Xuất khẩu của doanh nghiệp FDI vẫn áp đảo

HỒNG QUÂN

Năm 2016, dù đánh giá là năm kim ngạch xuất khẩu (XK) tăng trưởng ở hầu hết các mặt hàng XK chủ lực, song tốc độ tăng trưởng đã chậm hơn so kế hoạch dự kiến. Đặc biệt nhiều ngành hàng vốn là thế mạnh XK đã giảm mạnh như khai thác tài nguyên, dệt may, da giày, nông thủy sản… về giá XK sang các thị trường lớn. Trong bức tranh nhiều gam trầm này, XK của khối FDI vẫn là điểm sáng với kim ngạch XK tăng mạnh so với khu vực trong nước.

DN FDI áp đảo

Theo Bộ Công Thương, tổng kim ngạch XK cả nước năm 2016 đạt 175,9 tỉ USD, chỉ tăng 8,6%, thấp hơn kế hoạch đề ra tăng 10% so với năm trước. Cả nước có 25 mặt hàng có kim ngạch XK trên 1 tỉ USD, tăng 2 mặt hàng so với năm 2015. Trong đó, các DN trong nước chiếm tỉ trọng 28,4%, chỉ XK đạt 50,04 tỉ USD, tăng 4,8% so với năm trước, trong khi DN có vốn đầu tư nước ngoài - FDI (không kể dầu thô) chiếm tỉ trọng 70,22% có kim ngạch XK đạt tới 123,55 tỉ USD, tăng 11,8%, gấp 2,5 lần DN trong nước. XK tiếp tục tăng trong bối cảnh giá thế giới và cầu từ các thị trường nhập khẩu chính giảm. Đặc biệt ghi nhận sự phục hồi và đóng góp tích cực vào tăng trưởng XK của nhóm hàng nông sản, thủy sản với nhiều mặt hàng có sự tăng trưởng mạnh về lượng như: Rau quả, thủy sản, hạt tiêu, hạt điều, cà phê... và XK của khối các DN trong nước tăng trưởng dương (cùng kỳ tăng trưởng âm), đã bù đắp phần nào tác động của giá giảm. Tính chung, tác động của lượng XK tăng đã góp phần tăng kim ngạch XK của nhóm 795 triệu USD, trong khi giá XK giảm lại kim ngạch cả nhóm giảm 266 triệu USD.

Đã có sự chênh lệch đáng kể về kim ngạch XK của 2 khu vực FDI và trong nước. Trong khi xuất khẩu vẫn tăng mạnh chủ yếu ở nhóm hàng do khối doanh nghiệp FDI sản xuất, thì khối DN trong nước vẫn chưa có sự bứt phá. Một số nhóm hàng được dự báo là tăng trưởng khi VN tham gia các hiệp định tự do thương mại (FTA) như dệt may, da giày vẫn chưa tạo được sự chuyển biến. Trên thực tế, tăng trưởng XK của dệt may và giày dép năm 2016 lần lượt là 3,3% và 7,6% - là tương đối thấp so với mức tăng trưởng XK của các mặt hàng này trong năm 2015 (9,1% và 16,3%).

Bên cạnh nguyên nhân khách quan là do thị trường XK chủ yếu của các mặt hàng này là Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản... có tăng trưởng nhập khẩu dệt may, giày dép không cao thì XK dệt may, giày dép của ta còn chịu sự cạnh tranh mạnh từ các nước khác như Campuchia, Myanmar, Mexico, Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh, Indonesia. Một số nước như Trung Quốc, Ấn Độ, Myanmar, Bangladesh, Indonesia đã đưa ra các chính sách hỗ trợ DN dệt may như giảm thuế thu nhập DN, thuế nhập khẩu nguyên phụ liệu, đặc biệt là chính sách phá giá đồng nội tệ (Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia) nhằm thu hút đơn hàng, khách hàng gây khó khăn cho DN dệt may Việt Nam.

