Bị xâm phạm quyền lợi, 44% người tiêu dùng chọn “im lặng”

LĐO Khánh Linh
Ảnh minh họa

Theo kết quả khảo sát nhận thức của người tiêu dùng (NTD) về bảo vệ quyền lợi NTD ở Việt Nam do Cục Quản lý cạnh tranh (QLCT) vừa công bố sáng 12.8, hơn một nửa số NTD (56%) tham gia khảo sát đã từng bị xâm phạm quyền lợi trong khoảng thời gian từ 2011 – 2015, trong đó có 44% số người được hỏi chọn phương án im lặng và bỏ qua vụ việc.


Bị quấy rối thông qua tiếp thị, quảng cáo

Theo ông Phan Thế Thắng – Phó trưởng phòng Bảo vệ quyền lợi NTD (Cục Quản lý Cạnh tranh, Bộ Công Thương), nhóm hàng hóa, dịch vụ được nhiều NTD phản ánh nhất là trong lĩnh vực thực phẩm, nước giải khát (chiếm 19,69%), đồ điện tử gia dụng (13,05%) và hàng hóa tiêu dùng thường ngày là 12,88%. Kết quả này không quá bất ngờ bởi thực trạng thực phẩm không an toàn, mất vệ sinh, chất lượng, chế độ bảo hành đồ điện tử gia dụng, điện thoại, dịch vụ viễn thông… đang gây nhiều bức xúc cho NTD.

Trong đó, 25% NTD cho biết chất lượng không đảm bảo, 18% cho biết bị quấy rối thông qua tiếp thị, quảng cáo trái ý muốn, 16% cho rằng có gian lận về đo lường, 12% cho rằng có gian lận về xuất xứ. Hành vi gian lận về thời hạn sử dụng cũng chiếm tới 10% số người được hỏi, không cung cấp hóa đơn chứng từ chiếm 8%, không thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo hành hàng hóa là 7%...

Mặc dù số lượng NTD tham gia khảo sát đã từng bị xâm phạm quyền lợi khá lớn nhưng có tới 44% số người được hỏi chọn phương án im lặng và bỏ qua vụ việc do giá trị tranh chấp nhỏ chiếm 38,56%; thủ tục khiếu nại, khiếu kiện tới cơ quan có thẩm quyền phức tạp (22,05%); cho rằng đơn vị kinh doanh sẽ không giải quyết (15,92%); không biết đến các quy định có liên quan (11,1%); không biết đến các cơ quan, tổ chức hỗ trợ giải quyết khiếu nại cho NTD (10,75%)…

Đáng tiếc chỉ có 20% số người tham gia khảo sát chọn phương án yêu cầu hỗ trợ từ cơ quan, tổ chức bảo vệ quyền lợi NTD và 36% thực hiện việc khiếu nại đến tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ khi bị xâm phạm quyền lợi.

Vai trò “mờ nhạt” của các tổ chức

Đáng chú ý, có tới 53,60% số người được hỏi chưa từng liên hệ với bất kỳ cơ quan, tổ chức nào để yêu cầu hỗ trợ giải quyết tranh chấp. Tỉ lệ người đánh giá “Chưa tốt” về công tác giải quyết khiếu nại NTD tại các cơ quan quản lý nhà nước lên tới 42,77% và 31,17% cho biết không có ý kiến vì chưa từng liên hệ hoặc không biết đến các cơ quan này. Nguyên nhân đưa ra chủ yếu vẫn là do quy trình, thủ tục giải quyết phức tạp, rườm rà (27%); không nhận được hỗ trợ hiệu quả từ cán bộ chuyên trách (21%); thẩm quyền trong giải quyết vụ việc tranh chấp NTD còn hạn chế (19%)…

Vai trò của các Hội bảo vệ quyền lợi NTD cũng khá “mờ nhạt” khi chỉ có 26,73% đánh giá “Tốt” trong khi 52,53% đánh giá chưa tốt và 20,73% không có ý kiến do chưa từng liên hệ hoặc biết đến các Hội này (?!).

Theo đó, đối với các Hội bảo vệ quyền lợi NTD, có tới 24,27% NTD đề xuất cần tăng cường tham gia xây dựng chính sách, pháp luật bảo vệ quyền lợi NTD; 16,82% đề xuất cần hướng dẫn, hỗ trợ NTD giải quyết tranh chấp đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh… Đối với các cơ quan nhà nước, 20,58% NTD đề xuất cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật BVQLNTD và kiến thức tiêu dùng; 15,49% đề xuất cần tăng cường thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm quyền lợi NTD…

Đánh giá công tác vận dụng kết quả khảo sát trong thực tiễn, bà Phạm Quế Anh – Tổ chức hợp tác quốc tế Đức (GIZ) cho rằng, kết quả hơn 70% số NTD cho rằng mình đã từng nghe hoặ biết đến luật bảo vệ quyền lợi NTD cho thấy NTD đã nhận thức được quyền lợi của mình. “Tuy nhiên, biết đến là một chuyện nhưng quan trọng là có khả năng thực hiện quyền đó trong thực tế hay không. Qua kết quả công bố, có thể nói, NTD mới nhận thức được chứ chưa biết làm thế nào để bảo vệ quyền của mình cả” – bà Quế Anh nói.

Đề xuất giải pháp về mặt lâu dài, bà Quế Anh khuyến nghị Cục QLCT và Hội BVQLNTD cần xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin về các vụ việc khiếu nại, số lượng hàng hóa có xảy ra tranh chấp… Đây chính là bằng chứng xác thực đối với NTD về hiệu quả hoạt động của các cơ quan này.

Mặt khác, bà Anh cho rằng, các lĩnh vực NTD bị xâm hại trong kết quả khảo sát còn khá đơn giản như hàng tiêu dùng, đồ ăn thức uống... trong khi thời gian gần đây nhiều ngành hàng như tài chính tín dụng, thương mại điện tử, dịch vụ công như: điện nước, bưu chính viễn thông, dịch vụ y tế… là những ngành NTD chưa có nhiều ý thức về quyền lợi của mình lại chưa được đề cập. Vì vậy, các cơ quan liên quan cần có thêm hoạt động, phương thức tuyên truyền đến từng lĩnh vực ngành hàng một cách chi tiết. Bên cạnh đó, cần áp dụng quy trình tiên tiến vào cơ chế giải quyết khiếu nại để những người nghèo, vùng sâu vùng xa yếu thế hơn có thể tiếp cận. Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế khiếu nại tập thể, nâng cao nhận thức về trách nhiệm của NTD vì mục tiêu tiêu dùng xanh bền vững trong tương lai.

 

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Sắp trình làng toa-lét không cần nước do Bill Gates tài trợ