Đặt stent chuyển dòng cứu bệnh nhân bị túi phình khổng lồ động mạch não

LĐĐS - 23 Nam Hương Giang
BS.CK I Trần Quốc Tuấn - khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - đang khám cho chị Tăng Diễm T sau phẫu thuật.

Bệnh lý túi phình khổng lồ mạch máu não (Giant Intracranial Aneurysm) là chỗ giãn lớn mạch máu não do thành mạch yếu hơn bình thường, có thể do thoái hóa thành mạch ở người già hoặc bệnh lý gây yếu thành mạch ở người trẻ tuổi. Túi phình khổng lồ động mạch não có nguy cơ tai biến xuất huyết và/hoặc nhồi máu não về sau rất cao.

Khoảng 60-70% người bệnh có túi phình khổng lồ động mạch não sẽ trở nặng sau 5 năm, và nguy cơ tử vong là rất cao lên đến 70-90%. Khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM đã và đang điều trị trung bình hơn 50 trường hợp mỗi năm.

Phát hiện bệnh nhờ chụp MRI

Chị Tăng Diễm T (31 tuổi, ngụ tại TP.HCM, nhân viên kế toán) có triệu chứng đau đầu liên tục trong 3 ngày, không đáp ứng thuốc giảm đau. Khi đến khám tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, chị Diễm T được bác sĩ cho chỉ định chụp MRI và phát hiện túi phình khổng lồ hình thoi trong động mạch não, chiều dài 40 mm, đường kính 20 mm. Sau hội chẩn, các bác sĩ khoa Ngoại Thần kinh lên phương án điều trị là đặt 2 stent chuyển dòng lồng vào nhau để che phủ được đoạn mạch máu phình.

Cô Nguyễn Thị S (61 tuổi, ngụ tại Sóc Trăng, nội trợ) nhập viện do đau đầu âm ỉ kéo dài, tiền căn bị tăng huyết áp, đái tháo đường, đang trong giai đoạn điều trị. Sau khi được chỉ định chụp MRI đã phát hiện túi phình khổng lồ động mạch não bên trái nội sọ của cô, kích thước rất lớn 35mm (thông thường các túi phình chỉ tầm 3-5mm).

TS.BS Nguyễn Minh Anh - Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cho biết: Túi phình động mạch não có thể biểu hiện bằng nhiều cách. Phần lớn các túi phình chưa vỡ không gây triệu chứng. Khi kích thước túi phình đủ lớn, có thể gây đau đầu kéo dài, liệt các dây thần kinh đầu mặt cổ (biểu hiện bằng nhìn đôi, lé mắt mới xuất hiện, mờ mắt, méo mặt…), hoặc yếu liệt tay chân diễn tiến nặng dần. Nếu túi phình động mạch não vỡ thì sẽ biểu hiện như đột quỵ với đau đầu dữ dội đột ngột, cứng cổ, lơ mơ, tê yếu tay chân, thậm chí tử vong ngay sau vỡ. Túi phình khổng lồ động mạch não có nguy cơ của bệnh rất cao, và nguy cơ điều trị trước đây cũng rất cao. Đó là lý do khiến loại bệnh lý này luôn là một trong các nhóm bệnh lý khó nhất trong chuyên ngành ngoại thần kinh.

Theo TS.BS Minh Anh, điều trị túi phình khổng lồ động mạch não trước đây rất khó khăn và đầy nguy cơ. Trước khi có stent chuyển dòng, phương pháp điều trị các túi phình này thường là mổ hở hoặc can thiệp trong lòng mạch máu gây tắc động mạch phình. Các phương pháp này có nguy cơ tử vong hoặc tàn tật sau điều trị lên đến 20-30%, và nguy cơ tái phát túi phình sau này (túi phình lớn lên lại) lên đến 20% sau 5 năm.

TS.BS Minh Anh cho biết thêm: Đối với các túi phình khổng lồ động mạch não (kích thước trên 25mm), trước đây có một số hướng tiếp cận điều trị. Một là mổ hở kẹp túi phình, hai là mổ hở nối mạch máu trong ngoài sọ và cắt bỏ động mạch phình, ba là can thiệp trong lòng mạch máu (can thiệp nội mạch) tắc đoạn động mạch phình và bốn là can thiệp nội mạch bít túi phình một phần bằng coils (là các vòng xoắn kim loại). Các phương pháp này trước đây có nguy cơ tử vong tàn tật sau điều trị rất cao (lên đến 20-30%) hoặc nguy cơ tái phát lại túi phình rất cao (trên 20% sau 5 năm).

Hiện nay, stent chuyển dòng là một cuộc cách mạng lớn trong điều trị túi phình khổng lồ động mạch não, giúp tăng cao khả năng điều trị và hạ thấp nguy cơ điều trị nhóm bệnh này rất nhiều. So với các phương pháp truyền thống, stent chuyển dòng có rất nhiều ưu điểm như nâng cao khả năng chữa khỏi lên đến 90-95% cho các túi phình động mạch não khổng lồ, giảm nguy cơ điều trị xuống thấp <5% cho phần lớn các túi phình (tuy vẫn có một vài vùng mạch máu có nguy cơ điều trị còn cao khoảng 20%). Tuy nhiên, chi phí điều trị cao hơn gấp nhiều lần các phương pháp truyền thống nên hiện nay phương pháp này chỉ mới được khuyến cáo áp dụng cho các túi phình động mạch não khi không còn phương pháp điều trị nào khác.

Tuổi nào dễ mắc bệnh?

TS.BS Minh Anh chia sẻ: Túi phình động mạch não nói chung có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, nhưng hay gặp hơn ở nữ giới, tỉ lệ xuất hiện tăng theo tuổi, gặp nhiều nhất ở lứa tuổi già - trung niên. Bên cạnh đó, các nguy cơ tim mạch nói chung như tăng huyết áp, hút thuốc lá, xơ vữa mạch máu, tiểu đường… cũng làm tăng nguy cơ bệnh lý túi phình động mạch não. Một yếu tố khác là cân nặng người bệnh, nếu béo phì thừa cân thì nguy cơ hẹp mạch máu do xơ vữa tăng, còn nếu quá nhẹ cân thì nguy cơ có túi phình động mạch não tăng.

TS.BS Minh Anh khuyến cáo: Nhóm bệnh lý mạch máu não nói chung và túi phình động mạch não nói riêng thường yên lặng, biểu hiện không điển hình, nếu trở nặng có thể nguy hiểm tính mạng trực tiếp. Do vậy, cộng đồng cần lưu ý đến nhóm bệnh lý này và tầm soát loại trừ bằng hình ảnh học tại các trung tâm uy tín khi người bệnh có biểu hiện đau đầu dữ dội đột ngột hoặc đau đầu kéo dài đáp ứng kém với điều trị nội khoa, tê yếu nửa người, nhìn đôi, méo miệng, mờ mắt đột ngột, hoặc rối loạn tri giác như lơ mơ, hôn mê.

Theo các chuyên gia, nếu phát hiện sớm khi tình trạng người bệnh còn tốt, đa số nhóm bệnh lý mạch máu não trong đó có túi phình động mạch não có thể được điều trị khá triệt để với nguy cơ điều trị tương đối thấp bằng can thiệp nội mạch hoặc mổ hở, tùy tình trạng người bệnh và đặc điểm thương tổn.


[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất


Kế hoạch ám sát Kim Jong-un của Hàn Quốc nóng nhất 24H qua