Nhiều băn khoăn về dự án thép 10,6 tỉ USD của Tôn Hoa Sen

LĐĐS - 23 Vi An
Đoàn công tác sang làm việc với lãnh đạo Tập đoàn CISDI tại Trùng Khánh, Trung Quốc năm 2015. Nguồn ảnh: Bạch Hoàn

“Cơn bão” về Formosa chưa kịp tan thì mới đây dư luận lại bàn tán xôn xao quanh dự án khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná - Ninh Thuận, công suất 16 triệu tấn/năm, mức đầu tư dự khiến khoảng 10,6 tỉ đô la Mỹ của Tập đoàn Hoa Sen. Nhiều người dấy lên nỗi lo lắng về nguồn nước cung cấp cho luyện thép, nỗi lo xử lý chất thải và sự cố môi trường khi dự án này đi vào hoạt động.

Chủ đầu cam kết không gây ô nhiễm môi trường?

Dự án Khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná - Ninh Thuận vừa được Bộ Công thương bổ sung vào quy hoạch ngành thép giai đoạn 2020 xét đến 2025 đã thu hút sự quan tâm của dư luận.

Công ty CP tập đoàn Hoa Sen dự kiến triển khai dự án này theo 5 giai đoạn từ năm 2017 - 2031, chia làm nhiều phân kỳ, với tổng vốn đầu tư lên đến 10,6 tỉ đô la Mỹ. Trong giai đoạn đầu, tổ hợp sẽ đưa vào vận hành khoảng 3 - 4 lò cao, công suất 1,5 triệu tấn thép/lò/năm. Tổng số lò cao dự kiến khoảng 10 lò, đến năm 2020 cung cấp khoảng 4,5 triệu tấn thép ra thị trường.

Chia sẻ với báo chí, ông Lê Phước Vũ - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Tôn Hoa Sen - cam kết: “Chúng tôi sẽ không xả thải ra biển, nếu nhà máy của Hoa Sen khi đi vào vận hành mà gây ô nhiễm cho môi trường thì chúng tôi sẽ đóng cửa nhà máy và giao toàn bộ tài sản cho Nhà nước”.

Nói về môi trường, ông Vũ tiếp tục nhấn mạnh: “Tôi nghĩ là chúng ta không thể nào xem nhẹ vấn đề môi trường, môi trường phải được đặt lên trên sự phát triển, đó là điều chắc chắn. Nhưng không phải vì vấn đề môi trường mà chúng ta không phát triển, đó là hai khía cạnh rất rõ ràng. Khi chúng tôi đầu tư, đây là cơ hội rất lớn, công nghệ và thiết bị hiện nay đều có thể giải quyết được vấn đề môi trường. Chúng tôi khẳng định sẽ làm dự án này với hết lương tâm, trách nhiệm của chúng tôi. Làm sao để vừa bảo vệ được môi trường mà vẫn tạo ra công ăn việc làm, tạo sự tăng trưởng cho xã hội, cho đất nước”.

Những băn khoăn lớn cần lời giải đáp

Những cam kết chắc chắn của ông Vũ vẫn chưa xoa dịu được dư luận trước những gì mà “người đi trước” là Formosa đã gây ra với môi trường. Và rõ ràng, sự lo lắng, nghi ngại này của dư luận không phải không có cơ sở.

Dự án thép của Hoa Sen với tổng công suất tối đa 16 triệu tấn/năm, bằng 80% dự án Formosa. Để sản xuất chừng ấy thép, mỗi ngày cần có 180.000 m3 nước ngọt, tức hơn 60 triệu m3/năm. Nguồn nước này lấy từ đâu khi Ninh Thuận có lượng mưa thấp nhất cả nước?

Để chuẩn bị nước cho dự án thép của Hoa Sen, mới đây, UBND tỉnh Ninh Thuận đã chỉ đạo Sở Xây dựng chuẩn bị đầu tư dự án xây dựng hệ thống cấp nước cho Hoa Sen Group, đấu nối từ nguồn nước của Nhà máy nước Phước Nam.

Thực tế, Nhà máy nước Phước Nam chỉ có công suất 30.000 m3/ngày, không đủ cho nhu cầu ngay trong giai đoạn đầu tiên của Hoa Sen là 33.000 m3/ngày. Đó là chưa kể nhà máy này đang cung cấp nước cho một khu công nghiệp và các khu dân cư khác.

Năm nay, hạn hán ở Ninh Thuận đã đến mức khốc liệt nhất trong vòng 11 năm trở lại đây. Nhiều hồ chứa nước ngọt cạn trơ đáy. Lượng nước tích trữ chỉ còn 15,6% dung tích thiết kế. Sản xuất nông nghiệp bị thiệt hại 700 tỉ đồng vì hạn bán trong năm 2015. Bốn tháng đầu năm nay, có tới 6.000 người dân Ninh Thuận thiếu nước sinh hoạt... Đến giờ, họ vẫn đang đi tìm nước. Nếu nhà máy thép đi vào hoạt động, nước đâu để cung cấp cho thép Hoa Sen? Và nếu có thể cung cấp cho Hoa Sen, liệu Ninh Thuận còn đủ nước cho những cánh đồng khô khát?

