Vì sao 11 nữ nông dân Bình Định vướng vòng lao lý?

LĐ - 61 XUÂN NHÀN
Chia sẻ
Bà Phan Thị Mai với tấm bằng Tổ quốc ghi công tặng cho chồng bà. Ảnh: Báo Nông nghiêp.

11 nữ nông dân, tuổi đời từ 46 - 68, đang đối mặt với cáo buộc nghiêm khắc từ cơ quan tố tụng huyện Hoài Ân (Bình Định) về tội “Hủy hoại tài sản”. 6 trong số đó bị bắt giam từ cuối năm 2016. Vụ việc liên quan đến 3,9 ha đất rẫy khai phá cách đây hơn 30 năm.

Bị giam trong mưa lũ

Bà Phan Thị Mai ở thôn Lộc Giang, xã Ân Tường Đông rời chái nhà mù khói. 78 tuổi, đi lại khó khăn, bà bảo bữa nào cũng gắng đỏ lửa để “có cái cầm hơi”. Cạnh bà là Nguyễn Văn Việt, “đứa cháu ngoại khờ” bỏ việc trong Bình Thuận trở về sau ngày mẹ nó bị bắt. Dân Ân Tường (cũ) không mấy ai không biết gia đình bà Mai.

Chồng bà là Nguyễn Thái Sơn - xã đội phó Ân Tường thời chống Mỹ. Ông hy sinh năm 1969. Thi thể người chỉ huy du kích bị trói vứt lăn lóc giữa đồng. Xác ông Sơn được nhận mai táng nhờ một người bà con. Về Lộc Giang, bà không chỉ mất chồng mà còn mất luôn hai con trai lên 9, lên 10 trong một lần trốn chạy ruồng bố.

Nguyễn Thị Sau (sinh 1959) là núm ruột sót lại của bà. Lần chạy càn ấy, bé Sau 12 tuổi may mắn gặp một đơn vị bộ đội, được nuôi dưỡng, dẫn dắt để trưởng thành, tham gia cầm súng. Trớ trêu thay, chị Sau bây giờ đang bị cách ly, chờ xét xử vì hành vi hủy hoại tài sản. Ngày con nhập trại, bà Mai cũng lại vắng nhà. “Tôi viêm phế quản nặng, nằm điều trị ngoài trung tâm y tế”, bà giải thích lý do. Chị Sau bị khởi tố cùng 10 phụ nữ khác và là 1 trong 6 trường hợp bị Viện Kiểm sát Nhân dân huyện Hoài Ân quyết định tạm giam giữ tháng 12.2016.

Ông Trần Văn Ngữa, chồng bị can Trần Thị Hiển, ngậm ngùi: “Thời điểm bắt giam, khi mọi người đang nháo nhào vật lộn với mưa lũ. 11 người phạm tội, hành vi như nhau, cơ quan điều tra “chưa đủ căn cứ chứng minh có người cầm đầu, lôi kéo, kích động, xúi giục”, tại sao tạm giam 6? Trong 6 chị em, gia cảnh cô Sau thảm nhất”.

34 năm và cuộc tranh chấp 3,9ha đất rẫy

Cận cảnh tù tội đánh dấu đọan cuối hành trình “đòi” 3,9 ha đất rẫy của vợ chồng ông Ngữa cùng hàng xóm. Khu đất được họ khai hoang, sản xuất từ năm 1983 ở Gò Trọc. Năm 1994, ông Nguyễn Văn Sửu, lúc này là Chủ tịch UBND xã Ân Tường đã tự làm đơn, tự ký tên, đóng dấu xin 5ha đất Gò Trọc “để sản xuất, kinh doanh lâm nghiệp”. Đơn ông Sửu được huyện Hoài Ân chấp thuận bằng Quyết định 304/QĐ-UB ngày 8.8.1994.

