Sức khỏe của bạn:

Xét nghiệm tế bào học và ung thư

LĐCT - 13 BS ĐÀO THẾ TÂN
Chia sẻ
Ảnh minh họa. Nguồn: iStock.

- Nghiện thuốc lá nửa thế kỷ, thử cai nhiều lần cũng không được, bóc bao thuốc lá lại thấy sợ hình ảnh và dòng chữ cảnh báo ung thư. Hỏi một ông bác sĩ ngoại khoa sao bác sĩ lại hút thuốc lá không sợ ung thư; ông ấy bảo bây giờ đã có thuốc đích điều trị ung thư phổi không như trước kia chỉ điều trị phẫu thuật, xạ trị hay hóa trị. Vậy mà trước đây cứ tưởng ung thư là không có thuốc đặc trị (kiểu như kháng sinh dùng để đặc trị nhiễm khuẩn).

- Chẩn đoán và điều trị ung thư hiện nay đã có nhiều phát triển vượt bậc nhưng chi phí còn rất cao và chỉ thực hiện được ở các bệnh viện lớn. Nhờ công nghệ sinh học phân tử, bước đầu đã tìm ra một số gene là thủ phạm hay đồng phạm gây ung thư và tìm ra thuốc tấn công vào trúng đích gene đó mang lại hy vọng phát triển phương pháp tìm và diệt tế bào ung thư này.

- Người bệnh, người dân phần lớn chưa biết nguyên lý y học của phương pháp mới trước khi đặt niềm tin vào chẩn đoán và điều trị bệnh nan y này.

- Tế bào bị đột biến đoạn gene lành thành gene tiền ung thư, gene này mã hóa quá trình sản sinh một loại protein có vai trò truyền tín hiệu nội bào kích thích tăng sinh tế bào ung thư. Nói cách khác, hàng ngày hàng giờ luôn có tế bào mới sinh ra để thay thế tế bào cũ, trong hàng triệu hàng tỉ tế bào mới đó thể nào cũng có vài sản phẩm bị lỗi biến đổi gene. Nhưng để phát triển thành khối u ác tính, bọn tế bào ác phải truyền được tín hiệu kích thích sinh sản nhanh các tế bào ung thư. Cắt được sự lan truyền tín hiệu tăng sinh tế bào u là có thể kiểm soát khối u không to lên. Cùng với phát hiện ra đoạn gene tiền ung thư ấy, đã nghiên cứu ra thuốc đích để ngăn chặn từng đoạn tín hiệu kích thích tăng sinh tế bào này.

Nhưng do cơ chế thuốc điều trị đích ở mức độ phân tử nên thuốc phải chọn lọc đúng đích đó. Có bao nhiêu gene tiền ung thư thì gần như phải có ngần ấy thuốc tương ứng. Do đó đặt ra vấn đề phải tìm đúng loại gene đích trên bệnh nhân, kéo theo đó là yêu cầu chẩn đoán sinh học phân tử của chuyên khoa bệnh học. Từ bệnh phẩm sinh thiết tươi hoặc từ khối paraphine chứa mẫu tổn thương lấy từ khối u nghi ngờ, dùng kit chiết tách để thu được tế bào, tiếp theo dùng kỹ thuật PCR thường dùng trong labo sinh học phân tử để chẩn đoán xác định sự có mặt của gene hung thủ. Khi có kết luận dương tính với đoạn gene bệnh sẽ điều trị bằng thuốc đích tương ứng để ngăn chặn tăng sinh tế bào ung thư.

Bước đầu ở Việt Nam đã làm được xét nghiệm xác định 3 loại gene EGPR, KRAS, BRAF thủ phạm, đồng phạm gây các ung thư ở phổi, tuyến giáp, đại - trực tràng và đang triển khai thêm một phương pháp sinh học phân tử khác: Kỹ thuật hydrib (lai tại chỗ) để xác định gene HER-2/nếu trong điều trị ung thư vú.

Hy vọng ngày càng nhiều gene ung thư được phát hiện và thuốc điều trị đích được sản xuất để khống chế được càng nhiều loại ung thư với chi phí giảm dần và vẫn không quên phòng chống ung thư là cách tốt nhất cho cuộc sống mạnh khỏe hạnh phúc.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Video: Thua U23 Hàn Quốc 1-2, U23 Việt Nam dự VCK U23 châu Á với ngôi nhì bảng