần người có bằng đại học... Ngồi chơ chờ việc thì chết đói...
Trả lời - -
Hai
Tôi lại nghĩ khác. Lỗi do các bạn ấy ra trường không có sự chủ động cần thiết. Các TP lớn đều vẫn cần rất nhiều nhân lực chất lượng cao.
Mỹ Dung
Ôi mình có đứa cháu gái tốt nghiệp ĐH nhân văn nhaanver gì đó ở ngoài HN , bây giờ về phụ mẹ bán bánh cuốn nóng và ôm ước mơ lấy chồng ...được đi xuất cảnh , nó là hệ quả của nền giáo dục đầu vào thì khó đầu ra thì dễ mà.
Trả lời - -
Nguyễn thanh Giang
Đây là một điều đáng tiếc song cũng không phải là cái gì quá bi đát,trầm trọng.Đã học một thứ mà hiện tại xã hội không có nhu cầu hoặc cố nhu cầu ở những nơi mà mình thấy không thích hợp thì phải học cái nghề mà xã hội Cần để nuôi sống mình đã.Cái đó rất thường. Gần đây Báo chí vẫn đưa tin một anh kĩ sư,thạc sĩ nào đó về nhà nuôi lợn,trồng rau sạch thu hàng trăm triệu...các anh này chắc chắn là phải học nghề nuôi lợn trồng rau.Những kiến thức .hiểu biết từ cái bằng cử Nhân ,thạc sĩ chắc không bỏ phí đâu. Chúng ta nên nhìn thẳng vào thực tế đừng nên bi kịch hoá cuộc sống.
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Cách nhận biết Iphone đã rơi vào nước, Samsung thắng kiện Apple