Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

Không thể là văn bản hợp pháp

LĐCT - 39 PGS TS PHẠM VĂN TÌNH

Vừa qua, dư luận và báo chí xôn xao bàn tán rất nhiều về hình ảnh một người đàn ông chở thi thể người (bọc trong chiếu) bằng xe máy đi trên đường. Qua xác minh, người lái xe máy là ông Lò Văn Muôn (người dân tộc Thái), quê ở bản Ít B, xã Mường Sại, huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La.

Em gái ông, bà Lò Thị Phanh, bị ốm nặng, tiên lượng không qua khỏi. Gia đình đã xin được về nhà nhưng không may chị Phanh đã chết dọc đường. Cực chẳng đã, ông Muôn đành bó tạm em trong chiếc chiếu và dùng xe máy tự chở về nhà. Hoàn cảnh thật đau xót và thương cảm.

Vấn đề chúng tôi quan tâm và ngạc nhiên hết sức khi chứng kiến lá đơn xin về của gia đình (do ông Lò Văn Muôn viết). Ông giám đốc Lương Văn Tuận xác nhận rằng, bệnh viện đã đồng ý để chị Phanh xuất viện sau khi có đơn đề nghị từ phía gia đình. Nhưng xin độc giả xem ảnh chụp lá đơn này. Nếu đó là văn bản mà bệnh viện lấy làm căn cứ cho bà Phanh xuất viện thì đó là điều không chấp nhận được.

Có hai vấn đề đáng nói ở đây: 1) Những sai sót về ngôn ngữ và 2) Tính không hợp pháp về mặt pháp lý.

Chữ trong văn bản viết tay có thể xấu đẹp. Đó là chuyện bình thường. Vấn đề là phải rõ ràng về từ ngữ và câu văn. Một lá đơn vẻn vẹn 20 dòng, 102 chữ mà viết sai nghiêm trọng, đặc biệt là chính tả. ĐƠN XIN VỀ NHÀ = ĐƠN XIN VÊ BÊ HA, Xã hội = xá hộ, Chủ nghĩa = chủ nghia, Việt Nam = việt Man, Độc lập = Độc hơp, anh trai = anh chan, anh chay, điều kiện = liên kiện, gia đình = Ra Đinh, xin đưa = sinh đưa, trong quá trình = chong qua chinh, trách nhiệm = chach nhiệm... Chẳng câu nào ra câu nào. Nhiều chỗ không thể luận ra được, đành phải đoán mò.

Về sai sót này, ta hoàn toàn thông cảm với ông Lò Văn Muôn vì trình độ học vấn của ông chỉ đến thế. Có bao nhiêu người hiện nay vì nhiều lý do (khách quan và chủ quan) không có điều kiện học hành đến nơi đến chốn. Có người còn thất học. Việc họ tự tay phải viết một văn bản nào đó quả là quá sức. Trong trường hợp đó, cơ quan chức năng phải hướng dẫn họ. Nếu họ không đủ năng lực thực hiện thì phải trực tiếp giúp họ soạn thảo văn bản rồi đọc cho họ nghe trước khi ký (hoặc điểm chỉ). Đằng này bệnh viện phó mặc cho ông Muôn muốn viết thế nào thì viết.

Rất có thể, nhân viên bệnh viện hướng dẫn qua cho ông Muôn. Nhưng đây là văn bản đặc biệt, mang tính pháp lý, nên chí ít cũng phải có giá trị pháp lý. Bệnh nhân điều trị tại bệnh viện, có những tình huống phải cam đoan chịu trách nhiệm nếu xảy ra những sự cố rủi ro ngoài ý muốn hoặc do điều kiện chuyên môn không cho phép (trước một ca mổ, căn bệnh xử lý phức tạp, người nhà xin thôi điều trị để về nhà dù bệnh viện không đồng ý...). Hiện nay, ở các bệnh viện nói chung, chưa có các mẫu văn bản hướng dẫn trong những trường hợp như vậy (như Giấy cam kết, Giấy cam đoan, Đơn xin mổ, Đơn xin ra viện...). 

Nhưng dù không có sẵn bản mẫu thì cũng phải có một văn bản từ phía bệnh nhân (hay người nhà bệnh nhân), nêu yêu cầu của mình và cam kết chịu trách nhiệm nếu sau đó xảy ra sự cố rủi ro bất thường. Để trong trường hợp không may xảy ra, bệnh viện sẽ có minh chứng rõ ràng về trách nhiệm của mình nếu cơ quan pháp luật yêu cầu (không ít người đã đâm đơn ra tòa). Đối với trường hợp bệnh nhân Lò Thị Phanh, ông Lò Văn Muôn phải đứng tên trong lá đơn (có thể do ông viết hoặc do người khác giúp, nhưng ông phải ký hoặc điểm chỉ ở dưới). Trong “Đơn xin đưa bệnh nhân về nhà” đó, ông Muôn phải nói rõ quan điểm xử lý của bệnh viện (đã giải thích về tình trạng bệnh tật của bà Phanh và đề nghị tiếp tục điều trị), đề xuất nguyện vọng của gia đình (xin được đưa bà Phanh về nhà) và chịu trách nhiệm về những hậu quả có thể xảy ra (rủi ro dọc đường, bệnh tình xấu hơn...). Bản viết tay “chữ không ra chữ”, “lời chẳng ra lời” như ta đã thấy khó có một cơ quan tư pháp nào chấp nhận. Công việc này, Bệnh viện Lao và Bệnh phổi Sơn La hoàn toàn có thể giúp ông Lò Văn Muôn làm tốt.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Nội dung cuộc điện đàm giữa Putin và Trump được tiết lộ nóng nhất hôm nay