Hồ sơ:

Tổng thống Brazil đối mặt khủng hoảng chính trị

LĐCT - 17 NGỌC VÂN (Theo BBC, VOA)
Chia sẻ

Brazil đang lâm vào rối loạn chính trị khi Tổng thống Dilma Rousseff đối mặt với việc bị luận tội, trong khi chưa đầy bốn tháng nữa là Thế vận hội khai mạc ở Rio de Janeiro.

Chỉ vừa một năm rưỡi trước, hơn 54 triệu người dân Brazil bỏ phiếu bầu lại bà Rousseff lãnh đạo một trong những nền dân chủ lớn nhất thế giới. Bà đánh bại liên minh trung hữu với thắng lợi sít sao và nhận nhiệm vụ tiếp tục phát huy di sản của Đảng Công nhân trung tả, vốn đã cầm quyền ở Brazil từ năm 2003. Nhưng giờ đây Quốc hội Brazil đã tiến hành bước đi đầu tiên để luận tội nữ tổng thống. 


Thượng viện có thể bỏ phiếu vào đầu tháng 5 để tiến hành luận tội nhà lãnh đạo cánh tả 68 tuổi này, và nếu việc đó xảy ra, bà Rousseff sẽ bị buộc phải từ nhiệm lên tới 180 ngày, trong khi một phiên xét xử luận tội được tiến hành. Chỉ cần một đa số quá bán ở Thượng viện để tiến hành xét xử và truyền thông Brazil cho hay, 45 trong số 81 thượng nghị sĩ ủng hộ xét xử. Tại sao mọi việc lại diễn tiến đến mức độ này với một tổng thống mà chỉ vừa 3 năm trước đây còn nhận được 80% ủng hộ?

Hồ sơ sạch sẽ

Brazil chứng kiến một loại các vụ bê bối kể từ khi bà Rousseff nhậm chức lần 2 hồi tháng Giêng năm ngoái, từ hàng triệu USD của tập đoàn dầu khí nhà nước khổng lồ Petrobras bị các công ty xây dựng tư nhân và chính trị gia đánh cắp, đến một thượng nghị sĩ quyền lực mặc cả để một nhân chứng chủ chốt được thả khỏi tù, và đầy rẫy những tiết lộ tham nhũng khác. 

Hầu như toàn bộ tầng lớp chính trị cách này hay cách khác đều dính líu đến các thỏa thuận mờ ám. Tuy nhiên, chỉ có một người vẫn giữ được hồ sơ khá sạch sẽ, đó là Tổng thống Dilma Rousseff. Ngay cả các đối thủ cũng có xu hướng thừa nhận uy tín của bà Rousseff như một chính trị gia trung thực. Nhưng trớ trêu thay, bà lại là người có thể phải trả giá đắt nhất cho nhiều scandal mà Brazil hiện đang phải đối mặt.

Nền kinh tế chứ không phải tham nhũng

Hồ sơ cá nhân của bà Rousseff về tham nhũng có thể chưa bị vấy bẩn tính đến thời điểm này, nhưng việc bà điều hành kinh tế đã gây nhiều tranh cãi. Và đây là luận cứ phe đối lập sử dụng để luận tội bà. Cuộc khủng hoảng kinh tế Brazil bắt đầu vào năm 2011, khi Trung Quốc phát triển chậm lại và hàng hóa của Brazil mất giá trị trên thị trường thế giới. Trong khi đó Brazil vừa mới chỉ trải qua khoảng 10 năm tăng trưởng vững chắc và tái phân phối thu nhập mạnh mẽ.

Tổng thống và nhóm phụ tá của bà coi việc suy giảm là tạm thời và sử dụng các biện pháp kích thích đắt đỏ nhằm giữ cho nền tài chính của đất nước phát triển cho đến khi triển vọng toàn cầu phục hồi. Tuy nhiên, tốc độ phát triển chậm lại của Trung Quốc trở thành hiện tượng bình thường, và tất cả những biện pháp của Chính phủ Brazil nhanh chóng trở thành không bền vững. Bất chấp điều đó, bà Rousseff thắng cử với cam kết duy trì kích thích tăng trưởng và chỉ trích các đối thủ đòi điều chỉnh như tăng thuế và cắt giảm ngân sách.

