Việt kiều từ Campuchia về Bình Phước và Tây Ninh: Bộn bề khó khăn, nhưng không để dân đói

LĐĐS - 28 Đông Anh
Vào tháng 9.2016, một nhóm các nhà từ thiện đã mang lương thực hỗ trợ hàng trăm hộ Việt kiều hồi hương ở Bình Phước và Tây Ninh.

Từ tháng 7.2016, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo Bộ LĐ-TBXH, Bộ GD-ĐT và Bộ Tư pháp phối hợp với chính quyền địa phương 2 tỉnh Bình Phước và Tây Ninh, giải quyết vấn đề hàng ngàn người Việt hồi hương từ Campuchia, hiện đang sống tại 2 tỉnh này. Suốt 2 tháng qua, các bộ, ngành trung ương và chính quyền 2 tỉnh Bình Phước và Tây Ninh đã nỗ lực hỗ trợ người dân thuộc diện trên ổn định cuộc sống mới trên chính quê hương mình.

Hàng ngàn người dân sống lay lắt ven những lòng hồ

Điển hình là ven bờ lòng hồ thủy lợi Dầu Tiếng, thuộc địa giới tỉnh Tây Ninh, với hơn 1.600 người đang sinh sống. Hầu hết những người dân này đều trở về từ Biển Hồ (Campuchia). Họ hình thành nên 2 làng chài di động, chuyên sống bằng nghề lưới cá trên lòng hồ Dầu Tiếng, thuộc địa bàn 2 huyện Tân Châu và Dương Minh Châu (tỉnh Tây Ninh). Bất kỳ ai đến 2 làng chài Phước An (huyện Dương Minh Châu) và Tà Dơ (huyện Tân Châu), đều thấy rõ những khó khăn hiển hiện từng ngày, từng giờ, nơi cuộc sống của hơn 1.600 người Việt kiều hồi hương.

Anh Nguyễn Văn Danh (làng chài Tà Dơ) cho hay: “Mỗi ngày, tôi lên ghe ra hồ lưới cá. Trừ hết các chi phí sau khi bán cá, tiền thu được độ 70 – 100 ngàn đồng. Vừa đủ mua gạo, muối mắm cho bữa ăn gia đình. Đó là với điều kiện rau, cá không phải mua, do thu lượm từ cá hồ và vườn hoang quanh hồ. Ngày nào không đi lưới cá được, thì coi như cả nhà thiếu ăn”. Trong số hơn 1.600 Việt kiều hồi hương đó, không phải tất cả đều đổ về hồ Dầu Tiếng gần đây, mà có không ít gia đình đã hồi hương từ cách đây… 3 năm. Song, rộ lên là từ đầu năm 2016, khi chính phủ Campuchia siết chặt kiểm tra hộ tịch ở Biển Hồ; đồng thời, đời sống ở xứ Chùa Tháp ngày càng trở nên khó khăn hơn. Tất cả những người này, hiện sống trong những túp lều tạm ọp ẹp ven lòng hồ Dầu Tiếng. Họ không có bất kỳ giấy tùy thân nào và con cái đều trong tình trạng thất học...

Tương tự, có không ít hộ Việt kiều hồi hương về sinh sống ven lòng hồ thủy điện Thác Mơ, lòng hồ thủy điện Cần Đơn (huyện Bù Gia Mập) và khu vực thượng nguồn sông Sài Gòn (xã Minh Tâm, huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước). Chưa một thống kê cụ thể nào ở tỉnh Bình Phước được công bố rằng, có bao nhiêu Việt kiều hồi hương từ Campuchia về sinh sống ở tỉnh này. Tuy nhiên, rải rác có những con số liệt kê từ các xã cho thấy số lượng Việt kiều hồi hương về sinh sống ở Bình Phước cũng không nhỏ. Tại làng vạn chài ven lòng hồ thủy điện Thác Mơ, thuộc thôn Bình Đức 1, xã Đức Hạnh, huyện Bù Gia Mập, có tới 76 hộ, với khoảng 200 người dân là Việt kiều hồi hương từ Campuchia.

Anh Đinh Văn Dương cho biết: “Chúng tôi là những người Việt, mà từ đời ông bà ngoại, ông bà nội sống bằng nghề chài cá ở Biển Hồ... Chúng tôi trở về VN, tiếp tục sinh sống bằng nghề lưới cá ở lòng hồ Thác Mơ từ năm 2013 đến nay. Chúng tôi không có hộ khẩu, không đăng ký quốc tịch gì hết trọi, cũng không có chứng minh nhân dân… Ai mà không muốn có quốc tịch, có các loại giấy tờ tùy thân… ? Nhưng thủ tục đòi hỏi rắc rối quá, trong khi từ Campuchia về, chúng tôi chẳng có giấy tờ tùy thân nào chứng minh gốc gác, nên đành thôi, sống không quốc tịch, không hộ khẩu vậy”.