Tháng 8.2004, ông Sửu sang nhượng vườn keo lai cho em ruột là Nguyễn Văn Ái. Hai năm sau, UBND huyện Hoài Ân quyết định giao ông Ái khu đất trên (thực tế chỉ 3,9ha), thời hạn 50 năm. Năm 2013, cả 3,9ha ấy bị đặt trong tình trạng tranh chấp, do xuất hiện khiếu nại từ nhóm hộ Trần Văn Ngữa. Lần lượt, đơn từ gửi lên huyện, lên tỉnh, tới Chính phủ đều bị bác bỏ hoặc được chuyển về địa phương.

Lý do: “Nhà nước không thừa nhận việc đòi lại đất đã được giao theo quy định cho người khác sử dụng trong quá trình thực hiện chính sách đất đai”. Lý lẽ khác được chính quyền sử dụng để từ chối đòi hỏi của nhóm hộ Lộc Giang là khu đất không được tiếp tục canh tác tới thời điểm 1994 và ông Ái “sử dụng đất ổn định, đúng mục đích”.

Ngược lại, những người đi kiện chứng minh quá trình khai thác của họ là liên tục và việc không khiếu nại là do không biết thông tin (ý kiến ông Ngữa tại biên bản đối thoại do Thanh tra Hoài Ân tổ chức ngày 18.10.2013). Chính ông Nguyễn Văn Sửu cũng thừa nhận: “Lúc tôi tiếp quản, có khoảng 6 hay 7 người đang sản xuất... Đất ông Hải còn một số cây mít”.

12 hộ Lộc Giang, Tân Thành còn có xác nhận ngày 10.8.2015 của Phó Chủ tịch UBND xã Ân Tường Đông Ngô Trung Thư, rằng “từ năm 1994 trở về trước, bà con trồng mì trên vùng đất đó”. Diễn biến này phần nào giải thích mức độ phản ứng của bà Hiển, chị Sau..., mà đỉnh điểm là việc nhổ bỏ 25.000 cây keo cuối năm 2015, khiến ông Ái thiệt hại 204 triệu đồng (kết luận của Hội đồng giám định tài sản trong tố tụng hình sự huyện Hoài Ân).

“Bị can rất lôi thôi”

Biện pháp cứng rắn dành cho nhóm nông dân “đòi” đất có phù hợp? Làm việc với P.V Lao Động, Chánh án TAND huyện Hoài Ân Trần Đình Bình nêu quan điểm: “Chúng tôi đã xin ý kiến tỉnh. Không làm, sẽ thành tiền lệ xấu”. Viện trưởng Viện KSND Hoài Ân Võ Xuân Lâm gay gắt hơn: “Quá trình điều tra, giám sát thủ tục tố tụng, chúng tôi thấy thái độ chấp hành của các bị can rất lôi thôi. Khởi tố, họ tiếp tục kêu oan. Triệu tập 1, họ đi cả 11 người... Chúng tôi xin ý kiến trên, áp dụng Điều 88, bắt. Bắt nhằm cách ly, phân hóa, ngăn ngừa tình trạng thông đồng, câu kết với nhau. Bất cứ ai cố tình vi phạm pháp luật đều phải được nghiêm trị”.

PV đặt câu hỏi: “Vụ việc diễn ra hơn 1 năm; cơ quan điều tra cũng cho phép tại ngoại nhiều tháng. Tại sao phải bắt trong điều kiện mưa lũ, lại sát tết cổ truyền?”. Ông Lâm: “Một vụ rất nghiêm trọng như thế này, từ lúc tiếp nhận kết luận điều tra đến khi ra cáo trạng là 30 ngày. Chúng tôi không có nhiều thời gian”. “Vậy con số 6/11 nói lên điều gì?”. “Đấy là những bị can ý thức chấp hành kém, tham gia phá hoại nhiều lần”.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Trần Tùng
....May mà còn có các nhà báo, luật sư và dư luận hiểu biết không thì chết ....
Trả lời - -
Anca
...Khổ cho những người nông dân thật thà không biết bấu víu vào đâu. Mong báo chí giúp đỡ họ.
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

1.300 người khỏa thân tắm biển làm từ thiện nóng nhất hôm nay