Cơ cấu XK chưa có sự dịch chuyển

Tại hội nghị tổng kết công tác ngành Công Thương 2016, triển khai kế hoạch năm 2017 tổ chức ngày 6.1, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ ra về lâu dài, ngành Công Thương cần phải nghiên cứu để chuyển dịch mạnh mẽ sản xuất công nghiệp từ dựa vào những thế mạnh không bền vững là tài nguyên thiên nhiên và nhân công giá rẻ, sang ứng dụng KHKT, đổi mới công nghệ để gia tăng hàm lượng chất xám trong sản phẩm, xây dựng được các thương hiệu mạnh quốc gia, tái cơ cấu mạnh mẽ để chủ động hội nhập. Hiện nay, nếu nhìn vào thực trạng cơ cấu mặt hàng XK của ngành công thương nhìn chung không thay đổi đáng kể so với trước. Nhóm hàng nhiên liệu, khoáng sản ước đạt 3,47 tỉ USD, giảm 29,2% so với 2015. Riêng dầu thô, giá và lượng XK giảm đã làm giảm kim ngạch khoảng 1,4 tỉ USD. XK dầu thô cả năm đạt gần 7 triệu tấn, kim ngạch đạt khoảng 2,35 tỉ USD, giảm 24,2% về lượng và 36,7% về giá trị. Nhóm hàng công nghiệp chế biến ước đạt 141,2 tỉ USD, tăng 10,5% so với cùng kỳ và chiếm 80,2% tổng kim ngạch XK.

Trong đó, những mặt hàng có kim ngạch XK lớn và tốc độ tăng cao là điện thoại các loại và linh kiện ước đạt 34,5 tỉ USD, tăng 14,4%; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện ước đạt 18,5 tỉ USD, tăng 18,4%. Tuy DN xuất khẩu chủ lực của nhóm FDI là Samsung trong năm gặp sự cố điện thoại Galaxy note 7, song Samsung vẫn đạt kim ngạch XK ở mức cao với việc VN đã trở thành trung tâm sản xuất, phân phối sản phẩm điện tử của Samsung ra toàn thế giới.

Tuy nhiên, 2 điểm hạn chế cần lưu ý trong lĩnh vực xuất khẩu của VN trong năm qua là: Sự sụt giảm liên tiếp ở khu vực thị trường ASEAN, đặc biệt trong bối cảnh thực hiện Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) - cho thấy khả năng tận dụng, khai thác lợi ích từ hội nhập từ khu vực thị trường này chưa tốt (năm 2014 giảm 10,1%, năm 2015 giảm 4,7%, năm 2016 giảm 4,7%). Bên cạnh đó, việc XK biên mậu sang thị trường Trung Quốc vẫn cho thấy còn nhiều rủi ro, chưa vững chắc. Hiện tỉ trọng nhập siêu từ Trung Quốc cũng lên mức báo động với 28 tỉ USD năm 2016, lớn nhất trong các thị trường nhập khẩu của VN. Ngoài ra, VN nhập siêu từ Hàn Quốc là 20,2 tỉ USD, tăng 8%; nhập siêu từ ASEAN là 6,3 tỉ USD, tăng 12,5%. Trong khi 2 thị trường vẫn giữ được mức xuất siêu là Hoa Kỳ với 29,4 tỉ USD, tăng 14,8% so với năm 2015 và EU là 22,9 tỉ USD, tăng 12,3%. Khu vực FDI (không kể dầu thô) xuất siêu 21,35 tỉ USD; nếu kể cả dầu thô, khu vực FDI xuất siêu khoảng 23,7 tỉ USD. Trong khi nhập siêu của khu vực DN trong nước lên tới 21,02 tỉ USD. Tính chung năm 2016, VN xuất siêu 2,68 tỉ USD, chiếm 1,52% kim ngạch XK.

 

 


[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

BLV Quang Huy nói gì về "màn kịch" trên sân Thống Nhất