Vợ anh Dương tiếc nuối: “Vợ chồng tôi thì cam chịu, nhưng thiệt thòi cho 4 đứa con, không thể đến trường được vì không có hộ khẩu. Vả lại, cuộc sống còn nghèo khổ, nhà còn không có, phải sống trên ghe, thì tiền đâu mà ăn học ?”.

 

Việt kiều từ Campuchia về Bình Phước và Tây Ninh: Bộn bề khó khăn, nhưng không để dân đói ảnh 1
Một hộ Việt kiều hồi hương từ Campuchia sống tại khu vực lòng hồ thủy điện Thác Mơ, tỉnh Bình Phước. 

Vào tháng 7.2016 vừa qua, huyện Bù Gia Mập mới có số liệu thống kê số Việt kiều hồi hương từ Campuchia về sinh sống là 102 hộ, với 482 nhân khẩu. Trong đó, có hơn 160 người từ 18 tuổi trở lên không có giấy tờ tùy thân. Hầu hết những người dân di cư tự do này sinh sống trên mặt nước tại lòng hồ thủy điện Thác Mơ và thủy điện Cần Đơn, tại 2 xã Phước Minh và Đức Hạnh. Họ chủ yếu làm nghề nuôi cá, đánh bắt cá tại các lòng hồ hoặc làm thuê, mướn trên địa bàn huyện, thường xuyên di chuyển, không ổn định chỗ ở.

Tại xã Minh Tâm, huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước, cũng có 21 hộ, với 112 nhân khẩu thuộc diện Việt kiều hồi hương từ Campuchia. Cộng đồng người dân này sinh sống xung quanh khu vực chân cầu Sài Gòn 1, gần khu vực Cty TNHH nông sản Việt Phước, thuộc thượng lưu sông Sài Gòn. Tính đến tháng 6.2016, toàn tỉnh Bình Phước có 345 hộ với 1.472 khẩu là dân di cư tự do từ Campuchia về nước sinh sống tại tỉnh và chưa nhập quốc tịch, chưa đăng ký hộ khẩu.

Ổn định cuộc sống cho cả ngàn người dân, không dễ chút nào

Năm 2015, tỉnh Tây Ninh từng cấp đất, đầu tư một khu dân cư để hỗ trợ cho những hộ dân thuộc diện Việt kiều hồi hương từ Campuchia, vốn sinh sống nhiều năm ở làng chài Phước An, huyện Dương Minh Châu. Trong khi đang giải quyết chỗ ở cho làng chài Phước An chưa xong, lại tiếp tục phát sinh làng chài Tà Dơ (huyện Tân Châu) trong năm năm 2016, với hàng trăm người dân mới đổ về từ Biển Hồ.

Ông Trần Quang Ghi – Chủ tịch UBND xã Tân Thành, huyện Tân Châu – cho biết: “Việc cấp đất, xây nhà, hỗ trợ cuộc sống cho gần cả ngàn con người từ lòng hồ lên cạn ở không phải dễ, không phải một sớm một chiều lo được đâu. Nó còn phụ thuộc vào quỹ đất, tài chính, kế hoạch đầu tư xây dựng khu dân cư.v.v… Trong khi ngân sách địa phương thì có hạn, còn bao nhiêu thứ phải lo. Tuy nhiên, trên tinh thần không để dân đói, địa phương hết sức quan tâm đến việc ổn định đời sống cho người dân hồi hương từ Campuchia, đặc biệt là kể từ sau chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ”.

 

Việt kiều từ Campuchia về Bình Phước và Tây Ninh: Bộn bề khó khăn, nhưng không để dân đói ảnh 2
Có gia đình không có chòi ở, phải sống luôn trên chiếc ghe đánh cá nằm bờ. 