Nhưng khi tái đắc cử, bà Rousseff một tay lựa chọn điều chỉnh tài chính mạnh mẽ, làm giận dữ những người bỏ phiếu cho phe đối lập và khiến những người ủng hộ cảm thấy bị phản bội.

Sổ sách kế toán "sáng tạo"

Những quyết định tồi tệ về kinh tế mà các nhà chỉ trích cáo buộc không phải là một tội ác. Nhưng một trong những biện pháp mà bà Rousseff và cộng sự thực hiện trong năm 2014 liên quan đến các tài khoản liên bang lại bị tòa án liên bang coi là bất hợp pháp. 

Các chính phủ Brazil được yêu cầu phải thực hiện mục tiêu thặng dư ngân sách được Quốc hội đề ra. Bà Rousseff bị cáo buộc cho phép "kỹ thuật kế toán sáng tạo" liên quan đến các khoản vay của ngân hàng công cho kho bạc, để tăng giả tạo thặng dư ngân sách. 

Điều này làm cho các tài khoản chính phủ trông đẹp hơn thực tế. Bà Rousseff luôn nói rằng, bà không làm gì sai trong vấn đề ngân sách. Bà nói rằng, nhiều tổng thống khác, thị trưởng và thống đốc bang cũng luôn dùng cách này và không có ai bị trừng phạt.

Trong khi tranh luận còn đang diễn ra thì bà Rousseff đã không thực hiện được kế hoạch điều chỉnh tài chính của mình. Doanh thu của chính phủ bị giảm nhanh chóng, nền kinh tế bị co lại sau khi cắt giảm trợ cấp thất nghiệp và các khoản ngân sách cho cấp bộ. 

Năm 2015 là một năm thảm họa cho nền kinh tế Brazil. Tới đầu 2016, nước này đã phải cắt giảm khoảng 1,5 triệu công ăn việc làm, và đã có một năm GDP giảm tệ nhất kể từ 1990 trở lại đây. Brazil đã có mức lạm phát hai chữ số, cao hơn nhiều so với mục tiêu đề ra, và khoản nợ đã bị các cơ quan xếp hạng tín dụng đánh tụt điểm xuống mức xấu.

Trong khi đó, nhà phân tích Mỹ Latin - Sean Burges - của Đại học Quốc gia Australia cho rằng, chính phủ của ông Luiz Inacio Lula da Silva và của bà Rousseff, người mà ông ta đích thân lựa chọn, đã thực hiện "những hành vi tham nhũng đáng kinh ngạc, nhưng không tệ hơn bất kỳ đảng nào từng nắm quyền ở Brazil". Ông nói rằng "về tính chính danh, người nào cầm quyền ở Brazil sẽ có một khoảng thời gian khủng khiếp".

Chế độ độc tài quân sự

Cho đến nay, vấn đề kinh tế là mối đe dọa chính đối với chiếc ghế tổng thống của bà Rousseff. Bà bắt đầu sự nghiệp chính trị với tư cách là một phiến quân Marxist vào những năm 1970, chống lại nền độc tài quân sự tàn bạo của Brazil. Trong những năm 1980, khi Brazil trở thành nền dân chủ, bà Rousseff theo học kinh tế và giữ một vị trí nhỏ ở thành phố Porto Alegre. Người tiền nhiệm Lula da Silva, tổng thống Brazil từ 2003 đến 2011 đã dìu dắt bà trở thành nữ tổng thống đầu tiên của Brazil.

Bà Rousseff tin tưởng vào vai trò của chính phủ trong việc thúc đẩy phát triển và điều tiết thị trường. Bà đặt niềm tin này vào thực tế bằng việc xác định lại quy tắc trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế, trong đó có năng lượng, dầu khí và ngân hàng. Nhưng giờ đây bà đang đối mặt với thách thức chính trị lớn nhất trong cuộc đời. Hạ viện Brazil đã bỏ phiếu thông qua việc luận tội tổng thống, trong khi bà Rousseff khăng khăng rằng, mình không làm gì sai. Với sự bình tĩnh, bà nói sẽ chiến đấu chống lại "sự bất công" và sẽ không bị khuất phục trước áp lực.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Công nghệ 360: Tesla Model X đạt 5 sao trong bài kiểm tra độ an toàn