Với một tỉnh nghèo như Ninh Thuận, nguồn thu ngân sách từ đại dự án này quả là hấp dẫn, con số dự kiến 45.000 lao động địa phương có công ăn việc làm cũng sẽ giúp thay đổi đời sống kinh tế của địa phương, cạnh đó là cơ hội phát triển các ngành dịch vụ… Tuy nhiên, điều đó không thay thế được nỗi lo về nguồn nước và môi trường. Người dân cần được đảm bảo rằng sẽ không có một ảnh hưởng nào với môi trường, nhưng ai sẽ dám đảm bảo điều đó khi Formosa vẫn là bài toán chưa giải quyết xong? Du lịch biển đầy tiềm năng của Ninh Thuận có chắc chắn được an toàn khi nhà máy thép tầm cỡ Formosa được xây dựng tại đây? Năng lực xử lý chất thải được tính toán thế nào để xử lý lượng nước thải khổng lồ và những chất thải độc hại phát sinh trong quá trình luyện thép? Đó là những vấn đề mà dư luận vẫn đặt dấu hỏi.

Về thị trường, theo phân tích của các chuyên gia, khủng hoảng kinh tế thế giới từ năm 2008 tạo ra khủng hoảng thừa thép và làm giảm giá sâu. Theo Hiệp hội Thép Thế giới, chiều hướng tiêu dùng thép dự báo tăng thấp trong hai năm 2015-2016, và ở Trung Quốc, dự báo giảm mỗi năm 0,5%.

Với giá thép trên 300 đô la Mỹ/tấn như hiện nay, các công ty sản xuất thép trên thế giới chỉ có lãi bằng 1,2% doanh thu, trong khi công ty Mỹ hoàn toàn lỗ, liệu rằng Hoa Sen Group sẽ rót nhiều tiền vào công nghệ hiện đại để tăng chi phí đầu tư của dự án nhằm đảm bảo môi trường không bị ảnh hưởng?

Công ty cổ phần Chứng khoán TPHCM (HSC) cũng cho biết, qua trao đổi với Hoa Sen, tập đoàn cho biết sẽ không phát hành cổ phiếu mới, nguồn vốn tài trợ cho các dự án này sẽ từ phát hành trái phiếu và vay nợ ngân hàng. Là người đến sau, chấp nhận lãi vay để đầu tư vào phân khúc không béo bở cho lắm thì liệu sản phẩm và “sức chịu đựng” của Hoa Sen có đủ mạnh để có thể cạnh tranh trong bối cảnh thế giới đang dư thừa thép?

Theo các chuyên gia, trước khi có quyết định, cần phải thẩm định, xem xét kỹ lưỡng về năng lực thật sự của nhà đầu tư, cần có hội đồng quốc gia, thậm chí thuê chuyên gia tư vấn nước ngoài để làm rõ vấn đề về môi trường và các thiết bị công nghệ. Nếu không thì dễ dẫn đến khả năng ở Ninh Thuận sẽ có “Formosa” thứ hai vì sản xuất thép không chỉ ô nhiễm nước mà còn ô nhiễm chất thải rắn và khí nữa…

Được biết, năm 2015, Hoa Sen có cử một đoàn cán bộ đến Ninh Thuận khảo sát địa điểm để thiết kế xây dựng tổ hợp thép Hoa Sen Cà Ná. Trong đoàn có ông Nguyễn Văn Quý, khi ấy là Phó Tổng giám đốc của Hoa Sen. Thành phần còn có 6 người quốc tịch Trung Quốc đến từ CISDI Group - một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tư vấn, thiết kế, tổng thầu các dự án xây dựng nhà máy luyện gang thép… có trụ sở ở Trùng Khánh, Trung Quốc. Tại Việt Nam, CISDI đã tư vấn thiết kế và là nhà thầu xây dựng lò cao số 1, lò cao số 2 - những hạng mục quan trọng trong dự án luyện thép - của Formosa Hà Tĩnh.

 

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Khuất
Sao bây giờ ở Việt Nam lắm người bốc giời quá thế, hết dự án khủng ngăn sông Hồng đến dự án thép. Họ chưa làm lợi gì lớn gì cho đất nước ngoài việc ngồi nghĩ ra dự án lớn và buộc người khác phải tin hay sao
Trả lời - -
TS. Nghiêm Gia
Tôi cho rằng dự án liên hợp thép Cà Ná tỉnh Ninh Thuận không nên đầu tư, vì mấy lý do chính sau đây: 1. Hiện tại, năng lực sản xuất thép ở Việt Nam đang dư thừa, Cung lớn hơn cầu rất nhiều và giá thép đang thấp nên sẽ không hiệu quả: 2. Thiếu nguồn nguyên liệu, đặc biệt là quặng sắt để sản xuất gang và phôi thép theo công nghệ lò cao: 3. Vấn đề ô nhiêm môi trường chắc chắn sẽ xảy ra...
Còn nhiều vấn đề khác nữa, vì vậy cần tổ chức "Hội thảo toàn quốc về dự án thép Cà Ná" để các nhà khoa học và quản lý góp ý.
TS. Nghiêm Gia - chuyên gia cao cấp của TCty Thép Việt Nam - VNSTEEL.
Trả lời - -
Nguyễn Thị Hoa
Không cần nhà máy thép. Chỉ cần đi nhập khẩu thép về dùng còn hơn đầu đọc cả xã hội.
Trả lời - -
Mai Liên
Câu hỏi lớn ở đây là chính quyền tỉnh Ninh Thuận đang tính toán gì từ dự án này?
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Giá vé tăng chóng mặt trước trận Việt Nam - Indonesia