Ông Nguyễn Thanh Ngọc – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh – đã trực tiếp xuống huyện Tân Châu, chỉ đạo địa phương khẩn trương thống kế số lượng người dân hồi hương; sớm triển khai các thủ tục cấp giấy tờ tùy thân, hộ khẩu, hộ tịch… cho những người dân đủ điều kiện được cấp các loại giấy tờ hộ tịch trên. Gần đây, đầu tháng 9.2016, tỉnh Tây Ninh đã nỗ lực vận động được gần 600 trẻ em của 2 làng chài Phước An và Tà Dơ đến trường học chữ.v.v…

Tại tỉnh Bình Phước, một cách căn cơ hơn, Bình Phước đang triển khai thực hiện “Đề án tổng thể đối với người dân di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam”, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, UBND tỉnh Bình Phước đã ban hành kế hoạch bảo đảm an sinh xã hội, ổn định đời sống, sản xuất cho người dân di cư tự do từ Campuchia về tỉnh giai đoạn 2016-2020. Với mục tiêu cụ thể là trợ giúp cho người dân tự do từ Campuchia về tỉnh Bình Phước không bị đói, có nơi ở và bảo đảm các nhu cầu, điều kiện sống tối thiểu; đồng thời, hỗ trợ các điều kiện cần thiết về đất ở, vốn sản xuất, dạy nghề, tạo việc làm để người dân tham gia phát triển sản xuất ổn định đời sống, hỗ trợ đảm bảo các điều kiện về y tế và giáo dục.

Giai đoạn 2016-2020, tỉnh Bình Phước thực hiện các nội dung, giải pháp hỗ trợ nhà ở, đất ở, giải quyết việc làm, học nghề, giáo dục cho các hộ dân di cư tự do từ Campuchia về nước gặp khó khăn, với tổng kinh phí thực hiện trên 14,5 tỷ đồng. Đặc biệt, tỉnh chú trọng hỗ trợ chi phí học tập, giảm học phí cho trẻ em mẫu giáo, học sinh, sinh viên là người Việt Nam di cư tự do từ Campuchia về tỉnh mà chưa nhập quốc tịch, chưa đăng ký hộ khẩu nhưng sinh sống tại địa phương thuộc địa bàn tỉnh quản lý. Tỉnh cũng dự kiến sẽ hỗ trợ 1.047 người Việt Nam di cư tự do từ Campuchia về nước gặp khó khăn mà chưa nhập quốc tịch, chưa đăng ký hộ khẩu nhưng sinh sống tại tỉnh được mua bảo hiểm y tế.

Bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch UBND xã Minh Tâm, huyện Hớn Quản - cho biết: “Đời sống của những Việt kiều hồi hương khó khăn thế nào, chúng tôi biết rất rõ. Thời gian qua, chúng tôi vẫn từng bước hỗ trợ họ hết mức có thể như: cấp sổ hộ nghèo để họ được hưởng tất cả các chính sách hỗ trợ của nhà nước, như hỗ trợ mỗi hộ 30 ngàn đồng tiền điện/tháng. Hàng tháng, UBND xã vẫn hỗ trợ gạo, lương thực, chăn màn, quần áo cho họ. Vận động trẻ em đến trường dù không có hộ khẩu. Mở lớp xóa mù chữ ngay trong xóm cho trẻ em…”.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Bình Phước Nguyễn Văn Trăm, để kế hoạch hỗ trợ được triển khai có hiệu quả, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành liên quan và UBND các huyện, thị xã thực hiện điều tra, rà soát, phân loại đối tượng, lập kế hoạch trợ giúp cụ thể. Bên cạnh đó, triển khai mô hình hỗ trợ hòa nhập cộng đồng cho người di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam. Các ngành, các cấp tăng cường tuyên truyền, vận động để người dân di cư tự do hiểu đúng chính sách, pháp luật của Việt Nam nhằm hạn chế và giảm dần tình trạng di cư tự do, góp phần giữ vững ổn định xã hội. Thế nhưng, làm gì để hơn 1.000 con người ấy có được giấy tờ tùy thân một cách sớm nhất để họ có thể xin việc làm, đi học, di chuyển đó đây mà không bị làm khó?

Ông Văn Tiến Mùi – cán bộ tư pháp thị xã Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước nói: “Biết rằng không có giấy tờ tùy thân, người dân gặp khó. Nhưng việc quản lý nhà nước, có những cái vượt quyền hạn, địa phương không thể giải quyết ngay được”. Một trong những cái khó là chuyện nhập quốc tịch cho những người dân nói trên. Luật quy định, một người không có quốc tịch, phải có thời gian sinh sống tại VN từ 20 năm trở lên… Và, việc nhập tịch, phải có sự chuẩn y của Chủ tịch Nước. Vì vậy, việc nhập tịch cho hàng ngàn Việt kiều mới hồi hương từ Campuchia là không phải một sớm một chiều thực hiện được ngay.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Top 5 bàn thắng đẹp nhất vòng 13 La Liga